Συνέδριο ΠΑΣΟΚ: Πέφτουν οι τόνοι, στο επίκεντρο η ενότητα – Όλα όσα έγιναν την 2η ημέρα των εργασιών και οι κυριότερες ομιλίες

«Πάνω από τα 2/3 των πολιτών ζητά πολιτική αλλαγή» υπογράμμισε ο Πάρις Κουκουλόπουλος, μιλώντας στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, τονίζοντας ότι η Χαριλάου Τρικούπη θα κάνει όσα πρέπει ώστε να γίνει η πρώτη επιλογή των πολιτών.

Ανοιχτό κάλεσμα στη βάση του κόμματος ζήτησε από το βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ ο πρώην βουλευτής Δημήτρης Κωνσταντόπουλος. «Η πραγματική δημοσκόπηση είναι η συμμετοχή των 175.000 πολιτών στην ψηφοφορία για τους συνέδρους» τόνισε.  

Στη συγκυβέρνηση Σαμαρά και Βενιζέλου αναφέρθηκε ο Θόδωρος Μαργαρίτης, υποστηρίζοντας ότι ήταν η αιτία για την πτώση των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ.

Στο βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ ο Θοδωρής Μαργαρίτης 

Ο Χάρης Δούκας και ο Μιχάλης Κατρίνης στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ / EUROKINISSI)

«Οι αντίπαλοί μας ήθελαν το τέλος του ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν τα κατάφεραν. Ειδικά η Νέα Δημοκρατία ήθελε να διαλύσει το κόμμα του Ανδρέα Παπανδρέου αλλά δεν τα κατάφεραν» πρόσθεσε ο Ανδρέας Σπυρόπουλος.

Από το βήμα του Συνεδρίου, ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέας Σπυρόπουλος, ανέφερε ότι ο ίδιος κλείνει ένα κύκλο 4 ετών σε αυτή τη θέση ευθύνης, υπογραμμίζοντας ότι ήταν «τέσσερα χρόνια δύσκολα, απαιτητικά, δημιουργικά και ελπιδοφόρα για την πορεία της παράταξης».

«Όταν αναλάβαμε την ευθύνη, το ΠΑΣΟΚ ήταν σε κρίσιμη καμπή. Σήμερα, 4 χρόνια μετά, το ΠΑΣΟΚ είναι ξανά εδώ, ισχυρό, με προοπτική» πρόσθεσε.

«Η μόνη πραγματική αλλαγή, απέναντι στον Μητσοτάκη, έρχεται από το ΠΑΣΟΚ» είπε ο Ανδρέας Σπυρόπουλος, τονίζοντας ότι η Χαριλάου Τρικούπη έχει αποφασίσει να μην ασχοληθεί με τις συνεργασίες του «αποπροσανατολισμού».

Στο βήμα του Συνεδρίου ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Σπυρόπουλος 

Σε εξέλιξη οι εργασίες του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρα εργασιών του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Αν και η οργανωτική επιτροπή του Συνεδρίου είχε ζητήσει από τους ομιλητές να είναι σύντομοι, δεν είναι λίγοι αυτοί που ξεπέρασαν ακόμα και τα 15 λεπτά.

Έχοντας βγει λοιπόν πολύ εκτός χρονοδιαγράμματος, ο πρόεδρος του Συνεδρίου, Κώστας Σκανδαλίδης, ζήτησε από όλους να είναι σύντομοι, τονίζοντας ότι το προεδρείο θα «κλείνει τα μικρόφωνα».

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρα εργασιών του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Από το βήμα του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, ο Δημήτρης Ρέπας ανακοίνωσε ότι δεν θα θέσει υποψηφιότητα για την Κεντρική Επιτροπή του κόμματος.

Στο παρελθόν του ΠΑΣΟΚ και των στελεχών του αναφέρθηκε, από το βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του κόμματος, ο πρώην υπουργός Δημήτρης Ρέππας.

«Ο λαός αν θυμάται την ημερομηνία ίδρυσης ενός κόμματος, αυτή είναι η 3η του Σεπτέμβρη του 1974» σημείωσε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Ρέππας, τονίζοντας ότι τα σημερινά στελέχη θα πρέπει να περιφρουρίσουν την ιστορία του ΠΑΣΟΚ.

«Το ΠΑΣΟΚ είναι ο αυθεντικός αντίπαλος της συντήρησης και των οικονομικών κατεστημένων. Όλα τα άλλα κόμματα, πέραν της δεξιάς, είναι περιστασιακές δεξαμενές δυσαρεστημένων» υποστήριξε, τονίζοντας ότι το κατεστημένο προσπάθησε αρκετές φορές να διαλύσει το ΠΑΣΟΚ.

