Μόρνος «ώρα μηδέν»: Καθηλωτικά πλάνα από drone δείχνουν την πρωτοφανή υποχώρηση του νερού

Ο Μόρνος εκπέμπει sos με τους ειδικούς να βρίσκονται σε «κόκκινο» συναγερμό για την υδροδότηδη της Αττικής.

Και αυτό γιατί ο Μόρνος, ο βασικότερος τροφοδότης του λεκανοπεδίου της Αττικής, βρίσκεται σε ιστορικό χαμηλό 15ετίας.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ που επικαλείται το Orange Press Agency, τα αποθέματα νερού έχουν καταρρεύσει στα 192,8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, τιμή μειωμένη κατά 64% σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2010-2024.

Τη ζοφερή αυτή κατάσταση αποτυπώνουν και τα εναέρια πλάνα του drone του Orange που δείχνουν το νερό να έχει υποχωρήσει σημαντικά σε σημεία πέριξ της λίμνης. 

Το οδοιπορικό ξεκινά από την είσοδο στο Λιδωρίκι και συνεχίζει σε Πεντάπολη, Δωρικό, Κόκκινο. Ο πιο αδιάψευστος μάρτυρας είναι ο τελευταίος σταθμός, το Κάλλιο. Πρόκειται για το χωριό που «θυσιάστηκε» και καλύφθηκε, εν τέλει, ολοκληρωτικά από το νερό, για να δημιουργηθεί το 1980 η τεχνητή λίμνη του Μόρνου.

Τμήματα αυτού του οικισμού, σε παλαιότερες ξηρές περιόδους, έβγαιναν στην επιφάνεια. Σήμερα, ωστόσο, προκαλούν δέος οι εικόνες από την υποχώρηση του νερού, καθώς φαίνονται μεγάλα κομμάτια του παλαιού οικισμού.

«Η χειρότερη κατάσταση της τελευταίας δεκαετίας»

Τι σημαίνουν όμως αυτοί οι αριθμοί για την έκταση και την ποσότητα νερού του Μόρνου και γιατί φτάσαμε εδώ; Μιλώντας στο Orange Press Agency, ο Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, επιβεβαιώνει την κρισιμότητα της κατάστασης.

«Βλέπουμε μια κατάσταση η οποία είναι η χειρότερη τουλάχιστον της τελευταίας δεκαετίας. Ο σημαντικότερος λόγος είναι η έλλειψη βροχοπτώσεων και κυρίως οι πολύ μειωμένες χιονοπτώσεις. Είχαμε δύο χειμώνες στη σειρά που τα χιόνια ήταν πολύ περιορισμένα, ενώ και οι βροχές ήταν σχετικά περιορισμένες. Αυτό συνδυάζεται με το γεγονός ότι οι καταναλώσεις νερού παραμένουν περίπου ίδιες» αναφέρει ο κ. Λαγουβάρδος.

«Αυτή τη στιγμή είμαστε σε ένα επίπεδο συναγερμού», συνεχίζει ο κ. Λαγουβάρδος, δίνοντας το ιστορικό πλαίσιο. «Δεν είμαστε ακόμα στα σημεία που είχαμε φτάσει αρχές της δεκαετίας του 1990 – το 1993 ήταν η χειρότερη χρονιά στον όγκο του νερού. Ελπίζουμε να έχουμε βροχές και χιόνια στη φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο, γιατί διαφορετικά τα πράγματα θα είναι δύσκολα» προσθέτει.

Ο ίδιος τονίζει πως το σημαντικότερο πρόβλημα μακροπρόθεσμα είναι η υποχώρηση του χιονιού. «Τα τελευταία 10 χρόνια διαπιστώνουμε μια σημαντική μείωση της χιονοκάλυψης στην Ελλάδα. Αυτό είναι το σημαντικότερο πρόβλημα κατά τη γνώμη μου. Ο πιο σημαντικός παράγοντας είναι το χιόνι».

Να ληφθούν μέτρα; – Το Παρατηρητήριο Μόρνου θα δώσει την απάντηση
Για την τεκμηρίωση της κατάστασης ο κ. Λαγουβάρδος, παραθέτει συγκεκριμένους αριθμούς: «Η έκταση της λίμνης σήμερα είναι λίγο λιγότερο από 9 τετραγωνικά χιλιόμετρα, όταν η κανονική της έκταση είναι 14 τ.χλμ. Πέρυσι ήταν πάνω από 11,5 τ.χλμ.».

Το Αστεροσκοπείο Αθηνών έχει αναλάβει πρωτοβουλία για να παρέχει δημόσια δεδομένα για τον Μόρνο. «Δημιουργήσαμε το “Παρατηρητήριο Μόρνου” στο meteo.gr για να δίνουμε αυτές τις πληροφορίες και να υπάρχει μια ευαισθητοποίηση. Στόχος είναι να παρακολουθούμε την κατάσταση για να δούμε αν θα παρθούν μέτρα για τον περιορισμό της χρήσης του νερού», καταλήγει ο Κώστας Λαγουβάρδος.

Τα «σκληρά» στοιχεία της ΕΥΔΑΠ για τον Ταμιευτήρα Μόρνου (2010-2025)

Τα επίσημα στοιχεία της ΕΥΔΑΠ* επιβεβαιώνουν την κρισιμότητα της κατάστασης, καταγράφοντας ιστορικό χαμηλό 15ετίας. Τα αποθέματα νερού στις 12 Σεπτεμβρίου κάθε έτους ήταν (σε εκατ. κυβικά μέτρα):

-2010: 575,0
-2011: 537,6
-2012: 522,1
-2013: 622,1
-2014: 549,6
-2015: 619,0
-2016: 590,0
-2017: 496,6
-2018: 643,6 (Μέγιστο 15ετίας)
-2019: 567,6
-2020: 445,8
-2021: 522,4
-2022: 599,3
-2023: 526,9
-2024: 327,4
-2025: 192,8 (Ελάχιστο 15ετίας)