Τις τελευταίες εκκρεμότητες πριν από την πρώτη μεγάλη πολιτική αναμέτρηση του φθινοπώρου επιχειρεί να κλείσει ο Αλέξης Τσίπρας, συγκαλώντας μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο τα δύο βασικά επίπεδα πολιτικής λειτουργίας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.).
Το διήμερο Παρασκευής και Σαββάτου (28-29.08.2026) αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Αμαλίας, καθώς προηγείται μόλις λίγες ημέρες της καθόδου του προέδρου της ΕΛ.Α.Σ., Αλέξη Τσίπρα, στη Θεσσαλονίκη και της παρουσίασης του οικονομικού προγράμματος του νέου κόμματος στις 2 Σεπτεμβρίου.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Την Παρασκευή, στις 12 το μεσημέρι, οι τομεάρχες της ΕΛ.Α.Σ. θα περάσουν την πόρτα του ξενοδοχείου The Fiction Athens, στη Λεωφόρο Κηφισίας στο Μαρούσι, για μια συνεδρίαση που αναμένεται να έχει έντονο προγραμματικό χαρακτήρα. Τη συζήτηση θα ανοίξει ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας με εισήγησή του προς τα στελέχη που έχουν αναλάβει τους επιμέρους τομείς πολιτικής.
Μία ημέρα αργότερα, το Σάββατο στις 11 το πρωί, στον ίδιο χώρο, τη σκυτάλη παίρνει η Πολιτική Επιτροπή της ΕΛ.Α.Σ., το 75μελές καθοδηγητικό όργανο του κόμματος.
Η διαδοχή των δύο συνεδριάσεων μόνο τυπικό χαρακτήρα δεν έχει.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ο σχεδιασμός της ηγετικής ομάδας προβλέπει ουσιαστικά δύο στάδια. Πρώτα την εξειδίκευση της πολιτικής πρότασης από τα στελέχη που έχουν αναλάβει τους βασικούς τομείς και αμέσως μετά την πολιτική επικύρωση της κατεύθυνσης με την οποία η ΕΛ.Α.Σ. θα μπει στη μάχη του Σεπτεμβρίου.
Πρόβα «σκιώδους κυβέρνησης»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η πρώτη από τις δύο συνεδριάσεις. Η επιλογή του Αλέξη Τσίπρα να συγκεντρώσει όλους τους τομεάρχες λίγο πριν από τη Θεσσαλονίκη υπογραμμίζει την προσπάθεια να αποκτήσει το νέο κόμμα όχι μόνο αντιπολιτευτική φωνή αλλά εικόνα κυβερνητικής ετοιμότητας.
Στην πράξη, οι τομεάρχες καλούνται να λειτουργήσουν ολοένα περισσότερο ως ένα είδος «σκιώδους υπουργικού συμβουλίου»: να παρακολουθούν συστηματικά το κυβερνητικό έργο, να παρεμβαίνουν στους αντίστοιχους τομείς και κυρίως να μπορούν να αντιπαραθέτουν συγκεκριμένη πρόταση στην κυβερνητική πολιτική.
Αυτό είναι και ένα από τα στοιχήματα της Παρασκευής.
Ο Τσίπρας γνωρίζει ότι μετά την επιστροφή του στην πρώτη γραμμή και την ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. η περίοδος κατά την οποία αρκούσε η συζήτηση γύρω από το νέο πολιτικό εγχείρημα τελειώνει. Από εδώ και πέρα το νέο κόμμα θα κρίνεται όλο και περισσότερο για το τι προτείνει και λιγότερο για το ποιον συσπειρώνει. Και η Θεσσαλονίκη αποτελεί το πρώτο μεγάλο τεστ αυτής της μετάβασης.
Το πρόγραμμα στο μικροσκόπιο
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται το οικονομικό πρόγραμμα που θα παρουσιάσει ο Αλέξης Τσίπρας το βράδυ της Τετάρτης 2 Σεπτεμβρίου στο Porto Palace της Θεσσαλονίκης.
Οι προσκλήσεις προς τους παραγωγικούς και κοινωνικούς φορείς της πόλης έχουν ήδη αποσταλεί από τον γραμματέα της ΕΛ.Α.Σ. Μίλτο Χατζηγιαννάκη, ενώ στην Αμαλίας αντιμετωπίζουν την εκδήλωση ως κάτι πολύ περισσότερο από μια παρουσίαση οικονομικών θέσεων. Θέλουν να αποτελέσει την πρώτη ολοκληρωμένη επίδειξη κυβερνητικής πρότασης του νέου κόμματος.
