Ένα νέο σχέδιο πέντε σημείων για να μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιδρά γρηγορότερα σε ξαφνικές και μαζικές παράτυπες αφίξεις στα εξωτερικά της σύνορα παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στόχος είναι η καλύτερη πρόληψη, η έγκαιρη προειδοποίηση και η ταχύτερη κινητοποίηση όταν δημιουργείται μεγάλη πίεση από το μεταναστευτικό σε κάποια χώρα.
Παρότι οι παράτυπες διελεύσεις στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, η Κομισιόν θεωρεί ότι τα πρόσφατα γεγονότα, ιδιαίτερα στη Θέουτα, δείχνουν πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η εικόνα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καταστήσει την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων βασικό μέρος της μεταναστευτικής στρατηγικής της.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το νέο σχέδιο κινείται σε πέντε κατευθύνσεις: στενότερη συνεργασία με τρίτες χώρες για τον περιορισμό των παράτυπων αναχωρήσεων, ισχυρότερα εξωτερικά σύνορα, καλύτερη παρακολούθηση και έγκαιρη προειδοποίηση, μεγαλύτερη πίεση στα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων και αποτελεσματικότερες επιστροφές όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής.
Περισσότερη δύναμη στη Frontex
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο αποκτά η Frontex. Η Κομισιόν θέλει να ενισχύσει την εντολή της, ώστε να μπορεί να κινητοποιεί ταχύτερα προσωπικό και εξοπλισμό όταν μια χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μεγάλη πίεση στα σύνορά της.
Παράλληλα, προβλέπεται ισχυρότερος ρόλος της Frontex στις επιστροφές, αλλά και μεγαλύτερη δυνατότητα παρακολούθησης τόσο των εξωτερικών συνόρων όσο και περιοχών πριν από αυτά.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η ενίσχυση της δυνατότητας της Frontex να παρακολουθεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο να εντοπίζονται εγκαίρως πληροφορίες και τάσεις που μπορεί να συνδέονται με μεταναστευτικές ροές.
Έγκαιρη προειδοποίηση πριν δημιουργηθεί κρίση
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην ταχύτητα με την οποία θα φτάνουν οι πληροφορίες στις ευρωπαϊκές υπηρεσίες. Τα κράτη-μέλη καλούνται να ενημερώνουν έγκαιρα το ευρωπαϊκό σύστημα επιτήρησης συνόρων EUROSUR για εξελίξεις που μπορεί να επηρεάσουν τα εξωτερικά σύνορα.
Η Κομισιόν θέλει επίσης στενότερη συνεργασία της Frontex με τη Europol και τη Eurojust, καθώς και ανάπτυξη μηχανισμών συντονισμού με τρίτες χώρες.
Παράλληλα, σχεδιάζεται νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, με ιδιαίτερη έμφαση σε περιπτώσεις όπου μαζικές μετακινήσεις ανθρώπων μπορεί να χρησιμοποιούνται ως μέσο πίεσης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το υφιστάμενο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου προβλέπει ήδη ειδικούς μηχανισμούς για κρίσεις και περιπτώσεις εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών.
Στο στόχαστρο τα κυκλώματα διακινητών
Ένα ακόμη μεγάλο κομμάτι του σχεδίου αφορά τα οργανωμένα δίκτυα διακίνησης μεταναστών και εμπορίας ανθρώπων.
Η Επιτροπή ζητά να προχωρήσει γρηγορότερα το ευρωπαϊκό καθεστώς κυρώσεων σε βάρος διακινητών, ενώ σχεδιάζει στενότερη συνεργασία με διαδικτυακές πλατφόρμες, τράπεζες και παρόχους ψηφιακών πληρωμών, ώστε να εντοπίζονται ύποπτες χρηματοοικονομικές ροές.
Στο ψηφιακό μέτωπο προβλέπονται επίσης πρωτόκολλα συνεργασίας με μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες και μηχανές αναζήτησης για την αντιμετώπιση περιεχομένου που, σύμφωνα με την Επιτροπή, μπορεί να διευκολύνει την παράτυπη μετανάστευση.
Ταχύτερες επιστροφές
Το πέμπτο σημείο αφορά όσους δεν έχουν δικαίωμα να παραμείνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Κομισιόν επιδιώκει στενότερη συνεργασία με τις χώρες καταγωγής για την επανεισδοχή τους και μεγαλύτερη συμμετοχή της Frontex στη διαδικασία επιστροφής και επανένταξης.
Παράλληλα, προτείνεται μεγαλύτερη ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ώστε οι επιστροφές να γίνονται ταχύτερα και με μικρότερη γραφειοκρατία.
«Η καλή πολιτική δεν μένει ποτέ στάσιμη. Με βάση την πενταετή στρατηγική μας για τη μετανάστευση, κάνουμε τα επόμενα βήματα. Θα ενισχύσουμε τα θεμέλιά μας για ισχυρά εξωτερικά σύνορα, αποτελεσματική μεταναστευτική διπλωματία, σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο και αξιόπιστες επιστροφές, ενισχύοντας τον Frontex, προτείνοντας ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και εμβαθύνοντας τις εταιρικές μας σχέσεις με τις χώρες καταγωγής και διέλευσης. Η Ευρώπη χρειάζεται ένα σταθερό, δίκαιο και προσαρμόσιμο σύστημα», δήλωσε ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ.
Το σχέδιο των πέντε σημείων αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι των κρατών-μελών στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων την 1η και 2α Οκτωβρίου, με την Κομισιόν να ζητά συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση απέναντι σε πιθανές νέες πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα.