Τονίζοντας ότι το ΠΑΣΟΚ ανήκει στην Αριστέρα, ο Δημήτρης Ρέππας υπογράμμισε ότι μόνο η Αριστερά είναι αυτή που οριοθετεί τη λειτουργία των «4Κ»: «Άλλο το κόμμα, άλλο κράτος, άλλο κοινωνία και άλλο κυβέρνηση» σημείωσε.

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρα εργασιών του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ / EUROKINISSI)

Στο νέο πλαίσιο του ΠΑΣΟΚ ώστε να μπορεί να πάρει το μπόνους των 50 εδρών στις επόμενες εκλογές αναφέρθηκε, από το βήμα του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του κόμματος, ο Γιάννης Κουτσούκος.

«Ναι μεγαλώσαμε λόγω της προσπάθειας διεύρυνσης και θα πρέπει να αποδώσουμε τα εύσημα» τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι τα προηγούμενα χρόνια υπήρχε αμφισβήτηση στα πρόσωπα των στελεχών της Χαριλάου Τρικούπη.

«Ρήξη με τη Δεξιά στην πράξη, όχι μόνο στα λόγια. Ρήξη με το κατεστημένο, ως υπόδειγμα για να μας εμπιστευτούν οι πολίτες» συμπλήρωσε ο Γιάννης Κουτσούκος, τονίζοντας ότι έτσι λειτουργεί και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης.

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρα εργασιών του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Συνεχίζονται στην Ολομέλεια οι τοποθετήσεις συνέδρων

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Μιχάλης Κατρίνης και στην εσωτερική λειτουργία του κόμματος, ζητώντας ένα ΠΑΣΟΚ «θεσμικό, συλλογικό, δημοκρατικό», με «σταθερούς κανόνες που ισχύουν για όλους» και με επιλογές που υπηρετούν «τη συλλογικότητα και την ενότητα της παράταξης». Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε «τακτικές συνεδριάσεις οργάνων», «λογοδοσία στελεχών», «εκλογές οργάνων παντού με πολιτική νομιμοποίηση», αλλά και «επανίδρυση της Νεολαίας».

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ τάχθηκε επίσης υπέρ της συγκροτημένης κομματικής λειτουργίας, λέγοντας ότι πρέπει «να έχουμε μητρώα μελών» και «να μπει τέλος σε ψηφοφορίες μίας χρήσης». Κατά την εκτίμησή του, το Συνέδριο «μπορεί και πρέπει να αποτελέσει το πέταγμα που έχει ανάγκη το ΠΑΣΟΚ», αρκεί αυτή η νέα πορεία να συνδεθεί με ένα σαφές πολιτικό πρόταγμα για προοδευτική κυβέρνηση.

Τέλος, έθεσε ως κρίσιμο στοίχημα την επανασύνδεση της παράταξης με τους πολίτες που έχουν απομακρυνθεί από την πολιτική. «Πρέπει να πείσουμε ότι μπορούμε, και μπορούμε, να είμαστε η επόμενη κυβέρνηση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει «να φέρει πίσω όσους απέχουν και θεωρούν ότι η πολιτική δεν τους αφορά». «Πρέπει να μιλήσουμε και πάλι στην καρδιά και την ψυχή τους», είπε, ζητώντας αυτό να γίνει «με ξεκάθαρες θέσεις, ενότητα, συλλογικές διαδικασίες και διαρκή αγώνα παντού».

Ο Μιχάλης Κατρίνης στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Μήνυμα καθαρής πολιτικής γραμμής έστειλε από το βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ ο Μιχάλης Κατρίνης, τονίζοντας ότι η παράταξη που ίδρυσε ο Ανδρέας Παπανδρέου είναι «εδώ αποφασισμένη να νικήσει τη ΝΔ και να στείλει τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην αντιπολίτευση». Ξεκαθάρισε, μάλιστα, ότι το ΠΑΣΟΚ δεν αντιμετωπίζει την εξουσία ως αυτοσκοπό, αλλά ως μέσο για πολιτική αλλαγή με σαφές πρόσημο.

«Αν το ΠΑΣΟΚ κερδίσει τις εκλογές, θα σχηματίσει προοδευτική κυβέρνηση. Αν δεν πάρει εντολή, τότε θα μείνει στην αντιπολίτευση. Καθαρές κουβέντες», ανέφερε χαρακτηριστικά, βάζοντας τέλος, όπως είπε, σε κάθε ασάφεια γύρω από το μετεκλογικό τοπίο. Και πρόσθεσε με έμφαση: «Το ΠΑΣΟΚ δεν θα συμμετάσχει σε καμία κυβέρνηση με τη ΝΔ».

