Η ανάληψη από τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ της θέσης του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν δείχνει ξεκάθαρα πλέον την κυριαρχία των σκληροπυρηνικών στη χώρα που έχουν εξουσία σε όλα.
Μπορεί το 1979 όταν στο Ιράν εκατομμύρια πολίτες ξεχύθηκαν στους δρόμους για να τερματίσουν την εξουσία του πρώην σάχη να ήθελαν η επανάστασή τους να βάλει τέλος στην πρακτική της μεταβίβασης της εξουσίας από πατέρα σε γιο, τα γεγονότα όμως τους διαψεύδουν με την επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο δεύτερος γιος του πρώην Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, πήρε τη θέση που κατείχε ο πατέρας του για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μέχρι τον θάνατό του σε αμερικανοϊσραηλινά αεροπορικά πλήγματα. Βρίσκεται πλέον στην κορυφή ενός συστήματος που έχει αποδυναμωθεί σοβαρά, αφού η 88μελής Συνέλευση των Ειδικών έκανε αυτό που πολλοί Ιρανοί ήλπιζαν ότι δεν θα έκανε ποτέ, μετατρέποντας την Ισλαμική Δημοκρατία σε δυναστεία σύμφωνα με το CNN.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι ο διορισμός του Χαμενεΐ ως διαδόχου του πατέρα του θα ήταν «απαράδεκτος» για τον ίδιο.
Η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση που σκότωσε τον πατέρα του προκάλεσε επίσης τον θάνατο πολλών συγγενών του. Η κόρη του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ένα εγγόνι του, η νύφη του και ο γαμπρός του σκοτώθηκαν στην επίθεση, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης. Λίγες ημέρες αργότερα, η σύζυγος του Αλί Χαμενεΐ—μητέρα του Μοτζτάμπα— πέθανε επίσης από τα τραύματά της, σύμφωνα πάντα με τα κρατικά μέσα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Γεννημένος το 1969, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έλαβε θρησκευτική εκπαίδευση όπως και τα αδέρφια του, αν και ποτέ δεν έφτασε στον βαθμό του μουτζταχίντ, επίπεδο ισλαμικής νομολογίας που πολλοί πιστοί στο καθεστώς θεωρούν απαραίτητο για τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη. Είναι παντρεμένος με τη Ζάχρα, κόρη του πρώην προέδρου του κοινοβουλίου και στενού συνεργάτη του Χαμενεΐ, Γκολάμ Χαντάντ Αντέλ.
Δείτε live όλα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή.
Για χρόνια ο Μοτζτάμπα κρατούσε χαμηλό προφίλ, αν και παρασκηνιακά αποτελούσε κεντρική μορφή στον τεράστιο κρατικό μηχανισμό του συστήματος του πατέρα του. Καλλιέργησε στενούς δεσμούς με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και με τα οικονομικά δίκτυα που στηρίζουν το σύστημα.
Για τους παρατηρητές του Ιράν, η επιρροή του ήταν αδιαμφισβήτητη, ακόμη και χωρίς να κατέχει επίσημα κάποιο υψηλό αξίωμα. Τα τελευταία χρόνια, αφού εργαζόταν στο γραφείο του πατέρα του και ήταν δίπλα του, παρουσιαζόταν όλο και περισσότερο ως πιθανός διάδοχος του. Το 2021, μάλιστα, φωτογραφίες στα κοινωνικά δίκτυα έδειχναν υποστηρικτές να μοιράζουν αφίσες στους δρόμους της Τεχεράνης που τον προωθούσαν ανοιχτά ως τον επόμενο ηγέτη.
Πολλοί πιστεύουν ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της εκλογής του σκληροπυρηνικού Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ στις προεδρικές εκλογές του 2005. Είναι γνωστό ότι κινητοποίησε τα δίκτυα των Φρουρών της Επανάστασης για να ενισχύσει την υποψηφιότητα του τότε δημάρχου της Τεχεράνης, Αχμαντινετζάντ, ο οποίος αντιμετώπιζε τον πιο γνωστό Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί, αντίπαλο του Χαμενεΐ.
Μέχρι το 2009, όταν εκατομμύρια Ιρανοί βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για την επανεκλογή του Αχμαντινετζάντ σε αυτό που θεωρούσαν νοθευμένες εκλογές, είχε γίνει σαφές ότι ο Μοτζτάμπα δεν ήταν απλώς ο γιος του ηγέτη, αλλά ένας πολιτικός παράγοντας από μόνος του. Η εξέγερση καταπνίγηκε βίαια, σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους για οποιοδήποτε πραγματικό εγχώριο μεταρρυθμιστικό κίνημα. Τα γεγονότα εκείνης της χρονιάς έδειξαν την άνοδό του, με διαδηλωτές στους δρόμους να φωνάζουν «Mojtaba bemiri Rahbari ro Nabini», δηλαδή «Μοτζτάμπα, να πεθάνεις για να μη δεις ποτέ την ηγεσία».
Του επιβλήθηκαν κυρώσεις από τις ΗΠΑ το 2019, αφού το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών τον κατηγόρησε ότι συνεργαζόταν στενά με τον διοικητή των ισχυρών Φρουρών της Επανάστασης για να προωθήσει αυτό που χαρακτήρισε «αποσταθεροποιητικές περιφερειακές φιλοδοξίες και καταπιεστικούς εσωτερικούς στόχους» του πατέρα του.
Οι ελπίδες για ένα πιο δημοκρατικό μέλλον για το Ιράν μπορεί τώρα να έχουν καταρρεύσει, καθώς η ανάδειξη του Μοτζτάμπα στέλνει ένα σαφές μήνυμα για το πού θέλουν να οδηγήσουν το καθεστώς οι σκληροπυρηνικοί ηγέτες της χώρας. Υποδηλώνει ότι οι Φρουροί της Επανάστασης και οι σύμμαχοί τους έχουν βγει από την πρώτη φάση αυτού του πολέμου πιο αποφασισμένοι να συνεχίσουν την κληρονομιά και τις πολιτικές του Αλί Χαμενεΐ.
Ο Μοτζτάμπα δεν διαθέτει διοικητική εμπειρία, καθώς δεν έχει ηγηθεί ποτέ κάποιας μεγάλης οργάνωσης ή φορέα. Έχει κάνει ελάχιστες δημόσιες δηλώσεις για τις πολυάριθμες κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και πολιτικές προκλήσεις που αντιμετώπιζε ήδη η χώρα ακόμη και πριν από την καταστροφή ενός ολοκληρωτικού πολέμου. Και η κοσμοθεωρία του έχει διαμορφωθεί στη σκιά του πατέρα του.
Με την επιλογή του, οι ηγέτες του Ιράν θα έστελναν μήνυμα «συνέχισης του καθεστώτος», δήλωσε στο CNN η Μάχα Γιαχία, διευθύντρια του Carnegie Middle East Center με έδρα τη Βηρυτό, πριν επιβεβαιωθεί ο Μοτζτάμπα. Ο διορισμός θα μπορούσε επίσης να εκληφθεί ως μήνυμα του καθεστώτος, πρόσθεσε, ότι η στρατιωτική πίεση ΗΠΑ-Ισραήλ «δεν πρόκειται να μας κάνει να αλλάξουμε θέση».
