Για πολλούς ανθρώπους, ένας σκύλος ή μια γάτα δεν είναι απλώς ένα κατοικίδιο. Είναι ο σύντροφος που τους περιμένει καθημερινά στην πόρτα, που μοιράζεται τις χαρές και τις δύσκολες στιγμές, που γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι της οικογένειας.
Γι’ αυτό και η απώλειά του συνοδεύεται από ένα έντονο συναίσθημα θλίψης, το οποίο οι ειδικοί αναγνωρίζουν πλέον ως μια απολύτως φυσιολογική μορφή πένθους.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Μέσα σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, αρκετοί κηδεμόνες-ιδιοκτήτες έρχονται αντιμέτωποι με ένα δίλημμα: να προχωρήσουν σύντομα σε μια νέα υιοθεσία ή να περιμένουν μέχρι να νιώσουν ότι έχουν επεξεργαστεί την απώλεια;
Η επιστημονική κοινότητα συμφωνεί σε ένα βασικό σημείο: δεν υπάρχει μία σωστή απάντηση που να ισχύει για όλους.
Το πένθος για ένα κατοικίδιο δεν πρέπει να υποτιμάται
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι η σχέση ανθρώπου και ζώου βασίζεται σε έναν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό. Η καθημερινή συμβίωση, η άνευ όρων αγάπη και η σταθερή παρουσία ενός κατοικιδίου δημιουργούν μια σχέση που, όταν διακοπεί, μπορεί να προκαλέσει έντονη θλίψη, μοναξιά ή ακόμη και αισθήματα ενοχής.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Παρόλα αυτά, το πένθος για ένα κατοικίδιο εξακολουθεί πολλές φορές να μην αναγνωρίζεται από το κοινωνικό περιβάλλον. Εκφράσεις όπως «ήταν μόνο ένας σκύλος» ή «πάρε έναν άλλο» μπορεί, χωρίς πρόθεση, να μειώνουν τη σημασία της απώλειας για εκείνον που τη βιώνει.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι κάθε μορφή πένθους χρειάζεται τον δικό της χώρο και χρόνο, χωρίς πίεση και χωρίς συγκρίσεις.
Μπορεί μια νέα υιοθεσία να λειτουργήσει θεραπευτικά;
Η απάντηση είναι ναι, υπό προϋποθέσεις.
Για αρκετούς ανθρώπους, η παρουσία ενός νέου ζώου στο σπίτι βοηθά να επανέλθει η καθημερινή ρουτίνα. Οι βόλτες, η φροντίδα, το παιχνίδι και η ευθύνη απέναντι σε έναν νέο τετράποδο σύντροφο μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα πρώτο βήμα προς τη συναισθηματική αποκατάσταση.
Παράλληλα, η υιοθεσία ενός αδέσποτου αποκτά για πολλούς έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Αντί να παραμένουν εγκλωβισμένοι στη θλίψη, επιλέγουν να προσφέρουν μια δεύτερη ευκαιρία σε ένα ζώο που έχει ανάγκη από σπίτι και οικογένεια.
Οι ειδικοί, ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι το κίνητρο είναι αυτό που κάνει τη διαφορά.
Το μεγαλύτερο λάθος είναι η «αντικατάσταση»
Κτηνίατροι και ειδικοί στη συμπεριφορά ζώων επισημαίνουν ότι ένα νέο κατοικίδιο δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αντικαταστάτης εκείνου που χάθηκε.
Κάθε ζώο διαθέτει τη δική του προσωπικότητα, διαφορετικές συνήθειες και ξεχωριστό τρόπο επικοινωνίας με τον άνθρωπο.
Όταν ο νέος σκύλος ή η νέα γάτα συγκρίνεται συνεχώς με τον προηγούμενο, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθούν απογοήτευση και μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Φράσεις όπως «ο προηγούμενος ήταν πιο ήρεμος» ή «εκείνος καταλάβαινε τι ήθελα» δείχνουν ότι ο άνθρωπος ίσως δεν έχει ακόμη αποδεχθεί την απώλεια.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι κάθε νέα σχέση πρέπει να χτίζεται από την αρχή, χωρίς το βάρος των συγκρίσεων.
