Κόσμος

Μαρκ Κάρνεϊ, ο Καναδός «ροκ σταρ της πολιτικής» που πήρε τη δόξα του Τραμπ στο Νταβός

Παιχνίδια του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ με την μασκότ του καρναβαλιού στο Κεμπέκ, Bonhomme

Το φετινό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αναμενόταν να έχει έναν σαφή πρωταγωνιστή: τον Ντόναλντ Τραμπ. Όμως, η παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού, Μαρκ Κάρνεϊ, κατάφερε τον επισκιάσει, αποδεικνύοντας ότι η πολιτική του σοφία μπορεί να ξεθωριάσει ακόμα και το χάρισμα του απρόβλεπτου πολυσυζητημένου Αμερικανού προέδρου που αφήνει πάντα τον κόσμο να αναρωτιέται ποια θα είναι η επόμενη ιδέα που θα του περάσει από το μυαλό.

Η ομιλία του Μαρκ Κάρνεϊ στο Νταβός της Ελβετίας την Τρίτη (20.01.2026) προκάλεσε αίσθηση. Ακόμα και στον ίδιο τον Τραμπ. Και να σκεφτεί κανείς ότι κάποιοι αμφισβητούσαν το επικοινωνιακό του ταλέντο. Χειροκροτήθηκε θερμά από τους παρευρισκόμενους και απέσπασε παγκόσμια προσοχή μετά την εκτεταμένη προβολή της.

Ο Κάρνεϊ δεν δίστασε να θέσει προκλητικά ερωτήματα για την παγκόσμια πολιτική πραγματικότητα, επισημαίνοντας την επιστροφή σε καθεστώς ωμής επιβολής από τις μεγάλες δυνάμεις («δεν υπόκειται πλέον σε κανέναν περιορισμό»), προειδοποιώντας ότι η παλιά τάξη δεν πρόκειται να αποκατασταθεί («η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική») και υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας των μεσαίων χωρών («να συνεργαστούν για να δημιουργήσουν μια τρίτη οδό με αντίκτυπο»).

Με λίγα λόγια, ο Κάρνεϊ έστειλε μήνυμα: η νέα παγκόσμια τάξη απαιτεί σοφία, συνεννόηση και δράση – και για μια στιγμή, έδειξε ότι ακόμη και στη σκιά του Τραμπ, η ουσία μπορεί να κερδίσει την προσοχή όλων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ πήγε στο Νταβός σίγουρος ότι πάλι θα κλέψει την παράσταση.

Για μεγάλο μέρος της εβδομάδας στο Νταβός της Ελβετίας, η συζήτηση στις αίθουσες αλλά και πίσω από τις κλειστές πόρτες του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ περιστρεφόταν γύρω από το τι θα έκανε ή δεν θα έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε για το Συμβούλιο Ειρήνης / REUTERS / Jonathan Ernst

Για μέρες ο Τραμπ με τις απειλές για τη Γροιλανδία – συνοδευόμενες από την απειλή νέων δασμών κατά των ευρωπαϊκών συμμάχων που αντιστέκονται στα σχέδιά του για το νησί και εντυπωσιακά κόλπα, όπως οι Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές να κόβουν μια τούρτα σε σχήμα Γροιλανδίας – συντηρούσε το ενδιαφέρον.

Με μία θεαματική κωλοτούμπα ο Αμερικανός πρόεδρος υποχώρησε από την αρχική θέση του για τη Γροιλανδία, επιμένοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα πάρουν με τη βία το ημιαυτόνομο αρκτικό νησί.

Αργότερα, μετά τις συναντήσεις με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο Τραμπ απέσυρε τις απειλές για δασμούς και ανακοίνωσε ένα πλαίσιο συμφωνίας που θα ικανοποιούσε τις ανησυχίες ασφαλείας της Αρκτικής.

Την Πέμπτη (22.01.2026), στο Νταβός, ο Τραμπ ξαναβρέθηκε στο κέντρο σκηνής – που τόσο λατρεύει - για την παρουσίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης» του, που η Ουάσινγκτον προβάλλει ως εργαλείο επίλυσης παγκόσμιων συγκρούσεων, με πεδίο δράσης συγκρίσιμο με αυτό του ΟΗΕ. Η τελετή συγκέντρωσε ηγέτες και υψηλόβαθμους αξιωματούχους από 19 χώρες, ενώ ο Τραμπ υπέγραψε περιχαρής το καταστατικό ίδρυσης. Οι συνεργάτες του, ανάμεσά τους ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ, ο ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο και η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ, τον επαίνεσαν για τα επιτεύγματά του.

