Στο στόχαστρο του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έχει μπει η Κούβα. Με φόντο τα διαδοχικά μπλακ άουτ που βυθίζουν ολόκληρες πόλεις στο σκοτάδι και τα πρατήρια που στερεύουν από καύσιμα, η Κούβα ζει μια από τις πιο σκληρές ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων ετών.
Στην Αβάνα μιλούν ανοιχτά για οικονομική «ασφυξία» που δεν είναι τυχαία: η στρατηγική πίεσης της Ουάσιγκτον, με αιχμή τον περιορισμό των πετρελαϊκών ροών και την απειλή νέων κυρώσεων, μοιάζει σχεδιασμένη από τον Τραμπ για να λυγίσει την οικονομία και να εξαναγκάσει την ηγεσία της Κούβας σε υποχωρήσεις. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι διακοπές ρεύματος μεταφέρουν την γεωπολιτική σύγκρουση στην καθημερινότητα των πολιτών.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η ανατολική Κούβα παραμένει βυθισμένη στο σκοτάδι μετά από εκτεταμένο black out εξαιτίας βλάβης σε υποσταθμό του δικτύου ηλεκτροδότησης, που σημειώθηκε το βράδυ της Τετάρτης (04.02.2026) στην Σαντιάγο ντε Κούμπα με 400.000 κατοίκους.
Η Κούβα, χώρα με κομμουνιστική κυβέρνηση, στόχος αμερικανικού εμπάργκο για δεκαετίες, υφίσταται τα τελευταία δυο χρόνια συχνές κι εκτεταμένες διακοπές ρεύματος. Η χώρα των 9,6 εκατομμυρίων κατοίκων έχει ζήσει πέντε γενικές διακοπές της ηλεκτροδότησης από τα τέλη του 2024, κάποιες πολυήμερες.
Η Κούβα δηλώνει έτοιμη για «ουσιαστικό» διάλογο με τις ΗΠΑ, αλλά ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να συζητήσει αλλαγή του πολιτικού της συστήματος, σε μια περίοδο που η πίεση της Ουάσιγκτον εντείνεται και επαναφέρει ανοιχτά τη ρητορική περί αλλαγής καθεστώτος.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο υφυπουργός Εξωτερικών της χώρας, Κάρλος Φερνάντες ντε Κοσίο, σημείωσε ότι η Αβάνα δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί τη συνταγματική και πολιτική της τάξη, όπως – όπως είπε – δεν θα ήταν διατεθειμένες να κάνουν ούτε οι ΗΠΑ για το δικό τους σύστημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν έχει ακόμη θεσπιστεί επίσημος διμερής διάλογος, ωστόσο έχουν υπάρξει ανταλλαγές μηνυμάτων που φτάνουν στα υψηλότερα επίπεδα της κουβανικής ηγεσίας.
Οι δηλώσεις του έρχονται λίγες ημέρες μετά την τοποθέτηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ «θα ήθελαν να δουν» αλλαγή καθεστώτος στην Κούβα, χωρίς όμως να δεσμεύεται ότι θα κινηθούν άμεσα προς αυτή την κατεύθυνση.
Πίεση μέσω της ενέργειας και καθημερινότητα σε κρίση: μπλακ άουτ και ουρές για καύσιμα
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Τραμπ κλιμακώνει την πίεση επιχειρώντας να περιορίσει δραστικά τις εισαγωγές πετρελαίου της Κούβας – μια εξέλιξη που απειλεί να βυθίσει τη χώρα σε παρατεταμένη ενεργειακή κρίση. Ήδη, οι ΗΠΑ έχουν διαταράξει τις ροές καυσίμων από τη Βενεζουέλα, παραδοσιακό σύμμαχο της Αβάνας.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον προειδοποίησε με επιβολή δασμών χώρες που εξάγουν πετρέλαιο στην Κούβα, υποστηρίζοντας ότι η Αβάνα συνιστά «έκτακτη απειλή» λόγω της συνεργασίας της με «εχθρικά κράτη» και της φιλοξενίας στρατιωτικών και πληροφοριακών δυνατοτήτων τους.
