Δεκατρία χρόνια εμφυλίου πολέμου, περισσότερα από μισό εκατομμύριο νεκροί και δεκάδες χιλιάδες αγνοούμενοι: η Συρία προσπαθεί σήμερα να ρίξει φως σε ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ. Σύμφωνα με έρευνα των New York Times, τουλάχιστον 3.700 παιδιά απήχθησαν από τις υπηρεσίες πληροφοριών και τοποθετήθηκαν σε ορφανοτροφεία, συχνά με ψεύτικες ταυτότητες ώστε να μην μπορέσουν να τα εντοπίσουν οι οικογένειές τους.
Δημοσιογράφοι είχαν πρόσβαση σε διαβαθμισμένα έγγραφα του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία και σε βάσεις δεδομένων των υπηρεσιών πληροφοριών της Πολεμικής Αεροπορίας, που επιβεβαιώνουν την έκταση αυτού του μηχανισμού. Αρκετά από αυτά τα παιδιά κατέληξαν σε δομές που διαχειρίζεται η ΜΚΟ Παιδικά Χωριά SOS, με έδρα την Αυστρία.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο ρόλος της Παιδικά Χωριά SOS
Η SOS, που παρουσιάζεται ως η μεγαλύτερη ΜΚΟ παγκοσμίως για παιδιά χωρίς γονείς, δραστηριοποιείται σε 127 χώρες και δηλώνει σχεδόν 2 δισεκατομμύρια δολάρια ετήσια έσοδα. Όμως ο οργανισμός έχει κατηγορηθεί και στο παρελθόν ότι φιλοξένησε παιδιά που είχαν απαχθεί, ιδιαίτερα στο Ελ Σαλβαδόρ τη δεκαετία του 1980.
Στη Συρία, σύμφωνα με την έρευνα, τα στελέχη της έλαβαν απευθείας παιδιά από τις μυστικές φυλακές του καθεστώτος. Συγγενείς που τα αναζητούσαν έβρισκαν συχνά την πόρτα κλειστή, εκτός εάν είχαν την έγκριση των μυστικών υπηρεσιών. Η ΜΚΟ παραδέχεται ότι φιλοξένησε 139 παιδιά μεταξύ 2013 και 2018 κατόπιν αιτήματος των συριακών αρχών — μόνο 34 επέστρεψαν στις οικογένειές τους. Περισσότερα από εκατό παραδόθηκαν εκ νέου στο καθεστώς, χωρίς ο οργανισμός να γνωρίζει την τύχη τους.
Πολλά παιδιά είδαν τα ονόματά τους να αλλάζουν, σύμφωνα με τα έγγραφα. Ορισμένα στρατολογήθηκαν στη συνέχεια με τη βία στον συριακό στρατό, ενώ άλλα φυλακίστηκαν επειδή προσπάθησαν να εγκαταλείψουν το μέτωπο.
Μια έρευνα από τη νέα κυβέρνηση
Από την πτώση του Άσαντ τον περασμένο Δεκέμβριο, μια επίσημη επιτροπή ερευνά αυτές τις εξαφανίσεις. Πρώην υπουργοί και διευθυντές ορφανοτροφείων έχουν ήδη ανακριθεί, ενώ άλλα στελέχη του καθεστώτος βρίσκονται σε φυγή.
Μέχρι στιγμής έχουν ταυτοποιηθεί 314 παιδιά που εξαφανίστηκαν και κατέληξαν σε ιδρύματα, όμως ο αριθμός θεωρείται πολύ ελλιπής: αρκετά ορφανοτροφεία φαίνεται να κατέστρεψαν ή να παραποίησαν τα αρχεία τους. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μόνο μαζικά τεστ DNA, όπως στην Αργεντινή ή το Ελ Σαλβαδόρ, θα μπορέσουν να αποκαλύψουν την ταυτότητα των παιδιών και να τα ενώσουν με τις οικογένειές τους — μια τεράστια προσπάθεια για μια χώρα ακόμη ρημαγμένη από τον πόλεμο.