Ωστόσο, παρά την προσοχή που συγκέντρωσε ο Τραμπ στο Νταβός, την παράσταση έκλεψε ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ. Η ομιλία του θεωρήθηκε από πολλούς ως η πιο καθοριστική στιγμή της εβδομάδας - ένα μήνυμα που ανατάραξε τους διαδρόμους και τις συζητήσεις της ελίτ του φόρουμ.

Ο Κάρνεϊ, που έφτασε στο Νταβός μετά από ταξίδι σε Κίνα και Κατάρ, αντιμετώπισε ευθέως τον κόσμο που διαμορφώνει η προεδρία Τραμπ.
Κατά την έναρξη της ομιλίας του, ο Καναδός πρωθυπουργός επικαλέστηκε τη φράση του Θουκυδίδη, ότι «οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει», θέλοντας να περιγράψει την κατάσταση της σημερινής «εποχής του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων» και αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε ως «ηγεμονίες».

«Φαίνεται πως κάθε μέρα μας υπενθυμίζει ότι ζούμε σε μια εποχή ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων; ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες φθίνει, ότι οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει».

Και αυτό το απόφθεγμα του Θουκυδίδη παρουσιάζεται ως αναπόφευκτο, ως η φυσική λογική των διεθνών σχέσεων που επανεμφανίζεται. Και μπροστά σε αυτή τη λογική, υπάρχει μια ισχυρή τάση για τις χώρες να συμμορφώνονται, να προσαρμόζονται, να αποφεύγουν τις συγκρούσεις, να ελπίζουν ότι η υποταγή θα τους εξασφαλίσει ασφάλεια.

Λοιπόν, δεν θα το κάνει» είπε.

Ο Μαρκ Κάρνεϊ στο Νταβός
Ο Μαρκ Κάρνεϊ στο Νταβός / REUTERS / Denis Balibouse

Ο πρωθυπουργός του Καναδά έκανε για αρκετά λεπτά όσους τον άκουγαν από το παγωμένο Νταβός να αισθανθούν ότι βλέπουν τον κόσμο από ένα άλλο πρίσμα πιο διαυγές, πιο ξεκάθαρο. Ταυτόχρονα, έθεσε ένα μεγάλο δίλημμα στους ηγέτες του πλανήτη οι οποίοι βρίσκονται ενώπιον κρίσιμων αποφάσεων για το μέλλον των χωρών τους.

Η ομιλία του Κάρνεϊ, την οποία έγραψε ο ίδιος, δεν αποτελεί ρητορικό πυροτέχνημα. Όπως θυμίζουν οι New York Times, η στάση του καναδού ηγέτη έχει την εξήγησή της στην κρίση που ξέσπασε τον περασμένο χρόνο ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Οτάβα, με την επάνοδο του Τραμπ στον Λευκό Οίκο:

«Ο Τραμπ ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του λέγοντας πως θα κάνει τον Καναδά την 51η πολιτεία των ΗΠΑ, συνέχισε απειλώντας με το τέλος της εμπορικής συμφωνίας USMCA, ακολούθησαν δασμοί κατά κομβικών οικονομικών τομέων του Καναδά. Όλα αυτά ενώ σύμβουλοι του αμερικανού προέδρου, όπως ο Στιβ Μπάνον, εκθείαζαν τα οφέλη από την προσάρτηση του Καναδά».

Στη συνέχεια της ομιλίας του ο Καναδός πρωθυπουργός ανέφερε:

«Οι μεγάλες δυνάμεις έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν την οικονομική ολοκλήρωση ως όπλο, τους δασμούς ως μοχλό πίεσης, τις χρηματοοικονομικές υποδομές ως μέσο εξαναγκασμού και τις αλυσίδες εφοδιασμού ως ευπάθειες που πρέπει να εκμεταλλευτούν» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Προέτρεψε τους ομολόγους του να «ζήσουν την αλήθεια» και να «σταματήσουν να επικαλούνται την τάξη βασισμένη σε κανόνες σαν να λειτουργεί ακόμη όπως διαφημίζεται». Χαρακτήρισε πολλές από τις «προσευχές» της Δύσης για τη μεταπολεμική τάξη ως βολική «φαντασίωση», χρήσιμη μόνο επειδή οι ισχυροί συχνά εξαιρούνταν όταν τους συνέφερε – αναφορά, ενδεχομένως, στην εισβολή στο Ιράκ το 2003.

