Στην καρδιά του Μανχάταν, απέναντι από τα κεντρικά του ΟΗΕ, υψώνεται ένας επιβλητικός πύργος 36 ορόφων: το «Σπίτι της Τουρκίας». Απόψε (23.09.2025) στις 9 μ.μ. (ώρα Ελλάδας), το κτίριο αυτό θα φιλοξενήσει τη συνάντηση του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Δεν πρόκειται μόνο για έδρα των διπλωματικών αποστολών της Άγκυρας στη Νέα Υόρκη. Το «Σπίτι της Τουρκίας» – που θα φιλοξενήσει τη σημερινή συνάντηση Ερντογάν – Μητσοτάκη – είναι ένα από τα πιο πολυδάπανα και αμφιλεγόμενα διπλωματικά κτίσματα που έχουν χτιστεί ποτέ. Ο ίδιος ο Ερντογάν το διαφημίζει ως «χώρο αντάξιο της δόξας της χώρας», αλλά η κατασκευή του δεν έχει περάσει απαρατήρητη: έχει βρεθεί στο επίκεντρο σκανδάλων, συζητήσεων για υπερβολικό κόστος και κατηγοριών για διαφθορά.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σήμερα, το κτίριο έχει εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για τις διπλωματικές κινήσεις της Άγκυρας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν είναι τυχαίο ότι εκεί επέλεξε ο Ερντογάν να συναντήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη, σε μια στιγμή που η διεθνής σκηνή παρακολουθεί στενά κάθε του κίνηση.
Εκεί είχε πραγματοποιηθεί και η συνάντησή τους πρόπερσι, ενώ πέρυσι η επιλογή του τόπου είχε γίνει από την ελληνική πλευρά και είχε πραγματοποιηθεί στον ΟΗΕ.
Η επιλογή του χώρου έχει σαφή συμβολισμό: μια συνάντηση στο «γήπεδο» της Τουρκίας, σε απόσταση αναπνοής από τα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ, στην καρδιά της Νέας Υόρκης.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Για τον Ερντογάν, το «Σπίτι της Τουρκίας» αποτελεί έκφραση ισχύος και μέσο διεθνούς προβολής. Για τους επικριτές του, το κτίριο μοιάζει με μνημείο υπεροψίας και υπερβολής, ένα σύμβολο αμφιλεγόμενων επιλογών και σκανδάλων που έχουν πυροδοτήσει δημόσιες συζητήσεις γύρω από το κόστος και τη διαχείρισή του.
Η «γέννηση» του ουρανοξύστη
Η ιδέα πήρε σάρκα και οστά το 2012, όταν η τουρκική κυβέρνηση αγόρασε δύο κτίρια στην περιοχή Turtle Bay με σκοπό να τα κατεδαφίσει και να ανεγείρει έναν νέο διπλωματικό πύργο. Τα σχέδια εγκρίθηκαν το 2016, η κατασκευή ξεκίνησε το 2017 και ολοκληρώθηκε το 2021, με αρχιτεκτονική υπογραφή της αμερικανικής Perkins Eastman.
Το κτίριο έχει ύψος 171 μέτρα, διαθέτει καμπύλη πρόσοψη που παραπέμπει στην ημισέληνο της τουρκικής σημαίας και κορυφή σε σχήμα τουλίπας – το εθνικό λουλούδι της Τουρκίας. Στεγάζει την τουρκική αποστολή στον ΟΗΕ, το προξενείο και κατοικίες για διπλωμάτες. Στους χώρους του περιλαμβάνονται αμφιθέατρο, αίθουσες συνεδριάσεων, εκθεσιακοί χώροι και χώροι προσευχής.
Σύμφωνα με πληροφορίες τουρκοκυπριακών ΜΜΕ, ένας όροφος του κτρίου έχει παραχωρηθεί στο ψευδοκράτος, καθώς ως παρανομη οντότητα δεν μπορεί να έχει αυτόνομη παρουσία στο εξωτερικό.
Το κόστος έφθασε τα 291 εκατ. δολάρια, καθιστώντας το το ακριβότερο διπλωματικό κτίριο που έχει χτίσει ποτέ η Τουρκία. Η δαπάνη προκάλεσε αντιδράσεις στο εσωτερικό, με επικριτές να μιλούν για επίδειξη πολυτέλειας σε μια περίοδο οικονομικών δυσκολιών.