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το Συνέδριο οφείλει να καταλήξει σε «καθαρές αποφάσεις για όλα τα ζητήματα»: «Ποιους θέλουμε να εκφράσουμε, ποιες συνεργασίες θέλουμε να πετύχουμε». Όπως είπε, η παράταξη πρέπει να κάνει «μια καθαρή πολιτική επιλογή: προγραμματικό διάλογο», ξεκαθαρίζοντας ότι «διάλογος δεν σημαίνει συμφωνίες κορυφής», αλλά έγκαιρη διαμόρφωση των όρων για «προοδευτική διακυβέρνηση».

Στο βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ ο Μιχάλης Κατρίνης

Όσον αφορά τις προτεραιότητες, ο Παναγιώτης Δουδωνής επισήμανε πως «η δική μας προτεραιότητα πρέπει να είναι η νίκη του ΠΑΣΟΚ έστω και με μία ψήφο. Μια ψήφος που σε ενδεχόμενο δεύτερων εκλογών θα γίνουν πολλές. Καλώ να αναστοχαστούμε την πορεία μας».

Δήλωσε υπέρ κάθε διεύρυνσης, με πρόσωπα που δεν έχουν πληγώσει το ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν. «Η μεγαλύτερη διεύρυνση όμως λέγεται νεολαία ΠΑΣΟΚ. Σε αυτή τη διεύρυνση πρέπει κυρίως να επενδύσουμε. Αναφέρομαι στη γενιά των φοιτητών μου», τόνισε.

«Είμαι σίγουρος, ότι το ΠΑΣΟΚ θα είναι ενωμένο, θα είναι δυνατό γιατί είναι στα χέρια σας», κατέληξε ο βουλευτής Επικρατείας.

Ο Παναγιώτης Δουδωνής στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

 «Συντρόφισσες και σύντροφοι, η συγκλονιστική παρουσία σας είναι η μεγαλύτερη δημοσκόπηση για το μέλλον του ΠΑΣΟΚ και το μέλλον της χώρας. Αυτό είναι το μήνυμα που βγαίνει από το συνέδριο. Το περιβάλλον το μιντιακό και το επιχειρηματικό θέτει δίλημμα “Μητσοτάκης ή χάος”» είπε ο βουλευτής Επικρατείας Παναγιώτης Δουδωνής, από το βήμα του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου.

Ο Παναγιώτης Δουδωνής συνέχισε λέγοντας πως «υπάρχει εναλλακτική, τα στελέχη, τα μέλη, οι φίλοι του ΠΑΣΟΚ. Το συνέδριο είναι ευκαιρία να αναστοχαστούμε που πηγαίνουμε και πού θέλουμε να πάμε. Ο στόχος να είμαστε πρώτο κόμμα δεν είναι για να γίνουμε υπουργοί αλλά να αλλάξουμε την Ελλάδα και να εμπεδωθεί αυτό μέσα μας. Είναι σαφές ότι υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο σχέδιο για τη χώρα, αντίθετο από αυτό της ΝΔ. Βασίζεται σε μια κοινωνία συμπεριληπτική, σε μια οικονομία που θα μας χωράει όλους, που βέβαια θα έχει βάσεις γερές και όχι πήλινες».

Πρόσθεσε ότι «πολλοί λένε ότι μετά τις εκλογές η χώρα κινδυνεύει να είναι μη διακυβερνήσιμη. Δεν συμφωνώ. Μετά τις επόμενες εκλογές πρέπει να αποτρέψουμε το ενδεχόμενο επανεκλογής Μητσοτάκη γιατί τότε η χώρα θα είναι μη βιώσιμη. Βρίσκομαι καθημερινά στα ΜΜΕ, ο χρόνος που μας δίνεται είναι περιορισμένος. Αν κάποιοι τον αναλώνουν για ομφαλοσκόπηση και εσωκομματικές συζητήσεις σημαίνει ότι δεν μένει χώρος για ένα εναλλακτικό πρόταγμα και πρόγραμμα για τη χώρα. Είναι θέμα προτεραιοτήτων».

«Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση της ΝΔ θα επιδιώξει να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία ώστε να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας» τόνισε ο πρώην υπουργός και επικεφαλής του Insocial, Νίκος Χριστοδουλάκης, από το βήμα του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ.