Το οικονομικό επιτελείο έχει δουλέψει πάνω σε ένα τετραετές σχέδιο, στο οποίο κεντρική θέση έχουν η ακρίβεια, το διαθέσιμο εισόδημα, η φορολογία, η στέγη, η ενέργεια, η παραγωγική ανασυγκρότηση και η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους. Η δυσκολία, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στην επιλογή των μέτρων.
Βρίσκεται κυρίως στην κοστολόγησή τους.
Στην ΕΛ.Α.Σ. γνωρίζουν ότι κάθε εξαγγελία του πρώην πρωθυπουργού θα περάσει αμέσως από το μικροσκόπιο του Μεγάρου Μαξίμου. Η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει, ουσιαστικά, τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίσει την εμφάνιση Τσίπρα. Θα επιχειρήσει να τη συνδέσει με το «Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» του 2014 και να θέσει υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία των νέων οικονομικών δεσμεύσεων.
Γι’ αυτό και στο επιτελείο Τσίπρα θέλουν αυτή τη φορά οι αριθμοί να προηγούνται της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το μήνυμα Τσίπρα στους τομεάρχες
Η εισήγηση του προέδρου της ΕΛ.Α.Σ. την Παρασκευή αναμένεται, επομένως, να έχει ενδιαφέρον και πέραν των οικονομικών.
Ο Τσίπρας χρειάζεται να περιγράψει στα στελέχη του το μοντέλο αντιπολίτευσης της επόμενης περιόδου.
Η βασική γραμμή έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται. Σκληρή αντιπαράθεση με την κυβέρνηση στα ζητήματα καθημερινότητας και θεσμών, αλλά ταυτόχρονα προσπάθεια η ΕΛ.Α.Σ. να μην εγκλωβιστεί σε μια αντιπολίτευση καταγγελίας.
Το τρίπτυχο που θέλει να εκπέμψει η Αμαλίας είναι πρόγραμμα – αξιοπιστία – κυβερνησιμότητα με την τελευταία λέξη να έχει ιδιαίτερη σημασία.
Ο Τσίπρας δεν θέλει το κόμμα του να αντιμετωπίζεται ως ένας ακόμη παίκτης στον κατακερματισμένο χώρο της αντιπολίτευσης. Ο πολιτικός στόχος είναι πολύ πιο φιλόδοξος και θέλει την ΕΛ.Α.Σ. να εδραιώσει την εικόνα του δεύτερου πόλου απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και, σταδιακά, να μετατρέψει την εκλογική αναμέτρηση σε προσωπική και πολιτική μονομαχία με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η κόντρα με το Μαξίμου έχει ήδη αρχίσει
Άλλωστε, πριν καν φτάσει ο Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη, η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση έχει ανάψει. Η απόφασή του να παρουσιάσει το οικονομικό πρόγραμμα στις 2 Σεπτεμβρίου, δηλαδή πριν από την καθιερωμένη εμφάνιση του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, προκάλεσε έντονη κυβερνητική αντίδραση.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης κατηγόρησε τον πρόεδρο της ΕΛ.Α.Σ. για αλαζονεία και επιχείρησε να επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση τα πεπραγμένα της περιόδου 2015-2019.
Η αντίδραση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη στην Αμαλίας.
Στο περιβάλλον Τσίπρα εκτιμούν ότι όσο το Μέγαρο Μαξίμου επιλέγει να απαντά προσωπικά στον πρώην πρωθυπουργό, τόσο ενισχύεται η στρατηγική επιδίωξη της ΕΛ.Α.Σ. να εμφανίζεται ως ο πραγματικός αντίπαλος της κυβέρνησης.
Με άλλα λόγια, η σύγκρουση για το ποιος θα μιλήσει πρώτος στη Θεσσαλονίκη έχει πολύ μικρότερη σημασία από τη μεγάλη εικόνα: Μητσοτάκης και Τσίπρας αρχίζουν ξανά να τοποθετούν ο ένας τον άλλον στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Και στο βάθος… ΠΑΣΟΚ
Στην εξίσωση υπάρχει, βεβαίως, και το ΠΑΣΟΚ. Επισήμως, στην ΕΛ.Α.Σ. αποφεύγουν να ανοίξουν μέτωπο με τη Χαριλάου Τρικούπη. Ο Τσίπρας έχει κάθε λόγο να εμφανίζεται προσηλωμένος στην αντιπαράθεση με τη Νέα Δημοκρατία και όχι σε έναν εμφύλιο στον χώρο της αντιπολίτευσης.
Στην πραγματικότητα, όμως, η σύγκριση είναι αναπόφευκτη.
