Ο Σεπτέμβριος έχει μια ιδιαιτερότητα: μετά τις διακοπές, η οικογένεια επιστρέφει σε σταθερό ωράριο. Τα παιδιά επιστρέφουν στο σχολείο, οι γονείς στις δουλειές τους και το σπίτι αποκτά ξανά συγκεκριμένο ρυθμό.
Για πολλούς γονείς, αυτή ακριβώς η επιστροφή στην καθημερινότητα μοιάζει με καλή ευκαιρία για ένα νέο ξεκίνημα και ένα κουτάβι ή ένα γατάκι μπορεί να μοιάζει ιδανικό.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική.
Η απόκτηση κατοικίδιου δεν είναι υπόθεση σχολικής ρουτίνας αλλά μια απόφαση που επηρεάζει ολόκληρη την οικογένεια για χρόνια.
Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής επισημαίνει ότι το παιδί πρέπει να είναι αναπτυξιακά αρκετά ώριμο ώστε να αντιλαμβάνεται ότι ένα ζώο δεν είναι παιχνίδι.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ως γενικός οδηγός αναφέρει περίπου την ηλικία των 5-6 ετών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα τα παιδιά αυτής της ηλικίας είναι αυτομάτως έτοιμα.
Το παιδί δεν μπορεί να είναι ο βασικός υπεύθυνος
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο πριν μπει οποιοδήποτε ζώο στο σπίτι. Ένα παιδί μπορεί να συμμετέχει στη φροντίδα του κατοικίδιου, όμως η τελική ευθύνη παραμένει στους ενήλικες.
Το τάισμα, η καθαριότητα, η κτηνιατρική φροντίδα, οι εμβολιασμοί, η εκπαίδευση, η άσκηση και τα απρόβλεπτα έξοδα δεν μπορούν να εξαρτώνται από το αν ένα παιδί θα θυμηθεί ή θα θελήσει να τα κάνει εκείνη την ημέρα.
Η ASPCA υπογραμμίζει ότι τα παιδιά κάτω των 18 ετών δεν μπορούν να αναλάβουν μόνα τους την ευθύνη υιοθεσίας και ότι ο γονέας ή ο κηδεμόνας πρέπει να είναι έτοιμος να αναλάβει την πρωταρχική φροντίδα του ζώου.
Αυτό δεν ακυρώνει τον εκπαιδευτικό ρόλο της εμπειρίας. Αντίθετα, ένα παιδί μπορεί να μάθει μέσα από αυτήν τι σημαίνει συνέπεια, φροντίδα και σεβασμός στις ανάγκες ενός άλλου πλάσματος. Αρκεί οι γονείς να μην αντιμετωπίσουν την απόκτηση του κατοικίδιου ως έναν τρόπο για να «μάθει υπευθυνότητα» το παιδί.
Ο Σεπτέμβριος έχει ένα πλεονέκτημα
Αν η οικογένεια έχει ήδη αποφασίσει ότι θέλει κατοικίδιο, η επιστροφή σε σταθερό πρόγραμμα μπορεί πράγματι να βοηθήσει.
Ένα παιδί που γνωρίζει πότε ξυπνά, πότε επιστρέφει από το σχολείο και πότε διαβάζει μπορεί ευκολότερα να εντάξει μικρές, σταθερές υποχρεώσεις στη μέρα του. Για παράδειγμα, μπορεί να συμμετέχει στο γέμισμα του μπολ, στο βούρτσισμα ή σε μια βόλτα, ανάλογα πάντα με την ηλικία και το είδος του ζώου.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Ο Σεπτέμβριος σημαίνει ταυτόχρονα σχολείο, δραστηριότητες, διάβασμα και προσαρμογή σε ένα νέο πρόγραμμα. Ένα κουτάβι, ένα γατάκι ή οποιοδήποτε άλλο ζώο που μπαίνει για πρώτη φορά στο σπίτι χρειάζεται επίσης χρόνο για να προσαρμοστεί.
Επομένως, το ερώτημα δεν είναι αν «βολεύει» ο Σεπτέμβριος, αλλά αν η συγκεκριμένη οικογένεια διαθέτει πραγματικά τον χρόνο που απαιτεί η προσαρμογή.
Δεν ταιριάζει κάθε κατοικίδιο σε κάθε παιδί
Το μέγεθος ή η εμφάνιση του ζώου δεν αρκούν για την επιλογή. Η ηλικία του παιδιού, η ιδιοσυγκρασία του, ο χώρος του σπιτιού και ο χρόνος που μπορεί να διαθέσει η οικογένεια είναι πολύ πιο ουσιαστικοί παράγοντες.
Ένας σκύλος, για παράδειγμα, απαιτεί καθημερινή φροντίδα, άσκηση και εκπαίδευση. Μια γάτα έχει διαφορετικές ανάγκες. Μικρότερα ζώα μπορεί να φαίνονται ευκολότερα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι «χωρίς ευθύνες».
Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής σημειώνει ότι ψάρια, πτηνά, ινδικά χοιρίδια και χάμστερ μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι καταλληλότερες επιλογές για οικογένειες με λιγότερο χρόνο, αλλά κάθε είδος έχει τις δικές του απαιτήσεις.
Και υπάρχει ένας ακόμη λόγος να μη γίνεται η επιλογή με βάση τη μόδα ή την εικόνα ενός ζώου στα social media: η συμπεριφορά του συγκεκριμένου ζώου έχει μεγαλύτερη σημασία από την «ταμπέλα» της ράτσας.