«Θα προσπαθήσει να εγκλωβίσει τον Έλληνα πολίτη. Να πείσει ότι είναι μια όαση σταθερότητας» πρόσθεσε.

Σημείωσε δε, πως «απέναντι σε αυτό το σενάριο εγκλωβισμού, που μπορεί να δούμε πολύ σύντομα να εφαρμόζεται, το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να εφαρμόσει ένα σενάριο απεγκλωβισμού. Θα χρειαστεί να βρει ορισμένες καίριες αιχμές, που θα μιλάνε στην καρδιά του Έλληνα πολίτη».

Στο βήμα του του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ ο Νίκος Χριστοδουλάκης 

«Τα τελευταία επτά χρόνια έχουμε μια κυβέρνηση χωρίς καμία ξεκάθαρη μεταρρυθμιστική στρατηγική» δήλωσε η βουλευτής Δυτικού Τομέα Αθηνών, Νάντια Γιαννακοπούλου, από το βήμα του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ.

«Το κίνημά μας διαθέτει βαθιές ρίζες στην κοινωνία», υπογράμμισε, ακόμη, η Νάντια Γιαννακοπούλου.

Στο βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ η Νάντια Γιαννακοπούλου 

Η Άννα Διαμαντοπούλου και η Ευαγγελία Λιακούλη στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

«Χαιρετίζω την παρουσία των αντιπροσώπων της επικράτειας», ανέφερε αρχικά η βουλεύτρια Λάρισας, Ευαγγελία Λιακούλη, από το βήμα του Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ

«Θα δώσουμε τη μεγάλη μάχη απέναντι στο παρακράτος. Το συνέδριό μας αποτελεί τον βατήρα της δημοκρατικής ανατροπής» επεσήμανε.

Σε εξέλιξη οι εργασίες του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ

Παράταση μέχρι τις 21:00 οι υποψηφιότητες για την Κεντρική Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ

Στο βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ βρέθηκε και ο βουλευτής Βοιωτίας, Γιώργος Μουλκιώτης.

«Βιώνουμε μια περίοδο όπου οι θεσμοί δοκιμάζονται. Το ΠΑΣΟΚ έχει ιστορική ευθύνη για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ενίσχυσής τους, για πραγματική ανεξάρτητη Δικαιοσύνη» είπε ο Γιώργος Μουλκιώτης, και πρόσθεσε:

«Η Δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργεί με σκιές, σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οι υποκλοπές. Η ΝΔ με τις παρακολουθήσεις υπονόμευσε το Κράτος Δικαίου».

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρα εργασιών του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Μεγάλος ο κατάλογος με τους ομιλητές, συνεχίζονται οι τοποθετήσεις συνέδρων

Στο βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ ο ευρωβουλευτής Γιάννης Μανιάτης (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Στο βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, ο Παύλος Χρηστίδης (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η Άννα Διαμαντοπούλου απέναντι στην κυβέρνηση, περιγράφοντας έναν αυταρχισμό που, όπως είπε, δεν εκδηλώνεται πια με τον παραδοσιακό τρόπο. «Αυταρχισμός δεν γίνεται πια με πραξικοπήματα. Φορά μανδύα κοινοβουλευτισμού», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι ο πρωθυπουργός «παρεμβαίνει σε συγκεκριμένους δικαστές όταν αγγίζει πολιτικές ευθύνες», «ελέγχει την ενημέρωση» και «επιχειρεί αλλοίωση στον λόγο της αντιπολίτευσης και θόλωση στη δημόσια αλήθεια». «Όταν η Δημοκρατία φθείρεται καθημερινά, ο αυταρχισμός δεν επιβάλλεται, αλλά κοινωνικοποιείται», είπε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενη τόσο στη χώρα όσο και στο ίδιο το κόμμα, υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να δώσει μάχη «για μία κανονική δημοκρατία, πέρα από σόσιαλ και κανάλια». Τόνισε, ταυτόχρονα, ότι η δημοκρατία πρέπει να εμπεδώνεται και στο εσωτερικό του κόμματος. «Δεν σημαίνει ότι ο καθένας μπορεί να τσακώνεται δημοσίως. Ούτε σημαίνει “ενός ανδρός αρχή”. Σημαίνει απολογισμός, αξιολόγηση», σημείωσε, ενώ μίλησε και για την ανάγκη «να επιστρέψει ζωή στην περιφέρεια που ερημώνει».

