Με αναφορές στην ιστορική παρακαταθήκη του 1821, αλλά και με σαφείς αιχμές για τις απαιτήσεις της σημερινής συγκυρίας, η πολιτειακή και πολιτική ηγεσία της χώρας έστειλε από την Αθήνα τα δικά της μηνύματα μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής παρέλασης για την 25η Μαρτίου. Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεων ήταν η επίκληση της ενότητας, της ιστορικής μνήμης και της ευθύνης απέναντι σε ένα περιβάλλον διεθνούς αστάθειας.
Η επέτειος της 25ης Μαρτίου αναδείχθηκε, για μία ακόμη χρονιά, όχι μόνο ως αφορμή τιμής προς τους αγωνιστές της Επανάστασης, αλλά και ως πεδίο πολιτικών μηνυμάτων για τη θέση της χώρας σε ένα αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον, για τον ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων και για την ανάγκη διατήρησης της εσωτερικής συνοχής.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η ιστορική συνέχεια
Στον ιστορικό ορίζοντα της Επανάστασης στάθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, ο οποίος περιέγραψε την 25η Μαρτίου ως τη γενέθλια επέτειο του νεοελληνικού κράτους και συνέδεσε τον Αγώνα του 1821 με τη μακρά πορεία της εθνικής ολοκλήρωσης.
Όπως επισήμανε, η Επανάσταση ξέσπασε «κόντρα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και κόντρα σε όλα τα ποσοτικά δεδομένα», οδηγώντας το 1830 στη διεθνή αναγνώριση του ελληνικού κράτους, χωρίς όμως -κατά τη διατύπωσή του- να εξαντληθεί εκεί η ιστορική της δυναμική. Ο Κωνσταντίνος Τασούλας παρέπεμψε στους μεταγενέστερους σταθμούς της εδαφικής διεύρυνσης της χώρας, έως και το 1947 με την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων, δίνοντας έμφαση στη συνέχεια του εθνικού εγχειρήματος.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συνέδεσε τη μνήμη των αγωνιστών του ’21 με τη στάση που καλείται να επιδείξει η σημερινή Ελλάδα. Σε έναν κόσμο «πολλαπλά ταραγμένο και αβέβαιο», έθεσε ως ζητούμενο την άσκηση της ελευθερίας «ενωμένοι, μονιασμένοι και με ευθύνη», προβάλλοντας την ενότητα ως τον προσφορότερο τρόπο απόδοσης τιμής στην Επανάσταση.
Μητσοτάκης: Άμυνα και εθνική ενότητα σε ταραγμένους καιρούς
Στον διπλό άξονα της ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος και της εθνικής συνοχής κινήθηκε η δήλωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μετά το πέρας της παρέλασης στο Σύνταγμα. Ο πρωθυπουργός συνέδεσε το συμβολικό φορτίο της ημέρας με τις εξελίξεις της εποχής, τονίζοντας ότι η χώρα ζει σε «εξαιρετικά ταραγμένους καιρούς».
Με αφετηρία την εικόνα της παρέλασης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για ένα «αόρατο νήμα» που συνδέει τους ευζώνους της Προεδρικής Φρουράς με τα πιο σύγχρονα συστήματα drone, επιχειρώντας να αποτυπώσει τη συνέχεια ανάμεσα στην παράδοση και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Στο ίδιο πλαίσιο υπογράμμισε ότι η επένδυση στην εθνική άμυνα «δεν συνιστά πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα», ώστε η Ελλάδα να παραμένει ασφαλής και να λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας σε μια ευρύτερα ασταθή περιοχή.
