Τα τελευταία χρόνια η παρουσία κατοικιδίων σε καφέ, εστιατόρια και χώρους αναψυχής αποτελεί μια ολοένα συχνότερη εικόνα στην Ελλάδα.
Η αύξηση των ζώων συντροφιάς στα ελληνικά νοικοκυριά, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη μιας περισσότερο pet friendly κουλτούρας, έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις να προσαρμόσουν τις υπηρεσίες τους, προσφέροντας ακόμη και ειδικές παροχές για τους τετράποδους επισκέπτες.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ωστόσο, όσο αυξάνεται η παρουσία των ζώων στους δημόσιους χώρους, τόσο συχνότερα προκύπτουν και ερωτήματα:
- Επιτρέπεται ένας σκύλος να συνοδεύει τον ιδιοκτήτη-κηδεμόνα του σε ένα εστιατόριο;
- Μπορεί ένας επιχειρηματίας να αρνηθεί την είσοδο;
- Ποιες υποχρεώσεις έχει ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας του ζώου;
- Και πού σταματά η φιλοζωική προσέγγιση και αρχίζουν οι κανόνες δημόσιας υγείας;
Η συζήτηση δεν είναι θεωρητική. Κάθε καλοκαίρι, ιδιαίτερα στις τουριστικές περιοχές, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις διαφωνιών μεταξύ πελατών και επιχειρηματιών σχετικά με την παρουσία κατοικιδίων σε χώρους εστίασης.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι διαφωνίες αυτές οφείλονται όχι στην έλλειψη καλής διάθεσης, αλλά στην ελλιπή γνώση του ισχύοντος πλαισίου.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η πραγματικότητα είναι ότι κυκλοφορούν πολλές αντικρουόμενες πληροφορίες, ακόμη και από επαγγελματίες του κλάδου.
Η νομοθεσία δεν αφήνει τα πάντα στην κρίση της επιχείρησης
Σε αντίθεση με όσα συχνά πιστεύεται, το αν ένα κατοικίδιο μπορεί να βρίσκεται σε έναν χώρο εστίασης δεν αποτελεί αποκλειστικά απόφαση του ιδιοκτήτη του καταστήματος.
Η λειτουργία των επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες, οι οποίοι προκύπτουν τόσο από την ελληνική νομοθεσία όσο και από το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ασφάλεια των τροφίμων.
Στόχος των διατάξεων δεν είναι να αποκλείσουν τα ζώα συντροφιάς από την κοινωνική ζωή, αλλά να διασφαλίσουν ότι η παρουσία τους δεν δημιουργεί κινδύνους για την υγιεινή των τροφίμων, την ασφάλεια των πελατών ή την εύρυθμη λειτουργία μιας επιχείρησης.
Αυτό σημαίνει ότι η νομοθεσία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο εξίσου σημαντικές αρχές: αφενός την προστασία της δημόσιας υγείας και αφετέρου την αναγνώριση της ολοένα στενότερης σχέσης ανθρώπων και ζώων συντροφιάς.
Τι ισχύει για τους χώρους όπου υπάρχουν τρόφιμα
Το βασικό σημείο του νομοθετικού πλαισίου αφορά τους χώρους στους οποίους παρασκευάζονται, επεξεργάζονται ή αποθηκεύονται τρόφιμα.
Οι κανόνες υγιεινής που εφαρμόζονται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπουν ότι οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων οφείλουν να λαμβάνουν αποτελεσματικά μέτρα ώστε να αποτρέπεται η παρουσία ζώων σε χώρους όπου η παρουσία τους μπορεί να οδηγήσει σε επιμόλυνση των τροφίμων.
Η υποχρέωση αυτή αφορά κυρίως τις κουζίνες, τα εργαστήρια παρασκευής, τις αποθήκες τροφίμων και γενικότερα κάθε χώρο όπου πραγματοποιείται διαχείριση τροφίμων πριν αυτά φτάσουν στον καταναλωτή.
Στο σημείο αυτό δημιουργείται και η μεγαλύτερη σύγχυση. Πολλοί θεωρούν ότι η απαγόρευση αυτή επεκτείνεται αυτομάτως σε κάθε εσωτερικό χώρο ενός καταστήματος εστίασης.
