Λισαβόνα: Η ιστορία του εμβληματικού τελεφερίκ Elevador da Gloria που εκτροχιάστηκε και σκόρπισε τον θάνατο – Από ζωντανό μνημείο σε θλιβερό σύμβολο

Η Πορτογαλία θρηνεί. Το ιστορικό τελεφερίκ Elevador da Gloria – που μετέφερε επί έναν αιώνα ντόπιους και ταξιδιώτες, χαρίζοντας σε γενιές επιβατών εικόνες και αναμνήσεις – έγινε τόπος ανείπωτου πένθους αφού εκτροχιάστηκε και συνετρίβη στους δρόμους της Λισαβόνας. 

Το πολύνεκρο δυστύχημα στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 16 ανθρώπους. Αυτόπτες μάρτυρες δήλωσαν στα τοπικά μέσα ότι το βαγόνι του εμβληματικού τελεφερίκ της Λισαβόνας – δημοφιλές αξιοθέατο για εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο – φαινόταν εκτός ελέγχου καθώς κατέβαινε με ιλιγγιώδη ταχύτητα την κατηφόρα, λίγο μετά τις 18:00 (τοπική ώρα – 20:00 ώρα Ελλάδας) το απόγευμα της Τετάρτης (03.09.2025), ώρα αιχμής για την πόλη.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Επειγόντων Ιατρικών Περιστατικών της Πορτογαλίας, πέντε από τους τραυματίες νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση.

Το τελεφερίκ με το χαρακτηριστικό κίτρινο και λευκό χρώμα, γνωστό ως Elevador da Glória, αποτελεί ένα από τα πιο αγαπημένα αξιοθέατα της Λισαβόνας και λειτουργεί από τον 19ο αιώνα. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, ανάμεσα στους νεκρούς από το δυστύχημα στη Λισαβόνα βρίσκονται και ξένοι υπήκοοι, χωρίς ωστόσο να έχουν δοθεί στη δημοσιότητα τα στοιχεία ή οι εθνικότητές τους.

Το Glória λειτούργησε για πρώτη φορά το 1885 και ηλεκτροδοτήθηκε το 1915. Ανήκει στις τρεις γραμμές τελεφερίκ που διαχειρίζεται η δημοτική εταιρεία συγκοινωνιών της Λισαβόνας, Carris. Το σύστημα βασίζεται σε δύο βαγόνια που κινούνται παράλληλα (το ένα κινείται ανοδικά και το άλλο κατηφορίζει τον λόφο), δεμένα με ατσάλινες καλωδιώσεις – καθιστώντας τον στενό δρόμο προσωρινά απροσπέλαστο για πεζούς και οχήματα.

Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, το τελεφερίκ κατέβαινε ανεξέλεγκτο και προσέκρουσε με σφοδρότητα σε κτίριο στη στροφή του δρόμου.

«Χτύπησε το κτίριο με τρομακτική δύναμη και διαλύθηκε σαν χαρτονένιο κουτί…» περιέγραψε τη σκηνή στο πορτογαλικό δίκτυο SIC μια αυτόπτης μάρτυρας, η Τερέσα ντ’Αβό, κάνοντας λόγο για ένα όχημα που έμοιαζε να κινείται χωρίς φρένα.

Το Elevador da Glória – που είναι είναι χαρακτηρισμένο εθνικό μνημείο – μεταφέρει περίπου 3 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως. Η διαδρομή του, μήκους μόλις 260 μέτρων, συνδέει την πλατεία Restauradores με την ιστορική συνοικία Bairro Alto, γνωστή για τη ζωντανή νυχτερινή της ζωή.

Παρά τη μικρή διάρκεια – περίπου τρία λεπτά – η διαδρομή είναι ιδιαίτερα αγαπητή στους τουρίστες, που συχνά σχηματίζουν μεγάλες ουρές για να απολαύσουν τη θέα στην πόλη και την εμπειρία ενός παραδοσιακού τραμ. Για τους κατοίκους της Λισαβόνας, όμως, αποτελεί και ένα καθημερινό μέσο μετακίνησης στις ανηφορικές διαδρομές της πορτογαλικής πρωτεύουσας.

Μετά την τραγωδία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουσα, εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων.

Ο δήμαρχος Λισαβόνας, Κάρλος Μοέδας, μίλησε με λόγια που αποτύπωσαν το κλίμα βαρύτητας: «Η πόλη μας πενθεί. Πρόκειται για μια τραγωδία που δεν έχουμε ξαναζήσει».

Οι αρχές έχουν ξεκινήσει έρευνα για τα αίτια του δυστυχήματος, που θεωρείται το χειρότερο στη σύγχρονη ιστορία της πορτογαλικής πρωτεύουσας.