Ο πρωθυπουργός προσέδωσε, παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα στην έννοια της εθνικής ενότητας. Σημείωσε ότι η ισχυρή αποτρεπτική δυνατότητα των Ενόπλων Δυνάμεων, αν και αναγκαία, δεν αρκεί από μόνη της, εάν δεν συνοδεύεται από την ικανότητα του πολιτικού συστήματος και της κοινωνίας να διαχωρίζουν τα μείζονα εθνικά ζητήματα από την τρέχουσα πολιτική αντιπαράθεση. Στο κλείσιμο της δήλωσής του αναφέρθηκε και στην ομογένεια, υπογραμμίζοντας ότι η σκέψη της χώρας βρίσκεται και στους Ελληνες του εξωτερικού.
Κακλαμάνης: Η μεγαλύτερη τιμή στους ήρωες είναι η συνέχεια του έργου τους
Στο ίδιο πνεύμα ιστορικής συνέχειας κινήθηκε και το μήνυμα του προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος έδωσε έμφαση στη διαχρονική σημασία της Ελληνικής Επανάστασης και στην ευθύνη της σημερινής γενιάς απέναντι στην εθνική παρακαταθήκη.
Όπως σημείωσε, 205 χρόνια μετά την έναρξη του Αγώνα, η χώρα τιμά έναν λαό που «τόλμησε, διεκδίκησε και πέτυχε την ελευθερία και την εθνική του αξιοπρέπεια». Ο Νικήτας Κακλαμάνης υπογράμμισε ότι οι Έλληνες του 1821, «με πίστη, θάρρος και αυταπάρνηση», απέδειξαν πως η επιθυμία για ανεξαρτησία μπορεί να υπερβεί κάθε δυσκολία και αντίξοη συνθήκη, ενώ οι θυσίες τους έθεσαν τα θεμέλια του σύγχρονου ελληνικού κράτους και καθόρισαν την πορεία του έθνους.
Συνδέοντας ευθέως το ιστορικό αποτύπωμα της Επανάστασης με το παρόν, ο πρόεδρος της Βουλής επισήμανε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με ένα περιβάλλον συνεχών διεθνών γεωπολιτικών και άλλων προκλήσεων, γεγονός που καθιστά το μήνυμα του 1821 «πιο επίκαιρο από ποτέ». Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε σε ενότητα και επίγνωση της ιστορικής ευθύνης, τονίζοντας ότι «το να συνεχίσουμε το έργο των ηρώων του 1821 με μνήμη και ευθύνη για μια ακόμη πιο ισχυρή Ελλάδα αποτελεί τη μεγαλύτερη τιμή για τον ιστορικό αγώνα τους».
Δένδιας: Μεταρρύθμιση, νέα μέσα και προστασία του Ελληνισμού
Στη διαδικασία μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων εστίασε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος περιέγραψε μια εικόνα διαρκούς εξέλιξης, τόσο σε επίπεδο μέσων όσο και σε επίπεδο επιχειρησιακής αντίληψης. Ο υπουργός μίλησε για νέα συστήματα, νέα φιλοσοφία, χρήση drone και antidrone, νέα πυραυλικά μέσα, αλλά και νέους σχηματισμούς, παρουσιάζοντας την αναβάθμιση της άμυνας ως όρο παροχής ασφάλειας στην ελληνική κοινωνία.
Η τοποθέτησή του δεν περιορίστηκε εντός των στενών εθνικών ορίων. Ο Νίκος Δένδιας συνέδεσε τη στρατηγική αυτή και με την προστασία του ευρύτερου Ελληνισμού, κάνοντας ειδική αναφορά στην Κυπριακή Δημοκρατία. Στο ίδιο πλαίσιο υποδέχθηκε με ιδιαίτερη έμφαση την παρουσία στην Αθήνα του Κύπριου υπουργού Άμυνας Βασίλη Πάλμα, προσδίδοντας στη φετινή επέτειο και μια σαφή διάσταση ελληνοκυπριακής συμπόρευσης.