Η Θεσσαλονίκη θα μετατραπεί μέσα σε λίγες ημέρες σε ένα άτυπο τεστ πολιτικής ισχύος. Στις 2 Σεπτεμβρίου ο Τσίπρας παρουσιάζει το οικονομικό πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ., στις 9 Σεπτεμβρίου επιστρέφει για τη ΔΕΘ και τη συνέντευξη Τύπου, ενώ στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου ακολουθεί η παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη.
Πίσω από τις διαφορετικές ημερομηνίες βρίσκεται ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα. Ποιος μπορεί να πείσει ότι διαθέτει την ισχυρότερη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση απέναντι στη ΝΔ.
Η Πολιτική Επιτροπή και η εκλογική ετοιμότητα
Η συνεδρίαση του Σαββάτου έρχεται να συμπληρώσει αυτό το παζλ. Η Πολιτική Επιτροπή είναι το πρώτο στενό πολιτικό όργανο που συγκρότησε ο Τσίπρας μετά τη δημιουργία της ΕΛ.Α.Σ. και αποτελείται από 75 πρόσωπα διαφορετικής πολιτικής και επαγγελματικής προέλευσης – από στελέχη με κυβερνητική εμπειρία μέχρι πανεπιστημιακούς, ανθρώπους της Αυτοδιοίκησης και πρόσωπα εκτός της παραδοσιακής κομματικής επετηρίδας.
Αυτό ακριβώς το μείγμα θέλει να προβάλει η ηγεσία ως απόδειξη ότι επιχειρεί να χτίσει έναν φορέα ευρύτερο από τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ.
Η πραγματική δοκιμασία, βέβαια, έρχεται τώρα. Η Πολιτική Επιτροπή πρέπει να αρχίσει να λειτουργεί όχι ως κατάλογος γνωστών ονομάτων αλλά ως πραγματικό κέντρο λήψης και μετάδοσης πολιτικών αποφάσεων. Και στο παρασκήνιο υπάρχει η εκλογική προετοιμασία. Η ΕΛ.Α.Σ. έχει ήδη διαμηνύσει ότι θεωρεί τον βασικό οργανωτικό της κορμό έτοιμο για εκλογές, ανεξάρτητα από τον χρόνο στον οποίο θα στηθούν οι κάλπες.
Αυτό σημαίνει ότι όσο προχωρά το φθινόπωρο, η συζήτηση θα μεταφέρεται αναπόφευκτα και στα πρόσωπα που θα στελεχώσουν τα ψηφοδέλτια.
Εκεί βρίσκεται ίσως η πιο δύσκολη ισορροπία για τον Τσίπρα.
Χρειάζεται έμπειρα πολιτικά στελέχη, χωρίς όμως η ΕΛ.Α.Σ. να δώσει την εικόνα αναπαλαίωσης του ΣΥΡΙΖΑ. Χρειάζεται νέα πρόσωπα, χωρίς όμως να θυσιάσει την πολιτική και κοινοβουλευτική εμπειρία. Και χρειάζεται διεύρυνση, χωρίς να δημιουργήσει ένα κόμμα τόσο ετερόκλητο ώστε να δυσκολεύεται να αποκτήσει καθαρό πολιτικό στίγμα.
Από το «νέο κόμμα» στην πρόταση εξουσίας
Αυτό είναι τελικά και το βαθύτερο νόημα του διημέρου στο Μαρούσι.
Η πρώτη περίοδος της ΕΛ.Α.Σ. ήταν αναπόφευκτα προσωποκεντρική. Η είδηση ήταν η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα, τα πρόσωπα που τον ακολούθησαν, η συγκρότηση των οργάνων και οι ανακατατάξεις που προκάλεσε η εμφάνιση του νέου φορέα στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Αυτή η περίοδος τελειώνει. Από τη Θεσσαλονίκη και μετά το ερώτημα αλλάζει. Δεν θα είναι πλέον «ποιοι πήγαν με τον Τσίπρα», αλλά «τι προτείνει ο Τσίπρας». Και αμέσως μετά εάν αυτό που προτείνει μπορεί να αποτελέσει πραγματική εναλλακτική λύση διακυβέρνησης.
Γι’ αυτό η Παρασκευή και το Σάββατο έχουν μεγαλύτερη πολιτική σημασία από αυτή που υποδηλώνουν δύο κομματικές συνεδριάσεις σε ένα ξενοδοχείο του Αμαρουσίου.
Οι τομεάρχες καλούνται να δώσουν περιεχόμενο στην κυβερνητική πρόταση. Η Πολιτική Επιτροπή να της δώσει πολιτική κατεύθυνση. Και ο Αλέξης Τσίπρας να επιχειρήσει, πέντε ημέρες αργότερα στη Θεσσαλονίκη, να πείσει ότι η επιστροφή του δεν αφορά το παρελθόν αλλά την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