Στην πραγματικότητα, η νομοθεσία διαχωρίζει τους χώρους παρασκευής τροφίμων από τους χώρους εξυπηρέτησης των πελατών και οι υποχρεώσεις της επιχείρησης αξιολογούνται με γνώμονα τον πραγματικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο τα τελευταία χρόνια έχουν εκδοθεί διευκρινίσεις από τις αρμόδιες αρχές, ώστε να αποσαφηνιστεί πώς εφαρμόζονται στην πράξη οι υγειονομικές διατάξεις στις επιχειρήσεις εστίασης.
Η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στην επιχείρηση
Εξίσου σημαντικό είναι ότι η παρουσία ενός κατοικιδίου σε έναν χώρο εστίασης δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της επιχείρησης. Η ελληνική νομοθεσία για τα ζώα συντροφιάς καθιστά σαφές ότι ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας φέρει την ευθύνη για την επίβλεψη και τον έλεγχο του ζώου του.
Αυτό σημαίνει ότι ο σκύλος ή η γάτα δεν μπορεί να κυκλοφορεί ανεξέλεγκτα ανάμεσα στα τραπέζια, να ενοχλεί άλλους πελάτες, να προκαλεί φθορές ή να δημιουργεί συνθήκες που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια ή την υγιεινή του χώρου. Η ευθύνη παραμένει στον ιδιοκτήτη-κηδεμόνα καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του ζώου στην επιχείρηση.
Η συγκεκριμένη διάσταση αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς η επιτυχία της συνύπαρξης ανθρώπων και ζώων στους δημόσιους χώρους δεν εξαρτάται μόνο από τους νόμους, αλλά κυρίως από την υπεύθυνη συμπεριφορά όλων των εμπλεκομένων.
Εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι: Πού επιτρέπονται τα κατοικίδια;
Το μεγαλύτερο μέρος της σύγχυσης γύρω από την παρουσία κατοικιδίων στα καταστήματα εστίασης οφείλεται στην πεποίθηση ότι υπάρχει μία γενική απαγόρευση για όλους τους εσωτερικούς χώρους. Στην πραγματικότητα, το νομοθετικό πλαίσιο είναι πιο σύνθετο και στηρίζεται κυρίως στις απαιτήσεις της νομοθεσίας για την ασφάλεια των τροφίμων.
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός (ΕΚ) 852/2004, που εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποχρεώνει τις επιχειρήσεις τροφίμων να λαμβάνουν μέτρα ώστε να αποτρέπεται η παρουσία ζώων σε χώρους όπου η ύπαρξή τους μπορεί να οδηγήσει σε επιμόλυνση των τροφίμων.
Η διάταξη αυτή αφορά πρωτίστως τις κουζίνες, τα παρασκευαστήρια, τις αποθήκες, τα εργαστήρια παραγωγής και γενικότερα κάθε σημείο όπου γίνεται χειρισμός τροφίμων πριν αυτά φτάσουν στον πελάτη.
Για τους χώρους εξυπηρέτησης πελατών, δηλαδή τις αίθουσες εστίασης ή τα καθιστικά ενός καφέ, η εικόνα είναι διαφορετική. Δεν υπάρχει διάταξη που να απαγορεύει συλλήβδην την παρουσία κατοικιδίων σε κάθε εσωτερικό χώρο.
Η ευθύνη μεταφέρεται στον υπεύθυνο της επιχείρησης, ο οποίος οφείλει να οργανώνει τη λειτουργία της με τρόπο ώστε να μην τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια των τροφίμων και να τηρούνται οι κανόνες υγιεινής.
Με απλά λόγια, η νομοθεσία δεν αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο μια κουζίνα όπου παρασκευάζονται γεύματα και μια αίθουσα όπου οι πελάτες καταναλώνουν ήδη σερβιρισμένα τρόφιμα.