Ο Κάρνεϊ κάλεσε τους ηγέτες να διαφοροποιήσουν τα συμφέροντά τους και να δημιουργήσουν νέες συμμαχίες. «Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν μαζί, γιατί αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού», τόνισε. «Σε έναν κόσμο έντονης αντιπαράθεσης των μεγάλων δυνάμεων, οι χώρες στη μέση έχουν επιλογή: να ανταγωνίζονται μεταξύ τους ή να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να δημιουργήσουν έναν τρίτο δρόμο με πραγματική επιρροή».

Το μήνυμα του Καρνέι έλαβε θερμή υποδοχή στη Νταβός για το περιεχόμενο και την καθαρότητα του λόγου του. «Αντανακλά μια αλλαγή στην παγκόσμια τάξη που όλοι σχεδόν είχαμε δει να έρχεται, αλλά κανένας ηγέτης δεν ήταν έτοιμος να το πει», δήλωσε ο πολιτικός επιστήμονας Ian Bremmer, πρόεδρος της Eurasia Group. Ο Wolfgang Ischinger, πρώην Γερμανός διπλωμάτης, χαρακτήρισε τα σχόλια του Κάρνεϊ «αξιοθαύμαστα», προσθέτοντας ότι κάποιοι αναρωτιούνται γιατί η Καναδάς δεν μπορεί να προσκληθεί ως μέλος της ΕΕ.

Ο Κάρνεϊ, με το στιλ και τη σοφία του έμπειρου τραπεζίτη, «ήταν φτιαγμένος για να ξεχωρίσει στο Νταβός», σχολίασε ο Anthony Scaramucci, πρώην διευθυντής επικοινωνίας του Τραμπ.

«Έδωσε μια λαμπρή ομιλία, μια αξέχαστη ομιλία, και πιστεύω ότι είναι μια ομιλία που ακόμη και ο Τραμπ σέβεται».

Ακόμη και ο ίδιος ο Τραμπ φάνηκε να αντιλαμβάνεται την απήχηση της ομιλίας του Κάρνεϊ, σχολιάζοντας σκοτεινά από το βήμα: «Ο Καναδάς ζει χάρη στις ΗΠΑ - θυμήσου αυτό, Μαρκ, την επόμενη φορά που θα κάνεις δηλώσεις».

Αργότερα, σε ανάρτηση στα social media, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι ανακαλεί την πρόσκληση του Καναδά στο Συμβούλιο Ειρήνης.

Ο Μαρκ Κάρνεϊ
Ο Μαρκ Κάρνεϊ με την μασκότ του καρναβαλιού στο Κεμπέκ, Bonhomme / REUTERS / Mathieu Belanger

Ο Μαρκ Κάρνεϊ δεν μάσησε τα λόγια του και απάντησε στον Ντόναλντ Τραμπ: «Ο Καναδάς υπάρχει, αλλά όχι χάρη στις ΗΠΑ».

«Ο Καναδάς ευημερεί γιατί είμαστε Καναδοί. Είμαστε οι κύριοι του σπιτιού μας, αυτή είναι η χώρα μας, αυτό είναι το μέλλον μας», πρόσθεσε από την πόλη του Κεμπέκ και σε απάντηση στα όσα είπε ο Ντόναλντ Τραμπ, τόνισε ότι θέλει να κάνει τη χώρα του «φάρο» αυτήν την περίοδο της «παρακμής της δημοκρατίας».

