Με ένα τηλεφώνημα σταματά τις μάχες και ανοίγει διάλογο με τη Ρωσία. Ο λόγος για τον διαπραγματευτή από την Ουκρανία, Αντρίι Παστερνάκ.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία μπαίνει πλέον στον πέμπτο χρόνο του, με τις ελπίδες για μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία να μοιάζουν πιο μακρινές από ποτέ. Οι επίσημες διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά παγώσει, την ώρα που η διεθνής προσοχή στρέφεται και στη φλεγόμενη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, μια άλλη – λιγότερο ορατή αλλά εξίσου κρίσιμη – μορφή διαπραγμάτευσης συνεχίζεται αδιάκοπα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Στην πρώτη γραμμή, μέσα σε περιοχές όπου οι μάχες μαίνονται, μικρές ομάδες διαπραγματευτών κινούνται κυριολεκτικά ανάμεσα στα πυρά, επιχειρώντας το αδιανόητο: να πείσουν τους αντιπάλους να σταματήσουν έστω και προσωρινά τη μάχη. Ανάμεσά τους, σύμφωνα με την Telegraph, ξεχωρίζει ο Αντρίι Παστερνάκ, ένας άνθρωπος που, σύμφωνα με μαρτυρίες, μπορεί με ένα και μόνο τηλεφώνημα να πετύχει αυτό που μοιάζει αδύνατο – να σιγήσουν τα όπλα και να ανοίξει ο δρόμος για συνομιλίες.
Ο Παστερνάκ ανήκει σε έναν στενό κύκλο Ουκρανών διαπραγματευτών που, με τη στήριξη ξένων κυβερνήσεων – από τις ΗΠΑ έως χώρες της Μέσης Ανατολής – εισέρχονται σε εμπόλεμες ζώνες, ρισκάροντας καθημερινά τη ζωή τους. Στόχος αυτών των αποστολών δεν είναι η «μεγάλη» ειρήνη, αλλά κάτι εξίσου πολύτιμο: η ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου και η διάσωση ζωών μέσα στο χάος.
Στην τελευταία του αποστολή, ο Παστερνάκ συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις που είχαν ως αποτέλεσμα να επιστρέψουν στο σπίτι τους, λίγο πριν το Πάσχα, 175 στρατιώτες και επτά πολίτες που βρίσκονταν αιχμάλωτοι από τη Ρωσία.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Τα SMS και οι μίνι – εκεχειρίες
Για την διαδικασία δεν είναι γνωστές πολλές λεπτομέρειες, ωστόσο, σε μία από τις λίγες συνεντεύξεις του σε δυτικό μέσο ενημέρωσης, ο Παστερνάκ αποκάλυψε πως επικοινωνεί με τους Ρώσους διοικητές μέσω γραπτών μηνυμάτων προτού οργανώσει μίνι-εκεχειρίες για να τους συναντήσει στην πρώτη γραμμή προκειμένου να διευκολυνθεί η διαδικασία των ανταλλαγών.
«Μπορεί να χρησιμοποιηθούν εφαρμογές messenger, όπως το WhatsApp ή οτιδήποτε άλλο», δήλωσε στην Telegraph, περιγράφοντας τις αλληλεπιδράσεις του με Ρώσους ομολόγους του. «Αλλά μπορεί επίσης να είναι μια πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση στη διάρκεια της μάχης».
Αυτού του είδους οι συναντήσεις είναι αρκετά επικίνδυνες, καθώς εκπρόσωποι και από τις δύο πλευρές καλούνται να περάσουν μέσα από μεγάλες ζώνες θανάτου που είναι γεμάτες με drones, πυροβολικό και άλλα θανατηφόρα όπλα.
Κατά τον Παστερνάκ, οι διαπραγματεύσεις μπορούν να λαμβάνουν χώρα οπουδήποτε: στο Ντονέτσκ στην ανατολική Ουκρανία, στη Χερσώνα στα νότια ή στο Τσερνίχοφ στα βόρεια.
Ο ίδιος είναι σε θέση να μεσολαβήσει για μίνι-εκεχειρίες ή για «κατάπαυση του πυρός στα 500 μέτρα» για τη διεξαγωγή των συνομιλιών.
Πώς το καταφέρνει όμως στην πράξη; Η πίεση που ασκούν οι οικογένειες των Ρώσων αιχμαλώτων πολέμου λειτουργεί πολύ συχνά βοηθητικά.
«Επικοινωνούμε με αρχηγούς των ρωσικών ενόπλων σωμάτων επειδή συγγενείς Ρώσων στρατιωτών τους στέλνουν μηνύματα ότι πρέπει να μιλήσουν μαζί μας», δήλωσε. «Και στη συνέχεια, αυτές οι ανταλλαγές με τους ρωσικούς στρατούς συμβαίνουν πρόσωπο με πρόσωπο στην πρώτη γραμμή, όπου μπορούμε επίσης να συνομιλήσουμε και να συζητήσουμε νέες ανταλλαγές», πρόσθεσε.
Τον Φεβρουάριο, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε ότι περίπου 7.000 Ουκρανοί ήταν αιχμάλωτοι στη Ρωσία, ενώ η Ουκρανία κρατούσε περίπου 4.000 Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου. Έκτοτε οι αριθμοί αυτοί είναι πιθανό να έχουν αυξηθεί σημαντικά.