Μπορεί ο επιχειρηματίας να απαγορεύσει την είσοδο;
Η λειτουργία μιας επιχείρησης συνοδεύεται από ευθύνη απέναντι στους πελάτες και στις ελεγκτικές αρχές. Για τον λόγο αυτό, ο υπεύθυνος του καταστήματος έχει δικαίωμα να θέτει κανόνες λειτουργίας, εφόσον αυτοί δεν παραβιάζουν ειδικές διατάξεις της νομοθεσίας.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας επιχειρηματίας μπορεί να μην επιτρέψει την παρουσία ενός κατοικιδίου όταν κρίνει ότι δημιουργούνται ζητήματα υγιεινής, ασφάλειας ή εύρυθμης λειτουργίας του καταστήματος.
Για παράδειγμα, εάν ένα ζώο κινείται ανεξέλεγκτα ανάμεσα στο προσωπικό, παρεμποδίζει τη διέλευση ή δημιουργεί αναστάτωση στους υπόλοιπους πελάτες, η επιχείρηση έχει τη δυνατότητα να ζητήσει από τον ιδιοκτήτη-κηδεμόνα να απομακρύνει το ζώο.
Αντίθετα, μια γενική απαγόρευση χωρίς αντικειμενική αιτιολόγηση δεν μπορεί να εφαρμοστεί στις περιπτώσεις που η νομοθεσία κατοχυρώνει δικαίωμα πρόσβασης, όπως συμβαίνει με τα ζώα βοηθείας.
Η εξαίρεση που δεν επιδέχεται παρερμηνείες
Η ελληνική νομοθεσία είναι σαφής ως προς τα ζώα βοηθείας που συνοδεύουν άτομα με αναπηρία.
Οι σκύλοι-οδηγοί τυφλών, οι σκύλοι βοηθείας και γενικότερα τα πιστοποιημένα ζώα που υποστηρίζουν άτομα με αναπηρία έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε δημόσιες υπηρεσίες, μέσα μεταφοράς και καταστήματα, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρήσεων εστίασης.
Η παρουσία τους δεν αντιμετωπίζεται ως παρουσία κατοικιδίου αναψυχής αλλά ως αναγκαίο μέσο υποστήριξης του ατόμου που συνοδεύουν.
Κατά συνέπεια, μια επιχείρηση δεν μπορεί να επικαλεστεί εσωτερικό κανονισμό ή πολιτική λειτουργίας για να αρνηθεί την είσοδο ενός πιστοποιημένου ζώου βοηθείας.
Οι ευθύνες του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα δεν σταματούν στην είσοδο
Η πρόσβαση ενός κατοικιδίου σε έναν χώρο εστίασης δεν σημαίνει ότι μπορεί να κινείται χωρίς περιορισμούς.
Ο Ν. 4830/2021, που αποτελεί το βασικό νομοθέτημα για την ευζωία των ζώων συντροφιάς στην Ελλάδα, καθιερώνει την έννοια της υπεύθυνης κηδεμονίας.
Ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας οφείλει να έχει τον πλήρη έλεγχο του ζώου του, να αποτρέπει συμπεριφορές που μπορεί να προκαλέσουν όχληση ή κίνδυνο και να διασφαλίζει ότι η παρουσία του δεν επηρεάζει την ασφάλεια ή την ηρεμία των υπολοίπων.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο σκύλος θα πρέπει να παραμένει δεμένος με λουρί, να βρίσκεται δίπλα στον συνοδό του και να μην κυκλοφορεί ελεύθερα στον χώρο.
Παράλληλα, ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας υποχρεούται να απομακρύνει άμεσα τυχόν ακαθαρσίες και να αποτρέψει συμπεριφορές όπως το συνεχές γάβγισμα, η επιθετικότητα ή η προσέγγιση άλλων πελατών χωρίς τη συναίνεσή τους.
Οι υποχρεώσεις αυτές δεν αποτελούν απλώς ζήτημα καλής συμπεριφοράς. Αποτελούν βασική προϋπόθεση ώστε η παρουσία των κατοικιδίων να μπορεί να συνυπάρχει με την ομαλή λειτουργία μιας επιχείρησης και με το δικαίωμα όλων των πολιτών να απολαμβάνουν τον χώρο χωρίς εντάσεις.