Υπάρχει σωστό χρονικό διάστημα;
Δεν υπάρχει ένας κανόνας που να λέει ότι κάποιος πρέπει να περιμένει έναν μήνα, έξι μήνες ή έναν χρόνο.
Η ετοιμότητα δεν μετριέται με το ημερολόγιο αλλά με το συναίσθημα. Ένα άτομο μπορεί να είναι έτοιμο μετά από λίγες εβδομάδες, ενώ κάποιος άλλος να χρειαστεί πολύ περισσότερο χρόνο. Και οι δύο επιλογές είναι απολύτως φυσιολογικές.
Αυτό που προτείνουν οι ειδικοί είναι να αναρωτηθεί κανείς:
- Θέλω πραγματικά να γνωρίσω και να αγαπήσω ένα νέο ζώο;
- Μπορώ να αποδεχθώ ότι θα είναι εντελώς διαφορετικό από εκείνο που έχασα;
- Παίρνω αυτή την απόφαση επειδή είμαι έτοιμος ή επειδή δυσκολεύομαι να διαχειριστώ τη μοναξιά;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είναι συχνά πιο σημαντικές από τον χρόνο που έχει περάσει.
Όταν υπάρχουν και άλλα ζώα στο σπίτι
Η απώλεια δεν επηρεάζει μόνο τον άνθρωπο. Σκύλοι και γάτες που έχουν ζήσει μαζί για χρόνια μπορεί να εμφανίσουν αλλαγές στη συμπεριφορά τους όταν χάσουν τον σύντροφό τους. Μειωμένη όρεξη, λιγότερη διάθεση για παιχνίδι, αυξημένη προσκόλληση στον άνθρωπο ή μεγαλύτερη νωθρότητα είναι μερικές από τις αντιδράσεις που έχουν παρατηρηθεί.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απόφαση για μια νέα υιοθεσία χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, καθώς πρέπει να ληφθούν υπόψη τόσο οι ανάγκες του ανθρώπου όσο και η προσαρμογή των υπόλοιπων ζώων της οικογένειας.
Η υιοθεσία είναι μια νέα αρχή, όχι ένας επίλογος
Οι φιλοζωικές οργανώσεις υπενθυμίζουν ότι χιλιάδες αδέσποτα περιμένουν καθημερινά μια οικογένεια. Ωστόσο, η επιθυμία να βοηθήσουμε ένα ζώο δεν θα πρέπει να αποτελεί μια παρορμητική αντίδραση στην απώλεια.
Μια συνειδητή υιοθεσία προϋποθέτει χρόνο, διάθεση και τη βεβαιότητα ότι ο νέος τετράποδος φίλος θα αγαπηθεί για αυτό που είναι και όχι επειδή καλείται να καλύψει το κενό κάποιου άλλου.
Σύμφωνα λοιπόν με τα παραπάνω, δεν υπάρχει ιδανική ημερομηνία για να αποκτήσει κάποιος νέο κατοικίδιο μετά από μια απώλεια. Υπάρχει μόνο η στιγμή που θα νιώσει έτοιμος να δημιουργήσει έναν νέο δεσμό, χωρίς ενοχές, χωρίς συγκρίσεις και χωρίς την ανάγκη να αντικαταστήσει μια σχέση που ήταν μοναδική.
Γιατί κάθε ζώο που περνά από τη ζωή μας αφήνει το δικό του αποτύπωμα. Και όταν έρθει η ώρα για μια νέα υιοθεσία, αυτή δεν σβήνει την αγάπη που προηγήθηκε. Την τιμά, δίνοντας σε ένα ακόμη πλάσμα την ευκαιρία να γίνει μέρος μιας νέας ιστορίας.