Κλείνοντας, περιέγραψε το ΠΑΣΟΚ ως τη μοναδική σταθερή δύναμη στον χώρο, σε αντίθεση με «δύο κόμματα της Αριστεράς που ρευστοποιούνται», «δύο υπό ίδρυση που δεν ιδρύονται» και μια ΝΔ που μοιάζει «σαν Τιτανικός, κάθε μέρα με ένα σκάνδαλο». «Ριζοσπαστικό σήμερα είναι το αληθινό, το ρεαλιστικό, το πραγματικό. Το δύσκολο», υπογράμμισε, για να ξεκαθαρίσει ότι «το ΠΑΣΟΚ σήμερα είναι ένα κόμμα σοσιαλδημοκρατικό, ενιαίο, αυτόνομο, που έχει αντίπαλο τη συντήρηση, τον λαϊκισμό και τον πελατειασμό». Και έστειλε το καθαρό πολιτικό μήνυμα: «Το ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει περίπτωση να συνεργαστεί με κόμματα με τα οποία έχει πολιτικές, ιδεολογικές και σήμερα ηθικές διαφορές, όπως η ΝΔ».

Σε προσωπικό αλλά και πολιτικό τόνο, η Άννα Διαμαντοπούλου υπενθύμισε ότι είχε δεσμευθεί να στηρίξει τη νέα ηγεσία του κόμματος, ακόμη και αν δεν εκλεγεί η ίδια, και υποστήριξε ότι αυτό έκανε «ενάμιση χρόνο τώρα», βάζοντας μπροστά «το συλλογικό “εμείς”». «Η συλλογικότητα χτίζεται σπάζοντας μικρά “εγώ” μας», ανέφερε, για να ανακοινώσει αμέσως μετά την υποψηφιότητά της για την Κεντρική Επιτροπή.

Η ίδια γνωστοποίησε επίσης ότι θα είναι υποψήφια βουλευτής στον Νότιο Τομέα, λέγοντας με νόημα ότι επιλέγει μια δύσκολη μάχη. «Καταθέτω υποψηφιότητα για μέλος της Κεντρικής Επιτροπής. Και σύντομα την υποψηφιότητά μου ως βουλευτής του Νότιου Τομέα. Εκεί που είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες», σημείωσε, στέλνοντας μήνυμα ενεργού πολιτικής παρουσίας στην πρώτη γραμμή.

Στο ίδιο πλαίσιο, έδωσε και το ιδεολογικό της στίγμα, επαναφέροντας τις βασικές αναφορές της παράταξης. «Εθνική ανεξαρτησία, λαϊκή κυριαρχία, κοινωνική απελευθέρωση», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι σήμερα χρειάζεται «λαϊκή ισχύς» και «πίστη στη δημοκρατία». Ως βασικές προτεραιότητες έθεσε «μια ισχυρή Ευρώπη των προθύμων, με δικαιοσύνη, δικαιώματα και ειρήνη», το άνοιγμα «προς την Ανατολή και την Αφρική για νέες δυνατότητες», αλλά και μια νέα λογική στην άμυνα, όπου «πατριωτισμός είναι η Ελλάδα που παράγει και δεν έχει ανάγκη από εξαρτήσεις».

Με σύνθημα την ενότητα και την εκλογική αντεπίθεση εμφανίστηκε από το βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ η Άννα Διαμαντοπούλου, καλώντας στελέχη και συνέδρους να βγουν από τη διαδικασία «πεπεισμένοι ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να γίνει ξανά μεγάλο και κυβερνών». «Το ΠΑΣΟΚ μια γροθιά μαζί για την πρωτιά. Όλοι εδώ, όλες οι γενιές. Είμαστε εδώ για έναν στόχο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το κόμμα «συνομιλούσε πάντα με την Ιστορία αλλά και με το μέλλον».

Η υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις μεγάλες αλλαγές που, όπως είπε, φέρνει η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. «Σήμερα είναι η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν μπορούμε να μιλάμε για το χθες», σημείωσε, προειδοποιώντας ότι αλλάζουν «η σχέση κεφαλαίου - εργασίας», «η αγορά εργασίας» και συνολικά «τα δεδομένα παντού». Μάλιστα, προέβλεψε ότι «η τεχνητή νοημοσύνη θα φέρει τις μεγαλύτερες ανισότητες που είδε ποτέ ο πλανήτης», τονίζοντας πως απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα «χρειαζόμαστε παιδεία».