Η ισορροπία ανάμεσα στη φιλοξενία και τη δημόσια υγεία
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες επιχειρήσεις επιλέγουν να αυτοπροσδιορίζονται ως pet friendly, αναγνωρίζοντας ότι ένα σημαντικό μέρος της πελατείας επιθυμεί να μην αποχωρίζεται το κατοικίδιό του στις καθημερινές εξόδους ή στις διακοπές.
Η επιλογή αυτή, όμως, δεν απαλλάσσει τις επιχειρήσεις από τις υποχρεώσεις τους απέναντι στη νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων, ούτε μειώνει την ευθύνη των κηδεμόνων απέναντι στους υπόλοιπους πελάτες.
Η φιλοζωία και η δημόσια υγεία δεν αποτελούν αντικρουόμενες έννοιες. Αντίθετα, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο επιδιώκει να διασφαλίσει ότι άνθρωποι και ζώα μπορούν να μοιράζονται τους ίδιους δημόσιους χώρους, υπό την προϋπόθεση ότι όλοι τηρούν τους κανόνες που εξασφαλίζουν την ασφάλεια, την καθαριότητα και τον αμοιβαίο σεβασμό.
Οι συχνότερες παρανοήσεις γύρω από τα κατοικίδια στην εστίαση
Παρότι το νομοθετικό πλαίσιο έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να κυκλοφορούν αρκετές λανθασμένες αντιλήψεις σχετικά με την παρουσία ζώων συντροφιάς σε καφέ, εστιατόρια και άλλες επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος. Οι περισσότερες οφείλονται στην αποσπασματική ανάγνωση της νομοθεσίας ή στη σύγχυση ανάμεσα στους κανόνες που αφορούν την προστασία της δημόσιας υγείας και σε εκείνους που ρυθμίζουν την ευζωία των ζώων.
«Ένα pet friendly κατάστημα μπορεί να επιτρέπει τα πάντα»
Η απάντηση είναι όχι.
Ο χαρακτηρισμός μιας επιχείρησης ως pet friendly δεν αποτελεί νομική κατηγορία ούτε δημιουργεί διαφορετικό καθεστώς λειτουργίας. Πρόκειται για μια εμπορική επιλογή της επιχείρησης, η οποία δηλώνει ότι επιθυμεί να εξυπηρετεί πελάτες που συνοδεύονται από κατοικίδια.
Αυτό όμως δεν απαλλάσσει τον επιχειρηματία από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων. Οι κανόνες υγιεινής εξακολουθούν να ισχύουν ανεξάρτητα από την πολιτική φιλοξενίας που ακολουθεί κάθε κατάστημα.
«Αφού επιτρέπεται η είσοδος, ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να μου κάνει παρατήρηση»
Ούτε αυτό ισχύει.
Η επιχείρηση έχει υποχρέωση να διασφαλίζει την ασφαλή και ομαλή λειτουργία του χώρου. Αν ένα ζώο γαβγίζει συνεχώς, επιδεικνύει επιθετική συμπεριφορά, κινείται ελεύθερα ανάμεσα στους σερβιτόρους, προκαλεί φθορές ή ενοχλεί τους υπόλοιπους πελάτες, ο υπεύθυνος του καταστήματος μπορεί να ζητήσει από τον ιδιοκτήτη-κηδεμόνα να αποκαταστήσει την τάξη ή ακόμη και να αποχωρήσει μαζί με το ζώο.
Η απόφαση αυτή δεν σχετίζεται με το αν το κατάστημα είναι ή δεν είναι φιλικό προς τα κατοικίδια. Αφορά την υποχρέωση της επιχείρησης να προστατεύει τη λειτουργία της και την ασφάλεια όλων όσοι βρίσκονται στον χώρο.
«Αν κάποιος πελάτης φοβάται ή είναι αλλεργικός στα ζώα, το κατοικίδιο πρέπει να φύγει»
Η νομοθεσία δεν προβλέπει έναν αυτόματο κανόνα που να δίνει απόλυτο προβάδισμα ούτε στον ιδιοκτήτη-κηδεμόνα του ζώου ούτε στον πελάτη που διαμαρτύρεται.