Ο Τραμπ έχει μιλήσει για το ενδεχόμενο να γίνει ο Καναδάς η 51η πολιτεία των ΗΠΑ και δημοσίευσε αυτή την εβδομάδα μια τροποποιημένη εικόνα ενός χάρτη των ΗΠΑ που περιλαμβάνει τον Καναδά, τη Γροιλανδία, τη Βενεζουέλα και την Κούβα ως μέρος της επικράτειάς τους. Στο Νταβός είπε επίσης ότι ο Καναδάς λαμβάνει πολλά «δωρεάν» από τις ΗΠΑ και «θα πρέπει να είναι ευγνώμων». Είπε ότι η ομιλία του Κάρνεϊ στο Νταβός έδειξε ότι «δεν ήταν και τόσο ευγνώμων».

Πρόσθεσε επίσης ότι ο Καναδάς θέλει να συμμετάσχει στο «Χρυσό Θόλο» - ένα σύστημα πυραυλικής άμυνας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που, όπως λέει, θα τεθεί σε λειτουργία πριν από τη λήξη της θητείας του το 2029.

Το αίσθημα της «ρήξης» που επισήμανε ο Καρνέι συμμερίζονταν πολλοί στο Νταβός. Όπως παρατήρησε ο οικονομολόγος Eswar Prasad, «είμαστε σε μια νέα πραγματικότητα. Δεν πρόκειται να επιστρέψουμε σε κάποιο βαθμό κανονικότητας».

Ο «ροκ σταρ των τραπεζιτών» που έγινε «ροκ σταρ της πολιτικής»

Ο Κάρνεϊ είναι πρώην διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας και της Κεντρικής Τράπεζας του Καναδά και απέκτησε το προσωνύμιο «καθησυχαστικός διαχειριστής κρίσεων». Είναι παντρεμένος με την οικονομολόγο Νταϊάνα Φοξ και πατέρας τεσσάρων παιδιών. 

Ο Μαρκ Κάρνεϊ στην Κίνα
Ο Μαρκ Κάρνεϊ στην Κίνα / REUTERS / Carlos Osorio

Ως προς το προφίλ του, ο Ντάνιελ Μπελάν, διευθυντής του Ινστιτούτου McGill για τη Μελέτη του Καναδά, παρουσίασε τον Κάρνεϊ ως έναν «βαρετό τύπο που σε γενικές γραμμές δεν διαθέτει κάποιο χάρισμα». Από την άλλη, κατά τον ίδιο, η αυστηρότητα και η τεχνοκρατική επάρκεια του Κάρνεϊ ίσως να αποτελούν και τα βασικά του προσόντα, αφού «παρουσιάζει την εικόνα ενός καθησυχαστικού ανθρώπου που ξέρει τι λέει».

Γεννημένος στο Φορτ Σμιθ, μια μικρή πόλη στα βορειοδυτικά εδάφη του Καναδά, αλλά μεγαλωμένος στο Εντμοντον, την πρωτεύουσα της Αλμπέρτα, ο Κάρνεϊ πραγματοποίησε σπουδές στο Χάρβαρντ και στην Οξφόρδη. Στο μεσοδιάστημα ξεχώριζε για τις κολεγιακές επιδόσεις του ως τερματοφύλακας στο χόκεϊ επί πάγου.

Επί 13 χρόνια εργάστηκε για την Goldman Sachs σε Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Τόκιο και Τορόντο, πριν διοριστεί αναπληρωτής διοικητής της Τράπεζας του Καναδά το 2003. Το 2008, σε ηλικία 42 ετών, θα αναλάμβανε τη θέση του κεντρικού τραπεζίτη.

Εκείνη τη χρονιά έμελλε να «χτυπήσει» την πόρτα και του Καναδά η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, με τον Κάρνεϊ να διαχειρίζεται ψύχραιμα και αποτελεσματικά τις τεκτονικές αλλαγές εκείνης της περιόδου.

Με αφορμή τις θετικές «επιδόσεις» του ως κεντρικού τραπεζίτη, ακούστηκαν για πρώτη φορά φήμες περί ενδεχόμενης εμπλοκής του με την πολιτικά στο κόμμα των Φιλελευθέρων.

Η απάντησή του στις τότε φήμες ήταν μάλλον νευρική.

Η πετυχημένη διαχείριση της κρίσης του 2008 ήταν και ο λόγος που το 2013 κλήθηκε να αναλάβει τα ηνία της Tράπεζας της Αγγλίας και να γίνει έτσι ο πρώτος μη Βρετανός κεντρικός τραπεζίτης στην ιστορία ενός οργανισμού με ζωή πάνω από τρεις αιώνες.