Παράλληλα, έδωσε και πολιτικό τόνο στην παρέμβασή της, λέγοντας πως «ζούμε αυταρχισμό με μανδύα κοινοβουλευτικής δημοκρατίας», σε μια περίοδο όπου, όπως ανέφερε, «οι μεταναστευτικές ροές φτάνουν να γίνονται μη διαχειρίσιμες» και η ΝΔ «ταυτίζεται με τα ακροδεξιά κόμματα της Ευρώπης». «Δεν δικαιούμαστε να ασχολούμαστε με σκιαμαχίες, να φτιάχνουμε προσωπικά αφηγήματα και εσωκομματικά μπαζούκας», είπε, διευκρινίζοντας πάντως ότι «δεν μιλώ για εχθρούς, είμαστε δημοκρατία, έχουμε αντιπάλους και θα τους χτυπήσουμε με δημοκρατικά όπλα».

Στο βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ η Άννα Διαμαντοπούλου 

Ο Παύλος Γερουλάνος έδωσε ιδιαίτερο βάρος και στην εκλογική στρατηγική του ΠΑΣΟΚ, επιμένοντας ότι η νίκη δεν θα έρθει «μόνο από την αδυναμία του αντιπάλου», αλλά χρειάζεται «Σύστημα, Οργάνωση και Ενότητα». Έθεσε μάλιστα ως καθαρό στόχο «να φέρουμε 1,5 εκατομμύριο ψήφους στην κάλπη», εξηγώντας ότι σε πολιτικό επίπεδο το κόμμα πρέπει να ολοκληρώσει και να «μεταφράσει το κυβερνητικό του πρόγραμμα» με βάση τις ανάγκες κάθε κοινωνικής ομάδας και κάθε περιοχής, αλλά και να επεξεργαστεί «τα πέντε πρώτα νομοσχέδια που θα προτάξει το ΠΑΣΟΚ ως κυβέρνηση».

Σε οργανωτικό επίπεδο, ζήτησε ο στόχος αυτός να αποτυπωθεί συγκεκριμένα «σε κάθε Περιφερειακή και κάθε Νομαρχιακή οργάνωση», ώστε να γίνει σαφές «το μερίδιο της ευθύνης που φέρει ο καθένας για τη νίκη». Όπως είπε, πρέπει να αξιοποιηθούν άμεσα «οι υποψήφιοι βουλευτές», «κάθε αιρετός που θέλει να βοηθήσει», αλλά και οι «6.000 υποψήφιοι σύνεδροι» και οι «175.000 που ήρθαν και ψήφισαν», ώστε «να χτυπήσουμε κάθε πόρτα, σε κάθε γειτονιά και κάθε χωριό της πατρίδας μας». «Πόρτα πόρτα θα έρθει η νίκη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας, στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη ενότητας, λέγοντας ότι «τίποτα δεν επικοινωνεί το μήνυμά μας καλύτερα από τη στάση μας στα πράγματα». Σημείωσε ότι πολλές από τις καταστατικές αλλαγές «έχουν θετικά στοιχεία», αλλά άλλες «θέλουν δουλειά στη βάση του Κινήματος», προτείνοντας μάλιστα «Καταστατικό Συνέδριο τον Σεπτέμβριο». Ταυτόχρονα, κάλεσε τα στελέχη να μην υποτιμούν τον στόχο της νίκης, λέγοντας ότι περισσότεροι από «2 εκατομμύρια» προοδευτικοί πολίτες απέχουν και περιμένουν να εμπνευστούν. Και έκλεισε με την πιο εμψυχωτική αποστροφή της ομιλίας του: «Μην φοβάστε τον αντίπαλο. Αυτοί μας φοβούνται. Όταν ξυπνήσει ο γίγαντας ΠΑΣΟΚ δεν τους σώζει τίποτα».

Στο κεντρικό πολιτικό μέρος της ομιλίας του, ο Παύλος Γερουλάνος υποστήριξε ότι η χώρα μπορεί να μετατρέψει τις μεγάλες διεθνείς προκλήσεις σε ευκαιρίες, αρκεί να πάψει να είναι «παθητικός χειροκροτητής». Αναφερόμενος στους πολέμους, είπε ότι η Ελλάδα μπορεί να βγει «πιο δυνατή», εφόσον γίνει ξανά «δίκαιος και αξιόπιστος διαμεσολαβητής για την ειρήνη», ενώ για την παγκοσμιοποίηση μίλησε για ανάγκη «δίκαιου εμπορίου» και συμβολής στη διεθνή συζήτηση για «τη φορολόγηση του παγκόσμιου πλούτου».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην τεχνολογική εξέλιξη, λέγοντας ότι η χώρα μπορεί να κερδίσει πολλά, αρκεί η τεχνολογία «να ταχθεί στην υπηρεσία του Ανθρώπου». «Οι παγκόσμιες τάσεις θα δουλέψουν για εμάς, όταν εμείς αγκαλιάσουμε τις παγκόσμιες τάσεις», είπε, προσθέτοντας ότι το ΠΑΣΟΚ υπήρξε πάντα πρωτοπόρο «διότι πάντα αγκάλιαζε την πρόοδο».