Ο ντε Κοσίο απέρριψε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς, λέγοντας ότι η Κούβα δεν αποτελεί απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν είναι επιθετική και δεν υποθάλπει ή χρηματοδοτεί την τρομοκρατία.
Η ενεργειακή αφαίμαξη είναι ήδη αισθητή. Οι Κουβανοί βιώνουν συχνές διακοπές ρεύματος και μεγάλες ουρές στα πρατήρια, καθώς τα αποθέματα καυσίμων μειώνονται επικίνδυνα. Οι αρχές της χώρας αποδίδουν την κατάσταση κυρίως στις αμερικανικές κυρώσεις, ενώ επικριτές της κυβέρνησης μιλούν και για χρόνια υποεπένδυση σε κρίσιμες υποδομές.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης μέτρων λιτότητας και «θυσιών» για την εξοικονόμηση καυσίμων, χωρίς να αποκαλύψει το ύψος των αποθεμάτων. Όπως τόνισε, οι οικονομικές πιέσεις που δέχεται η Κούβα ισοδυναμούν με «πόλεμο» σε επίπεδο οικονομικού εξαναγκασμού.
«Συμφωνία ή πλήρης αποκοπή»
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι η Κούβα θα μπορούσε να αποφύγει μια πλήρη διακοπή των ενεργειακών ροών εάν προχωρήσει σε «συμφωνία» με τις ΗΠΑ – μια συμφωνία που ενδέχεται να περιλαμβάνει την επιστροφή περιουσιών που κατασχέθηκαν μετά την επανάσταση του 1959 από Κουβανούς εξόριστους.
Το κλίμα επιβαρύνεται και από τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα. Η σύλληψη του ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, σε αμερικανική επιχείρηση που στοίχισε τη ζωή σε δεκάδες Κουβανούς άνδρες ασφαλείας, προκάλεσε σοκ στην Αβάνα. Οι κουβανικές αρχές έχουν διαμηνύσει ότι θα αντιδράσουν σε οποιαδήποτε ανάλογη στρατιωτική κίνηση και τα κρατικά μέσα μεταδίδουν εντατικοποίηση στρατιωτικών ασκήσεων.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να περιορίσει και άλλες πηγές καυσίμων για την Κούβα. Ο Τραμπ δήλωσε ότι και το Μεξικό ενδέχεται να αναστείλει αποστολές πετρελαίου, αν και η μεξικανική πλευρά διαβεβαίωσε πως τα συμβόλαια παραμένουν σε ισχύ, αναζητώντας παράλληλα τρόπους να στηρίξει την Κούβα απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις.
Η πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αβάνα κάλεσε τους Αμερικανούς πολίτες που βρίσκονται στη χώρα να λάβουν μέτρα προφύλαξης εν μέσω της ενεργειακής κρίσης, εξοικονομώντας καύσιμα, νερό και τρόφιμα. Παράλληλα, έκανε λόγο για περιστατικά άρνησης εισόδου σε Αμερικανούς και για αύξηση φιλοκυβερνητικών διαδηλώσεων κατά των ΗΠΑ.
Η Αβάνα επιμένει ότι ο διάλογος είναι η μόνη βιώσιμη επιλογή. Η Κούβα έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα συζητήσει αλλαγή καθεστώτος, αλλά είναι πρόθυμη να συνεργαστεί με τις ΗΠΑ σε ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως η περιφερειακή ασφάλεια και η καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.
Η ενεργειακή κρίση, με τις συνεχείς διακοπές ρεύματος και την απειλή γενικευμένου μπλακ άουτ, λειτουργεί πλέον ως βασικός μοχλός πίεσης. Για την κουβανική κυβέρνηση, πρόκειται για μια συντονισμένη στρατηγική οικονομικής ασφυξίας με στόχο την πολιτική υποχώρηση, για την Ουάσιγκτον, είναι μέσο διαπραγμάτευσης και για τους πολίτες της Κούβας, είναι μια καθημερινότητα που γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.
Πληροφορίες από CNN