Στην πράξη, η επιχείρηση καλείται να διαχειριστεί την κατάσταση με τρόπο που να περιορίζει την όχληση και να εξυπηρετεί, στον βαθμό που είναι εφικτό, όλα τα μέρη. Εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις, μπορεί να γίνει αλλαγή τραπεζιού ή διαφορετική χωροθέτηση των πελατών.
Αν όμως η παρουσία του ζώου δημιουργεί αντικειμενικό πρόβλημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί διαφορετικά, ο επιχειρηματίας έχει τη δυνατότητα να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την ομαλή λειτουργία του καταστήματος.
Τι συμβαίνει σε περίπτωση ατυχήματος
Εάν ένα κατοικίδιο προκαλέσει τραυματισμό ή υλική ζημιά σε τρίτο πρόσωπο, η ευθύνη βαρύνει κατά κανόνα τον ιδιοκτήτη-κηδεμόνα του ζώου, ο οποίος υποχρεούται να το επιτηρεί και να αποτρέπει επικίνδυνες συμπεριφορές.
Από την άλλη πλευρά, και η επιχείρηση οφείλει να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας για τους πελάτες και το προσωπικό της. Αν αποδειχθεί ότι παρέλειψε να αντιμετωπίσει μια προφανώς επικίνδυνη κατάσταση ή ανέχθηκε συμπεριφορές που έθεταν σε κίνδυνο τους παρευρισκόμενους, ενδέχεται να προκύψουν και δικές της ευθύνες, ανάλογα με τις συνθήκες κάθε περιστατικού.
Η διερεύνηση τέτοιων συμβάντων γίνεται πάντοτε κατά περίπτωση και δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας που να μεταφέρει αυτομάτως την ευθύνη αποκλειστικά στη μία ή την άλλη πλευρά.
Οι κανόνες που κάνουν τη συνύπαρξη πιο εύκολη
Επαγγελματίες της εστίασης και κτηνίατροι συμφωνούν ότι τα περισσότερα προβλήματα δεν προκύπτουν από την παρουσία των ζώων, αλλά από την έλλειψη προετοιμασίας ή επίβλεψης.
Ένας σκύλος που είναι κοινωνικοποιημένος, παραμένει ήρεμος δίπλα στον συνοδό του και βρίσκεται συνεχώς υπό έλεγχο σπάνια δημιουργεί προβλήματα.
Αντίθετα, η ελεύθερη κυκλοφορία στον χώρο, η συνεχής επαφή με άλλα τραπέζια, η χρήση καθισμάτων ή σκευών του καταστήματος για το ζώο και η παρατεταμένη όχληση των υπόλοιπων πελατών είναι συμπεριφορές που αυξάνουν την πιθανότητα συγκρούσεων.
Για τον λόγο αυτό, πολλές επιχειρήσεις που υποδέχονται κατοικίδια εφαρμόζουν στην πράξη απλούς κανόνες, όπως η υποχρεωτική χρήση λουριού, η παραμονή του ζώου δίπλα στο τραπέζι του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα, η παροχή νερού σε ξεχωριστό σκεύος και η άμεση παρέμβαση του προσωπικού όταν διαπιστώνεται ότι δημιουργείται πρόβλημα.
Η συνύπαρξη απαιτεί κανόνες, όχι αντιπαραθέσεις
Η Ελλάδα ακολουθεί τη γενικότερη ευρωπαϊκή τάση που αντιμετωπίζει τα ζώα συντροφιάς ως αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας πολλών πολιτών. Η εξέλιξη αυτή αντανακλάται τόσο στη νομοθεσία όσο και στις πρακτικές αρκετών επιχειρήσεων εστίασης.
Η επιτυχία αυτού του μοντέλου, ωστόσο, δεν εξαρτάται μόνο από τους νόμους. Εξαρτάται κυρίως από τη στάση όσων μοιράζονται τον ίδιο χώρο. Η υπεύθυνη κηδεμονία, η τήρηση των κανόνων υγιεινής και ο αμοιβαίος σεβασμός ανάμεσα σε επιχειρήσεις, ιδιοκτήτες κατοικιδίων και υπόλοιπους πελάτες αποτελούν τις προϋποθέσεις ώστε η παρουσία των ζώων στην εστίαση να παραμένει μια καθημερινότητα χωρίς εντάσεις και παρεξηγήσεις.