Στη συνέχεια παρουσίασε το περίγραμμα των μεταρρυθμίσεων που θεωρεί αναγκαίες, μιλώντας για «ριζική αποσυγκέντρωση της εξουσίας», «ριζική αναδιανομή των πόρων της δημιουργίας» και αλλαγή του τρόπου απονομής της δικαιοσύνης. Όπως ανέφερε, η χώρα χρειάζεται να μοιραστεί η εξουσία «σε συλλογικότητες που συνεργάζονται και αλληλοελέγχονται», να κατευθυνθούν πόροι «στις πλουτοπαραγωγικές πηγές σε κάθε γωνιά της Ελλάδας» και να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο ώστε «να δοθεί ζωή στην περιφέρεια» και «δυνατότητες στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις». «Έτσι θα κάνουμε την κοινωνία μας πιο δίκαιη. Έτσι θα φέρουμε πίσω τα παιδιά μας», σημείωσε.

Με έντονα πολιτικό τόνο και αναφορές στην ταυτότητα της παράταξης, ο Παύλος Γερουλάνος μίλησε στην Ολομέλεια του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, λέγοντας στους συνέδρους πως «στο πρόσωπο κάθε Συνέδρου βλέπω μόνο συναγωνιστές» και «συμπολεμιστές στη μάχη για πολιτική αλλαγή». Όπως είπε, το ΠΑΣΟΚ ανήκει σε «ένα στράτευμα αδιαίρετο», ταγμένο «στον Λαό και στην Πατρίδα», «από τον Λαό, με τον Λαό, για τον Λαό».

Ο κ. Γερουλάνος περιέγραψε την ανάγκη για μια Ελλάδα «ελεύθερη από ξένες εξαρτήσεις» και για μια κοινωνία «ελεύθερη από αδικία», σημειώνοντας ότι η χώρα χρειάζεται «νέο ρόλο στο διεθνές στερέωμα», να γίνει «ξανά γέφυρα ηπείρων, θρησκειών και πολιτισμών, όχι σύνορο συμφερόντων». Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητα μια Δημοκρατία «με θεσμούς που ελέγχουν κάθε εξουσία» και ένα κοινωνικό κράτος που «προσφέρει ασφάλεια και δυνατότητες».

Ασκώντας σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση, είπε ότι η ΝΔ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης «είναι το πρόβλημα» και το ΠΑΣΟΚ «η λύση». «Ήρθαν με πρόσχημα τη Δημοκρατία. Την ποδοπάτησαν όπου, όπως και όποτε μπορούσαν», ανέφερε, ενώ για τη λεγόμενη «σταθερότητα» της κυβέρνησης είπε ότι τελικά «μας ενέπλεξαν σε περιφερειακές διαμάχες που αποσταθεροποιούν τον κόσμο». Ξεκαθάρισε, δε, ότι αυτά «δεν συμβιβάζονται ούτε κυβερνητικά, σε καμία περίπτωση», προσθέτοντας με έμφαση: «Δεν νοείται κανένας κυβερνητικός συμβιβασμός που υπονομεύει το μέλλον της πατρίδας μας. Για καμία καρέκλα εξουσίας».

Στο βήμα του Συνεδρίου ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, Παύλος Γερουλάνος

Στο τελευταίο μέρος της ομιλίας του, ο Χάρης Δούκας έδωσε έμφαση τόσο στην προγραμματική φυσιογνωμία όσο και στην εσωτερική λειτουργία του κόμματος, σημειώνοντας ότι τα δημόσια αγαθά και η εθνική κυριαρχία πρέπει να μπουν στο επίκεντρο. «Η ΔΕΗ πρέπει να διαδραματίσει τον ρόλο που της αξίζει ως δημόσια επιχείρηση. Το νερό είναι δημόσιο αγαθό. Τώρα εμπορευματοποιείται», ανέφερε, ενώ για την εθνική κυριαρχία είπε πως «δεν χάνεται μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και στις συμβάσεις, όταν εθνικοί πόροι περνούν σε ξένα χέρια». Στο ίδιο πλαίσιο, ζήτησε «αποκέντρωση παντού» και «γενναία μεταρρύθμιση».