Από την πλευρά του, ο Βασίλης Πάλμας χαρακτήρισε την 25η Μαρτίου κορυφαία ημέρα εθνικής υπερηφάνειας για τον Ελληνισμό και απέδωσε στην ελληνική Επανάσταση ευρωπαϊκή σημασία, υποστηρίζοντας ότι ενέπνευσε φιλελεύθερα κινήματα διεθνώς. Ιδιαίτερη σημασία είχε και η δημόσια ευχαριστία του προς την Αθήνα για τη στήριξη προς την Κυπριακή Δημοκρατία σε μια δύσκολη περίοδο για την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, με αναφορά στην παρουσία ελληνικών μέσων σε αέρα και θάλασσα.
Τα μηνύματα της αντιπολίτευσης για την 25η Μαρτίου
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης έδωσε έμφαση στο αξιακό και θεσμικό περιεχόμενο της Επανάστασης. Χαρακτήρισε την 25η Μαρτίου «ψυχή του Ελληνισμού» και υπογράμμισε ότι το 1821 απέδειξε πως ένας λαός μπορεί, με πίστη και επιμονή, να αναμετρηθεί ακόμη και με έναν πολύ ισχυρότερο αντίπαλο.
Στη δήλωσή του ανέδειξε, επίσης, το δημοκρατικό πρόσημο του Αγώνα, παραπέμποντας στα τρία επαναστατικά συντάγματα και στην επιδίωξη για ένα ανεξάρτητο και δημοκρατικό κράτος. Συνέδεσε δε την ιστορική εκείνη παρακαταθήκη με σύγχρονα πολιτικά αιτήματα, κάνοντας λόγο για την ανάγκη διατήρησης των αρχών και των αξιών όσων θυσιάστηκαν για την πατρίδα, με αναφορά στην εθνική αξιοπρέπεια, την κοινωνική δικαιοσύνη, τους ισχυρούς θεσμούς και την ποιοτική δημοκρατία.
Στο μήνυμα της ειρήνης, αλλά και στην ανάγκη διαμόρφωσης μιας εθνικής στρατηγικής με όρους δικαιοσύνης, αξιοπρέπειας και ισχυρής διεθνούς παρουσίας, στάθηκε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος, στο δικό του μήνυμα για την 25η Μαρτίου. Συνδέοντας ευθέως εκείνη την ιστορική παρακαταθήκη με το παρόν, υποστήριξε ότι το πρώτιστο καθήκον της εποχής είναι η ενίσχυση του αγώνα για την ειρήνη, την οποία χαρακτήρισε «το μεγαλύτερο αγαθό».
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ τάχθηκε κατά του πολέμου, καλώντας την Ελλάδα να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεκδίκηση ενός ειρηνικού μέλλοντος, μέσα από χάραξη εθνικής γραμμής και άσκηση δυναμικής πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, η οποία –όπως ανέφερε– θα ενισχύει και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας. Παράλληλα, συνέδεσε το μήνυμα της επετείου με τον στόχο μιας Ελλάδας «δίκαιης και ισχυρής», με κράτος δικαίου και αξιοπρέπεια, παρουσιάζοντας αυτή την κατεύθυνση ως χρέος απέναντι στην ιστορία και στις νεότερες γενιές.
Στο δικό του μήνυμα, ο γγ της ΚΕ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας επέλεξε να αναδείξει το επαναστατικό και κοινωνικό περιεχόμενο του 1821, υποστηρίζοντας ότι η Επανάσταση εξακολουθεί να εμπνέει επειδή απέδειξε πως ένας οργανωμένος και αποφασισμένος λαός μπορεί να κινήσει την ιστορία προς τα εμπρός και να δώσει διέξοδο στα αδιέξοδα του παλιού.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος έδωσε έμφαση στον διττό χαρακτήρα της ημέρας, ως εορτής της Ορθοδοξίας και του έθνους, συνδέοντας το μήνυμα της 25ης Μαρτίου με την ανάγκη αποφυγής εσωτερικών διχασμών. Στη δήλωσή του προειδοποίησε κατά της επανάληψης λαθών που, όπως ανέφερε, οδήγησαν σε εμφύλιες συγκρούσεις, καλώντας σε εθνική συσπείρωση.