Κουτάβι ή ενήλικο ζώο;
Για μια οικογένεια που αποφασίζει να υιοθετήσει σκύλο ή γάτα, το μικρότερο ζώο δεν είναι απαραίτητα η καλύτερη επιλογή.
Ένα κουτάβι χρειάζεται εκπαίδευση, συνεχή επίβλεψη και αρκετή ενέργεια από την οικογένεια. Ένα γατάκι επίσης απαιτεί προσαρμογή και επίβλεψη.
Αντίθετα, ένα ενήλικο ζώο μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να έχει ήδη διαμορφωμένη συμπεριφορά και χαρακτήρα, γεγονός που επιτρέπει στους γονείς να αξιολογήσουν καλύτερα αν ταιριάζει στο οικογενειακό περιβάλλον.
Η AAP αναφέρει μάλιστα ότι ένα μεγαλύτερο σε ηλικία ζώο μπορεί να αποτελεί καλή επιλογή για ένα παιδί, αρκεί να έχει κατάλληλη ιδιοσυγκρασία και εμπειρία συμβίωσης με παιδιά.
Γι’ αυτό η συζήτηση με ένα καταφύγιο ή μια αξιόπιστη φιλοζωική οργάνωση μπορεί να είναι πιο χρήσιμη από την αναζήτηση ενός «τέλειου» κουταβιού στο διαδίκτυο. Η ASPCA συνιστά, όταν μια οικογένεια αποφασίζει να αποκτήσει ζώο, να εξετάζει πρώτα την υιοθεσία από καταφύγιο ή οργανισμό διάσωσης.
Το θέμα των αλλεργιών δεν πρέπει να μείνει για αργότερα
Πριν έρθει ένα ζώο στο σπίτι, αξίζει να εξεταστεί και το ιστορικό αλλεργιών του παιδιού. Τα αλλεργιογόνα δεν προέρχονται απλώς από το τρίχωμα, αλλά και από πρωτεΐνες που βρίσκονται στο δέρμα, στο σάλιο και στα ούρα των ζώων.
Η AAP σημειώνει επίσης ότι ο χαρακτηρισμός ενός σκύλου ή μιας γάτας ως «υποαλλεργικού» μπορεί να είναι παραπλανητικός: δεν υπάρχει φυλή σκύλου ή γάτας που να εξαλείφει τον κίνδυνο αλλεργικής αντίδρασης.
Εάν ένα παιδί έχει αλλεργίες, άσθμα ή έντονο οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών, η συζήτηση με παιδίατρο ή αλλεργιολόγο πριν από την απόκτηση κατοικίδιου είναι πολύ πιο λογική από το να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αφού το ζώο έχει ήδη εγκατασταθεί στο σπίτι.
Και μετά έρχεται ο λογαριασμός
Το αρχικό κόστος είναι μόνο ένα μέρος της υπόθεσης. Τροφή, εμβόλια, προληπτικές εξετάσεις, κτηνίατρος, φάρμακα, εξοπλισμός, grooming όπου χρειάζεται, φιλοξενία όταν η οικογένεια ταξιδεύει και πιθανές έκτακτες ιατρικές ανάγκες αποτελούν μέρος της συνολικής δαπάνης.
Η ASPCA επισημαίνει ότι το κόστος της κτηνιατρικής φροντίδας και άλλων αναγκών ενός ζώου μπορεί να γίνει σημαντικό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει ακόμη και σε αδυναμία των ιδιοκτητών να το κρατήσουν.
Με άλλα λόγια, το «να πάρουμε ένα ζωάκι για το παιδί» πρέπει να μεταφράζεται σε «είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε ένα ζώο ως οικογένεια;».
Η σωστή απόφαση δεν χρειάζεται να παρθεί τον Σεπτέμβριο
Ο Σεπτέμβριος μπορεί να είναι μια καλή περίοδος για να ξεκινήσει η συζήτηση, όχι απαραίτητα για να ολοκληρωθεί η απόφαση.
Μια πρακτική δοκιμή είναι να επισκεφθεί η οικογένεια ένα καταφύγιο, να συναντήσει ζώα διαφορετικών ηλικιών και χαρακτήρων και να μιλήσει με ανθρώπους που γνωρίζουν τη συμπεριφορά τους.
Ακόμη καλύτερα, το παιδί μπορεί πρώτα να περάσει χρόνο με κατοικίδια φίλων ή συγγενών, ώστε να καταλάβει στην πράξη τι σημαίνει η καθημερινή φροντίδα. Αυτή είναι και μία από τις προσεγγίσεις που προτείνει η AAP πριν από την επιλογή κατοικίδιου.
Το σημαντικότερο, τελικά, είναι να μη γίνει το ζώο η ανταμοιβή για την έναρξη της σχολικής χρονιάς ή ένα ακόμη «δώρο» που ενθουσιάζει το παιδί για μερικές εβδομάδες. Ένα κατοικίδιο δεν προσαρμόζεται στο σχολικό ημερολόγιο. Η οικογένεια είναι εκείνη που πρέπει να προσαρμόσει τη ζωή της στις ανάγκες του.
Και αυτή είναι ίσως η καλύτερη προϋπόθεση για να αποδειχθεί ο Σεπτέμβριος πράγματι η κατάλληλη εποχή: όχι επειδή ξεκινά μια νέα σχολική χρονιά, αλλά επειδή η οικογένεια είναι έτοιμη να ξεκινήσει μια νέα, μακροχρόνια σχέση με ένα ζώο.