Η επόμενη μεγάλη κρίση που ο Κάρνεϊ κλήθηκε να αντιμετωπίσει ήταν το Brexit. Οταν, μάλιστα η στερλίνα κατέρρευσε τις πρώτες ώρες μετά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος το 2016, ο Κάρνεϊ εκφώνησε ένα τηλεοπτικό διάγγελμα με σκοπό να καθησυχάσει τις αγορές ότι η τράπεζα θα άνοιγε τις στρόφιγγες της ρευστότητας αν χρειαζόταν.

«Ο Μαρκ έχει τη σπάνια ικανότητα να συνδυάζει τη σταθερότητα ενός κεντρικού τραπεζίτη με το όραμα ενός πολιτικού μεταρρυθμιστή», θα πει στο Reuters η Ανα Μποτίν, εκτελεστική πρόεδρος του Ομίλου Santander, επισημαίνοντας ότι ο Κάρνεϊ κράτησε το τιμόνι της βρετανικής οικονομίας σταθερό, στη διάρκεια της περιπέτειας του Brexit.

Η θητεία του στην Τράπεζα της Αγγλίας ολοκληρώθηκε το 2020. Στη συνέχεια, συνεργάστηκε με τα Ηνωμένα Έθνη για ζητήματα που αφορούν την οικονομία και την κλιματική αλλαγή, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη οι χρηματοπιστωτικές αγορές να ανταποκριθούν στους κινδύνους που απορρέουν από την κλιματική κρίση.

Η Λόρι Τέρνμπουλ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Dalhousie, λίγο πριν ο Κάρνεϊ αναλάβει την πρωθυπουργία του Καναδά, φοβήθηκε πως ίσως αντιμετωπίσει προβλήματα στην επικοινωνία του με την κοινωνία του Καναδά. «Είναι καλά προετοιμασμένος, έχει εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων, αλλά δεν έχει επικοινωνιακό χάρισμα», είχε αναφέρει η ίδια στο AFP. Πόσο έξω έπεσε...

Σχόλια
Σχολίασε εδώ
50 /50
2000 /2000
Όροι Χρήσης. Το site προστατεύεται από reCAPTCHA, ισχύουν Πολιτική Απορρήτου & Όροι Χρήσης της Google.
Κόσμος
Ακολουθήστε το Νewsit.gr στο Google News και ενημερωθείτε πρώτοι για όλη την ειδησεογραφία και τα τελευταία νέα της ημέρας
Πιο δημοφιλή
1
2
3
4
5
Πιο σχολιασμένα
152
126
82
78
65
Κόσμος: Περισσότερα άρθρα
Ακραία χιονοθύελλα στις ΗΠΑ: Στους -46 βαθμούς η θερμοκρασία – 16 πολιτείες σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, χιλιάδες ακυρώσεις πτήσεων
Τα δύο τρίτα του πληθυσμού των ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωποι με χιονοθύελλα και ακραίο κρύο - Οι πολίτες άδειασαν τα ράφια των σούπερ μάρκετ - Ο πάγος ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στις υποδομές
Σφοδρή κακοκαιρία πλήττει τις ΗΠΑ
10
Αμερικανική επίθεση σε πλοίο που μετέφερε ναρκωτικά στον Ειρηνικό – Δύο νεκροί
Από τον Σεπτέμβριο, οι ΗΠΑ έχουν εξαπολύσει περίπου 30 επιθέσεις εναντίον σκαφών που φέρονται να διακινούσαν ναρκωτικά, με απολογισμό περισσότερους από 110 νεκρούς σε Καραϊβική και Ειρηνικό
Το πλοίο που χτυπήθηκε στον Ειρηνικό Ωκεανό
Η Ρωσία βομβαρδίζει το Κίεβο την ώρα που στο Αμπού Ντάμπι συνεχίζονται οι συνομιλίες για ειρήνη - 1 νεκρός και 15 τραυματίες
Η συνεχιζόμενη ρωσική αεροπορική εκστρατεία έχει προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας, οδηγώντας τη χώρα στη σοβαρότερη ενεργειακή δοκιμασία από την αρχή του πολέμου
Καμένα φορτηγά μετά την επίθεση στην Ουκρανία
Newsit logo
Newsit logo