Στα 4,9% του ΑΕΠ έκλεισε το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης για το 2025, υπερβαίνοντας τον αρχικό στόχο, με βάση τα προσωρινά τριμηνιαία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, εξέλιξη που ενισχύει το περιθώριο του οικονομικού επιτελείου για νέα μέτρα στήριξης, τα οποία και θα ανακοινωθούν στις 12.30 από τον πρωθυπουργό.
Το τελικό ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος ανέρχεται σε 12,1 δισ. ευρώ δίνοντας στην κυβέρνηση ισχυρότερο δημοσιονομικό σημείο εκκίνησης για τα επόμενα βήματα. Το πλεόνασμα αυτό θεωρείται κρίσιμο, καθώς αυξάνει τον χώρο για μέτρα με κοινωνικό ή αναπτυξιακό πρόσημο, χωρίς να χάνεται το βασικό μήνυμα της δημοσιονομικής σταθερότητας. Είναι χαρακτηριστικό πως η υπεραπόδοση έναντι του στόχου πρωτογενούς πλεονάσματος που περιλαμβάνεται στην έκθεση του Προϋπολογισμού (3,7%) ανέρχεται σε περίπου 30%, ενώ κατά το ίδιο έτος μειώθηκε και ο όγκος του δημόσιου χρέους, καθώς στο τέλος του τέταρτου τριμήνου του 2025 διαμορφώθηκε στα 362,925 δισ. ευρώ, χαμηλότερα από τα 364,964 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πιο αναλυτικά, τα έσοδα της Γενικής Κυβέρνησης ανήλθαν το 2025 στα 124,2 δισ. ευρώ, από 117,1 δισ. ευρώ το 2024, ενώ οι συνολικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 119,9 δισ. ευρώ. Με αυτά τα μεγέθη, το συνολικό ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης για το 2025 έκλεισε με πλεόνασμα 4,29 δισ. ευρώ, έναντι 3,19 δισ. ευρώ το 2024, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα ανέβηκε στα 12,13 δισ. ευρώ από 11,41 δισ. ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα.
Στο σκέλος των δαπανών, οι πρωτογενείς δαπάνες έφτασαν τα 112 δισ. ευρώ. Οι κοινωνικές παροχές ανήλθαν στα 47,7 δισ. ευρώ, οι αμοιβές εξαρτημένης εργασίας στα 25,2 δισ. ευρώ και οι δαπάνες για προϊόντα και υπηρεσίες στα 14,1 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, οι πληρωμές τόκων περιορίστηκαν στα 7,84 δισ. ευρώ, χαμηλότερα από τα 8,23 δισ. ευρώ του 2024, στοιχείο που επίσης βοήθησε το τελικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα.
Στο σκέλος των εσόδων, η μεγαλύτερη ώθηση ήρθε από τους φόρους στην παραγωγή και τις εισαγωγές, που έφτασαν τα 42,6 δισ. ευρώ, από τους φόρους στο εισόδημα και την περιουσία που διαμορφώθηκαν στα 27,5 δισ. ευρώ, αλλά και από τις κοινωνικές εισφορές που ανήλθαν στα 32,5 δισ. ευρώ.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σε τριμηνιαία βάση, το ισχυρότερο πρωτογενές αποτέλεσμα καταγράφηκε στο τρίτο τρίμηνο του 2025, όταν το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε τα 5,706 δισ. ευρώ. Στο τέταρτο τρίμηνο, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 1,476 δισ. ευρώ, ενώ το συνολικό ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης στο ίδιο διάστημα ήταν ελλειμματικό κατά 539 εκατ. ευρώ. Παρά αυτή την επιμέρους επιβράδυνση στο τέλος της χρονιάς, η συνολική εικόνα του 2025 παραμένει σαφώς ισχυρότερη σε σχέση με το 2024.
Ποιος είναι ο πραγματικός «χώρος» για μέτρα
Ωστόσο, δεν μεταφράζεται αυτομάτως όλη η υπέρβαση του στόχου σε διαθέσιμο πακέτο παροχών. Από το επιπλέον πρωτογενές αποτέλεσμα των 2,881 δισ. ευρώ, μόνο ένα τμήμα αντιμετωπίζεται ως πραγματικός δημοσιονομικός χώρος για το 2026, δηλαδή ως ποσό που μπορεί να στηρίξει νέες κυβερνητικές παρεμβάσεις χωρίς να τεθεί θέμα απόκλισης από το συμφωνημένο πλαίσιο εποπτείας.
Η διάκριση αυτή έχει σημασία, γιατί το οικονομικό επιτελείο δεν μπορεί να θεωρήσει ότι κάθε ευρώ της υπεραπόδοσης είναι αυτόματα διαθέσιμο για μέτρα. Σε συνεννόηση με την Κομισιόν, γίνεται ξεκαθάρισμα ανάμεσα στο μέρος του πλεονάσματος που θεωρείται μόνιμο και αξιοποιήσιμο και σε εκείνο που αποδίδεται σε συγκυριακούς ή μη επαναλαμβανόμενους παράγοντες. Αυτό εξηγεί γιατί ο τελικός λογαριασμός για παροχές, φοροελαφρύνσεις ή άλλες στοχευμένες ενισχύσεις είναι αισθητά μικρότερος από το συνολικό ποσό της υπέρβασης, ακόμη κι αν το πρωτογενές αποτέλεσμα του 2025 έδωσε καθαρό μήνυμα ισχυρότερης δημοσιονομικής επίδοσης.