Η φιλοξενία των κατοικιδίων στους χώρους εστίασης δεν αποτελεί μόνο ζήτημα νομοθεσίας. Είναι, κυρίως, ζήτημα υπεύθυνης συμπεριφοράς. Όταν κάθε πλευρά γνωρίζει τα δικαιώματα αλλά και τις υποχρεώσεις της, οι κανόνες μετατρέπονται από αφορμή αντιπαράθεσης σε εργαλείο αρμονικής συνύπαρξης.
10 μύθοι και αλήθειες για τα κατοικίδια σε καφέ και εστιατόρια
Η αυξανόμενη παρουσία ζώων συντροφιάς στους χώρους εστίασης έχει δημιουργήσει μια νέα καθημερινότητα, αλλά παράλληλα έχει αφήσει πίσω της αρκετές παρανοήσεις.
Από το αν ένας σκύλος μπορεί να μπει σε ένα εστιατόριο μέχρι το αν μια επιχείρηση μπορεί να αρνηθεί την παρουσία ενός ζώου, πολλά από τα ερωτήματα που τίθενται βασίζονται περισσότερο σε υποθέσεις παρά στην πραγματική εικόνα του νομικού πλαισίου.
Μύθος 1: «Τα κατοικίδια απαγορεύονται σε όλους τους εσωτερικούς χώρους εστίασης»
Η πραγματικότητα: Η νομοθεσία δεν αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο όλους τους χώρους μιας επιχείρησης.
Οι χώροι όπου παρασκευάζονται, επεξεργάζονται ή αποθηκεύονται τρόφιμα υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες υγιεινής και η παρουσία ζώων δεν επιτρέπεται όταν μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο επιμόλυνσης. Διαφορετική είναι η περίπτωση των χώρων εξυπηρέτησης πελατών, όπου η αξιολόγηση γίνεται με βάση τις υγειονομικές απαιτήσεις και τη λειτουργία της επιχείρησης.
Η γενική φράση «απαγορεύονται παντού μέσα» δεν αποδίδει με ακρίβεια το ισχύον πλαίσιο.
Μύθος 2: «Αφού ένα κατάστημα δηλώνει pet friendly, πρέπει να δέχεται όλα τα ζώα»
Η πραγματικότητα: Ο χαρακτηρισμός pet friendly δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κανόνες.
Μια επιχείρηση μπορεί να επιλέξει να υποδέχεται πελάτες με κατοικίδια, αλλά αυτό δεν καταργεί τις υποχρεώσεις της για την υγιεινή, την ασφάλεια και την ομαλή λειτουργία του χώρου.
Παράλληλα, κάθε ζώο έχει διαφορετική συμπεριφορά. Ένα ήρεμο και κοινωνικοποιημένο ζώο μπορεί να προσαρμοστεί εύκολα, ενώ ένα ζώο που στρεσάρεται ή αντιδρά έντονα σε ξένους ανθρώπους και ζώα μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες.
Μύθος 3: «Ο ιδιοκτήτης του καταστήματος δεν μπορεί ποτέ να ζητήσει από πελάτη να απομακρύνει το ζώο»
Η πραγματικότητα: Η επιχείρηση έχει δικαίωμα και υποχρέωση να προστατεύει τη λειτουργία της.
Εάν ένα κατοικίδιο δημιουργεί πραγματικό πρόβλημα, όπως επιθετική συμπεριφορά, έντονη όχληση, κίνδυνο για άλλους πελάτες ή παρεμπόδιση της λειτουργίας του προσωπικού, ο υπεύθυνος του καταστήματος μπορεί να παρέμβει.
Η παρέμβαση αυτή δεν αποτελεί άρνηση της φιλοζωίας. Αποτελεί εφαρμογή της αρχής ότι η παρουσία ενός ζώου σε δημόσιο χώρο συνοδεύεται από ευθύνη.
Μύθος 4: «Ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας δεν έχει ευθύνη από τη στιγμή που το κατάστημα δέχεται κατοικίδια»
Η πραγματικότητα: Η ευθύνη του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα παραμένει πλήρης.
Ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας του ζώου είναι υπεύθυνος για την επίβλεψή του, για τη συμπεριφορά του και για την αποτροπή οποιασδήποτε ενέργειας μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα.
Το γεγονός ότι μια επιχείρηση επιτρέπει την παρουσία κατοικιδίων δεν μεταφέρει την ευθύνη από τον άνθρωπο στο κατάστημα.
Μύθος 5: «Ένα κατοικίδιο μπορεί να κάθεται σε καρέκλες ή τραπέζια όπως οι άνθρωποι»
Η πραγματικότητα: Δεν υπάρχει κανένας λόγος που να επιβάλλει κάτι τέτοιο και, πρακτικά, μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα υγιεινής.
Οι περισσότερες επιχειρήσεις που δέχονται κατοικίδια προβλέπουν την παραμονή του ζώου δίπλα στον ιδιοκτήτη-κηδεμόνα του, στο δάπεδο ή σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο, ώστε να διατηρούνται οι συνθήκες καθαριότητας και να μην ενοχλούνται οι υπόλοιποι πελάτες.
Η υπεύθυνη στάση του ιδιοκτήτη-κηδεμόνα είναι καθοριστική.
Μύθος 6: «Ένα εστιατόριο μπορεί να αρνηθεί την είσοδο σε σκύλο-οδηγό»
Η πραγματικότητα: Τα ζώα βοηθείας αποτελούν διαφορετική κατηγορία.
Οι σκύλοι-οδηγοί και τα πιστοποιημένα ζώα βοηθείας που συνοδεύουν άτομα με αναπηρία έχουν ειδικά κατοχυρωμένα δικαιώματα πρόσβασης. Δεν αντιμετωπίζονται ως απλά κατοικίδια, αλλά ως απαραίτητο μέσο υποστήριξης του ανθρώπου που συνοδεύουν.
Μια επιχείρηση δεν μπορεί να εφαρμόσει μια γενική πολιτική «χωρίς ζώα» ώστε να αποκλείσει ένα ζώο βοηθείας.
Μύθος 7: «Η επιχείρηση μπορεί να ζητήσει οποιοδήποτε έγγραφο για το κατοικίδιο»
Η πραγματικότητα: Οι απαιτήσεις πρέπει να συνδέονται με πραγματικές υποχρεώσεις και κανόνες λειτουργίας.
Οι επιχειρήσεις οφείλουν να τηρούν τους κανόνες υγιεινής και μπορούν να απαιτούν τη συμμόρφωση με τις νόμιμες προϋποθέσεις λειτουργίας. Ωστόσο, δεν δημιουργείται ένα γενικό δικαίωμα αυθαίρετου ελέγχου κάθε πελάτη και κάθε ζώου.
Η ενημέρωση και η συνεργασία είναι συνήθως αποτελεσματικότερες από μια λογική αντιπαράθεσης.
Μύθος 8: «Αν ένας πελάτης ενοχλείται από ένα ζώο, έχει πάντα προτεραιότητα»
Η πραγματικότητα: Κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται ξεχωριστά.
Ένας πελάτης μπορεί να έχει πραγματικό λόγο ανησυχίας, όπως έντονη αλλεργία ή φόβο, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε διαφωνία οδηγεί αυτόματα στην απομάκρυνση του ζώου.
Η λύση συνήθως βρίσκεται στη σωστή διαχείριση του χώρου, στην επικοινωνία και στην προσπάθεια να εξυπηρετηθούν όλες οι πλευρές.
Μύθος 9: «Το καλοκαίρι οι ίδιοι κανόνες ισχύουν παντού»
Η πραγματικότητα: Η λειτουργία μιας επιχείρησης μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τον χώρο, τις εγκαταστάσεις και τις συνθήκες.
Ένας ανοιχτός χώρος δίπλα στη θάλασσα, ένα μικρό καφέ πόλης και ένα εστιατόριο με κουζίνα ανοιχτή προς την αίθουσα δεν αντιμετωπίζουν απαραίτητα τις ίδιες πρακτικές προκλήσεις.
Η εφαρμογή των κανόνων πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συγκεκριμένη λειτουργία κάθε επιχείρησης.
