Καθόλου τυχαία δεν είναι η χρονική συγκυρία κατά την οποία υπεγράφησαν οι συμφωνίες για την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου Great Sea Interconnector (GSI) και τη συνέχιση των εργασιών.
Πίσω από την επιλογή της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής για τη συμφωνία βρίσκονται μια σειρά από παράγοντες, τόσο οικονομικοί, όσο και γεωπολιτικοί, που αφορούν το καλώδιο σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, GSI.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Καταρχήν, η Αθήνα γνωρίζει ότι σύντομα η Άγκυρα σκοπεύει να περάσει τη νέα της νομοθεσία για τη Γαλάζια Πατρίδα, με την οποία θα κωδικοποιεί τις παράνομες διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Έτσι, με την είσοδο της Meridiam επιχειρείται να δοθεί μια προληπτική απάντηση και να ασκηθεί πίεση στους Τούρκους.
Παράλληλα, η συμφωνία που έγινε με την κατασκευάστρια του καλωδίου Nexans, της επιτρέπει να κρατήσει χώρο για το έργο στη γραμμή παραγωγής της, ο οποίος διαφορετικά θα κατέληγε σε άλλους πελάτες την επόμενη διετία. Να θυμίσουμε ότι η Nexans έχει κατασκευάσει ήδη ένα μέρος των συνολικών 900χλμ και αναμένει να πληρωθεί ώστε να προχωρήσει με το υπόλοιπο.
Ο δρόμος προς την κρίσιμη NAVTEX
Όπως είναι φυσικό, πλέον η προσοχή στρέφεται στο γεωπολιτικό κομμάτι και συγκεκριμένα στη συνέχιση των ερευνών βυθού που είχαν σταματήσει τέτοια εποχή το 2024 από τις τουρκικές αντιδράσεις στα ανοικτά της Κάσου.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πλέον θα χρειαστεί να εκδοθεί NAVTEX, προκειμένου να βγουν τα ερευνητικά πλοία και να κάνουν τη δουλειά τους, πιθανώς συνοδευόμενα από πολεμικά. Παρά τις δηλώσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, που ζητούν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, είναι προφανές ότι η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να διατυμπανίσει εκ των προτέρων τη NAVTEX.
Σε κάθε περίπτωση, η απόκτηση της πλειοψηφίας του έργου από τον γαλλικό όμιλο και η ένθερμη στήριξη του προέδρου Μακρόν αποτελούν σίγουρα μοχλό που ανεβάζει την πίεση για την Άγκυρα. Σε περίπτωση που επιδιώξει μια σύγκρουση στην Κάσο ή αλλού, θα βρει μπροστά της όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και τη Γαλλία.
Βεβαίως, κανείς δεν γνωρίζει πόσο μακριά είναι διατεθειμένο να φτάσει το Παρίσι προκειμένου να προστατεύσει τον GSI. Οι σχέσεις με την Τουρκία είναι εκτενείς οικονομικά και περίπλοκες περιφερειακά, ιδίως αυτή την περίοδο που μαίνεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ταυτόχρονα, το όλο ζήτημα έχει σήμερα μεγαλύτερη σημασία για τους Τούρκους από ότι παλιότερα, αν κρίνουμε από τις δηλώσεις τους. Να θυμίσουμε ότι πρόσφατα η Τουρκία απαίτησε να μην γίνονται τέτοιες έρευνες από την Ελλάδα στο μισό Αιγαίο, πράγμα που συνιστά πρωτοφανή κλιμάκωση. Επίσης, η εποχή των ήρεμων νερών μάλλον έχει παρέλθει αν κρίνουμε από τις πρόσφατες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου.
Ένα ακόμη στοιχείο που θα πρέπει να επισημάνουμε είναι ότι η ελληνική πλευρά σίγουρα θα προτιμούσε την είσοδο (και) ενός αμερικανικού επενδυτή στο έργο. Πράγμα λογικό, αφού σε μια τέτοια περίπτωση θα θωρακιζόταν ακόμη περισσότερο απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις.
Έτσι, η γαλλική λύση είναι μάλλον το δεύτερο βέλτιστο σχέδιο, το οποίο βεβαίως εξακολουθεί να στηρίζει τα εθνικά μας συμφέροντα αφού πρόκειται για έναν ισχυρό σύμμαχο με απτό ενδιαφέρον για την περιοχή συνολικά.
Επίσης, η γαλλική παρουσία εξασφαλίζει πιθανώς μια εντονότερη ευρωπαϊκή στήριξη για το ελληνικό σχέδιο. Η Κομισιόν το έχει συμπεριλάβει ήδη στις οκτώ Ενεργειακές Λεωφόρους που προκρίνει για τα επόμενα χρόνια και του αποδίδει μεγάλη σημασία.
Ανοικτά ερωτηματικά
Πάντως, οι συμφωνίες της Τετάρτης αφήνουν ανοικτή μια σειρά ερωτηματικών σχετικά με το έργο του GSI, τα οποία σταδιακά θα πρέπει να απαντηθούν.
Για παράδειγμα, οι μέτοχοι και η Αθήνα θεωρούν ότι έχει κλείσει πλέον το ζήτημα της βιωσιμότητας που εγείρει η Κύπρος; Εξακολουθούν να έχουν την ίδια βαρύτητα οι σχετικές μελέτες που προετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή θα προβεί η κοινοπραξία σε δική της ανανεωμένη μελέτη; Συνεχίζεται η αναζήτηση για νέους μετόχους ή καλύπτεται πλήρως η ανάγκη μέσω της Meridiam;
Τέλος, η κυπριακή κυβέρνηση δεν έχει προβεί μέχρι στιγμής σε κάποια επίσημη δήλωση με αφορμή τις εξελίξεις για να διαπιστώσουμε αν καλύπτεται ως προς τις αντιρρήσεις που είχε εγείρει.