Προβλήματα δεν έλειψαν ούτε τεχνικά: λίγο πριν τα εγκαίνια, έπεσε υαλοπίνακας από τον 10ο όροφο, ενώ επιθεωρητές βρήκαν σοβαρές ελλείψεις σε συστήματα πυρασφάλειας και εξαερισμού. Το σύστημα πυρασφάλειας, μάλιστα, ολοκληρώθηκε με καθυστέρηση 18 μηνών.
Τα εγκαίνια στη σκιά σκανδάλων
Στις 20 Σεπτεμβρίου 2021, ο ίδιος ο Ερντογάν εγκαινίασε το «Σπίτι της Τουρκίας», συνοδευόμενος από τη σύζυγό του και τον τότε ΥΠΕΞ. «Θα είναι χώρος αντάξιος της δόξας της χώρας μας», δήλωσε, δίνοντας πολιτική βαρύτητα σε ένα οικοδόμημα που προοριζόταν να αποτελέσει τη «βιτρίνα» της Άγκυρας απέναντι στον ΟΗΕ.
Το κτίριο όμως βρέθηκε στο επίκεντρο σκανδάλων. Οι ψίθυροι υπήρχαν ήδη από το 2021 και το 2023 η ομοσπονδιακή δικαιοσύνη των ΗΠΑ άνοιξε έρευνα για τον δήμαρχο Νέας Υόρκης, Έρικ Άνταμς, με κατηγορίες ότι δέχτηκε πολυτελή ταξίδια με την Turkish Airlines και δωρεές από Τούρκους αξιωματούχους για να ασκήσει πίεση στην Πυροσβεστική ώστε να δοθεί άδεια λειτουργίας του κτιρίου χωρίς πλήρη έλεγχο πυρασφάλειας.
Η υπόθεση οδήγησε σε κατηγορητήριο το 2024, το οποίο έκανε λόγο για «δώρα» και «παράνομες εισφορές» στην προεκλογική του καμπάνια. Οι Αρχές διερεύνησαν τη συμπεριφορά των ανώτερων βοηθών του, των συγγενών τους και τη συγκέντρωση χρημάτων για την εκλογική του εκστρατεία.
Μάλιστα, ένα χρόνο πριν, το FBI είχε κατασχέσει τις ηλεκτρονικές συσκευές του δημάρχου της Νέας Υόρκης και πραγματοποίησαν έρευνα στο σπίτι της Μπριάνα Σαγκς, επικεφαλής της ομάδας συγκέντρωσης δωρεών για την προεκλογική εκστρατεία του. Αργότερα έγινε γνωστό ότι η εισαγγελία του Μανχάταν ερευνούσε αν η προεκλογική ομάδα του Άνταμς το 2021 συνωμότησε με εταιρείες που συνδέονται με την Τουρκία ώστε να λάβει παράνομες δωρεές.
Τον Φεβρουάριο του 2025, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των Ηνωμένων Πολιτειών έδωσε εντολή στους ομοσπονδιακούς εισαγγελείς να αποσύρουν όλες τις κατηγορίες εναντίον του Άνταμς, ωστόσο το όνομα του «Σπιτιού της Τουρκίας» είχε ήδη ταυτιστεί με το σκάνδαλο.
Ο ίδιος σε βίντεο δήλωσε «αθώος» και τόνισε ότι δεσμεύεται να πολεμήσει τις κατηγορίες και να παραμείνει στη θέση του, ενώ ζήτησε από τους Νεοϋορκέζους να «προσευχηθούν» για εκείνον και να επιδείξουν «υπομονή».
A defiant Eric Adams responded in a taped message after he became the first sitting mayor in New York City history to be indicted while in office. pic.twitter.com/xNlCYQkZmB
— New York Post (@nypost) September 26, 2024
«Πάντα γνώριζα ότι, αν υπερασπιζόμουν τα συμφέροντα των Νεοϋορκέζων, θα γινόμουν στόχος, και έγινα», επεσήμανε. «Θα πολεμήσω αυτή την αδικία με όλη μου τη δύναμη και το πνεύμα (…) είμαι αθώος», υπογράμμισε.