Μύθος 10: «Η συνύπαρξη κατοικιδίων και εστίασης είναι θέμα νόμου μόνο»
Η πραγματικότητα: Η νομοθεσία θέτει το πλαίσιο, αλλά η καθημερινή εφαρμογή εξαρτάται από τη συμπεριφορά όλων.
Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να ενημερώνουν σωστά τους πελάτες και να εφαρμόζουν κανόνες υγιεινής. Οι ιδιοκτήτες-κηδεμόνες οφείλουν να γνωρίζουν ότι η ελευθερία πρόσβασης συνοδεύεται από ευθύνη. Και οι υπόλοιποι πελάτες χρειάζεται να αναγνωρίζουν ότι τα ζώα συντροφιάς αποτελούν πλέον μέρος της κοινωνικής ζωής πολλών ανθρώπων.
Η ισορροπία ανάμεσα στη φιλοζωία, την επιχειρηματική λειτουργία και τη δημόσια υγεία δεν επιτυγχάνεται με αποκλεισμούς ή υπερβολές. Επιτυγχάνεται όταν οι κανόνες είναι γνωστοί και εφαρμόζονται με συνέπεια.
Τι προβλέπει ο νόμος σε 5 σημεία
1. Τα ζώα συντροφιάς δεν αντιμετωπίζονται όλα με τον ίδιο τρόπο
Η νομοθεσία διαχωρίζει τα απλά ζώα συντροφιάς από τα ζώα βοηθείας. Οι σκύλοι-οδηγοί και τα πιστοποιημένα ζώα που υποστηρίζουν άτομα με αναπηρία έχουν ειδικά δικαιώματα πρόσβασης σε δημόσιους χώρους και επιχειρήσεις.
2. Οι χώροι παρασκευής και διαχείρισης τροφίμων υπόκεινται σε αυστηρούς κανόνες υγιεινής
Με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την ασφάλεια των τροφίμων, οι επιχειρήσεις οφείλουν να αποτρέπουν κινδύνους επιμόλυνσης. Για τον λόγο αυτό, η παρουσία ζώων δεν επιτρέπεται σε χώρους όπως οι κουζίνες, τα παρασκευαστήρια και οι αποθήκες τροφίμων, όταν μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια των προϊόντων.
3. Η παρουσία κατοικιδίων στους χώρους εξυπηρέτησης συνοδεύεται από κανόνες
Η λειτουργία μιας επιχείρησης εστίασης πρέπει να γίνεται με τρόπο που προστατεύει την υγιεινή, την ασφάλεια και την ομαλή εξυπηρέτηση όλων των πελατών. Οι επιχειρήσεις μπορούν να οργανώνουν τη λειτουργία τους με σαφείς κανόνες για την παρουσία ζώων, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τις συνθήκες του χώρου.
4. Ο κηδεμόνας-ιδιοκτήτης έχει την ευθύνη για το ζώο του
Ο ιδιοκτήτης-κηδεμόνας ή συνοδός του ζώου είναι υπεύθυνος για την επίβλεψή του, τη συμπεριφορά του και την αποτροπή οποιασδήποτε ενόχλησης ή κινδύνου για άλλους ανθρώπους ή ζώα. Η παρουσία ενός κατοικιδίου σε δημόσιο χώρο προϋποθέτει υπεύθυνη συμπεριφορά.
5. Η συνύπαρξη βασίζεται στην τήρηση των κανόνων
Το ισχύον πλαίσιο δεν έχει ως στόχο τον αποκλεισμό των ζώων συντροφιάς από την κοινωνική ζωή, αλλά τη δημιουργία ισορροπίας ανάμεσα στη φιλοζωία, τη δημόσια υγεία και την ομαλή λειτουργία των επιχειρήσεων.
Νομικό πλαίσιο:
Η λειτουργία των επιχειρήσεων τροφίμων διέπεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες υγιεινής τροφίμων, μεταξύ άλλων τον Κανονισμό (ΕΚ) 852/2004, ενώ η προστασία και οι υποχρεώσεις των κηδεμόνων-ιδιοκτητών ζώων συντροφιάς ρυθμίζονται από τον Ν. 4830/2021, όπως ισχύει.