Παράλληλα, τόνισε ότι «κανένας μόνος του δεν μπορεί» απέναντι στις μεγάλες αλλαγές της εποχής και έθεσε θέμα «προγραμματικού διαλόγου με όσους θέλουν και μπορούν», σημειώνοντας πως «οι μεγάλες προοδευτικές τομές δεν προέκυψαν ποτέ από απομόνωση». Έσπευσε πάντως να διευκρινίσει ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να έχει «αυτόνομη κάθοδο στις εκλογές», επιμένοντας ταυτόχρονα στη σημασία των ιστορικών πολιτικών αναφορών του κόμματος.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην εσωκομματική εικόνα, λέγοντας ότι «η ενότητα δεν απειλείται, είναι δεδομένη», αλλά αυτό που χρειάζεται είναι «ομοψυχία». Όπως είπε, αυτή «δεν είναι προϊόν συμφωνιών κορυφής», αλλά «σφυρηλατείται στα όργανα που πρέπει να λειτουργούν τακτικά». Ζήτησε «σύνθεση» και «ισχυρή φωνή σε όλους», πρότεινε «συνδιαμόρφωση στα ψηφοδέλτια» και περισσότερο χώρο στη βάση για συμμετοχή και συνδιαμόρφωση. «Αυτός είναι ο δρόμος της νίκης του ΠΑΣΟΚ και της προοδευτικής διακυβέρνησης του τόπου. Είμαι παρών στην πρώτη γραμμή με όλους σας», κατέληξε.

Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, στην Ολομέλεια του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Χάρης Δούκας στο ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών, ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν θα πρέπει να συγκυβερνήσουμε σε κανένα σενάριο με τη ΝΔ μετά από τις εκλογές, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, όποιος και αν είναι ο αρχηγός της». Όπως είπε, αυτό αποτελεί «απαράβατο όρο για την πολιτική μας αξιοπιστία», αλλά και προϋπόθεση «για να μεγαλώσουμε εκλογικά» και να αποκτήσει το ΠΑΣΟΚ «προοπτική νίκης». «Δεν θέλουμε να είμαστε συνδιαχειριστές δεξιών επιλογών», υπογράμμισε.

Περιγράφοντας το πολιτικό περιεχόμενο αυτού του «μεγάλου όχι» προς τη ΝΔ, ο δήμαρχος Αθηναίων είπε ότι αυτό συνιστά ταυτόχρονα «μεγάλο ναι στις αλλαγές που έχει ανάγκη ο τόπος». Στα σημεία που έθεσε περιλαμβάνονται «καθαρό όχι στον πόλεμο του Τραμπ και των συμμάχων του και καθαρό ναι στην ειρήνη», αλλά και «όχι στην αντικατάσταση του Διεθνούς Δικαίου από το δίκαιο του ισχυρού». Παράλληλα, ζήτησε «τολμηρή φορολόγηση του μεγάλου πλούτου» για να στηριχθούν η δημόσια υγεία και η παιδεία και να μειωθούν οι ανισότητες.

Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφιέρωσε και στο μοντέλο διακυβέρνησης, ασκώντας κριτική στο «πρωθυπουργικό μοντέλο», το οποίο χαρακτήρισε υπερσυγκεντρωτικό. «Ένας αιρετός μονάρχης έχει ξεπεράσει τα όρια της λειτουργικής αποτελεσματικότητάς του», ανέφερε, προτείνοντας να ανοίξει η συζήτηση για «ενίσχυση του Προέδρου της Δημοκρατίας» και ακόμη και για «άμεση εκλογή του από τον λαό», ώστε να υπάρχει θεσμικό αντίβαρο. Ζήτησε ακόμη διαχωρισμό κυβέρνησης και βουλευτών, λέγοντας ότι «σημαντικό ποσοστό υπουργών να μην είναι βουλευτές», ώστε να σπάσει ο πελατειασμός «εκεί που παράγεται».

Μήνυμα πολιτικής αλλαγής και εκλογικής αντεπίθεσης έστειλε από το βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, υποστηρίζοντας ότι «πολιτική αλλαγή ζητά ο κόσμος» και ότι αυτό δεν αρκεί απλώς να διακηρύσσεται, αλλά πρέπει να γίνει πράξη. «Πιστεύω βαθιά ότι μπορούμε να νικήσουμε. Σε εμάς ανήκει η ευθύνη να το κάνουμε πράξη», ανέφερε, καλώντας το κόμμα να αναζητήσει μέσα από το Συνέδριο το «πώς θα αντιστρέψουμε το κλίμα και θα μας εμπιστευθεί η κοινωνία».

Τόνισε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τη στασιμότητα ή με μια θέση δεύτερου ρόλου. «Ο αποκλειστικός στόχος είναι να νικήσουμε, να φύγουμε από τη στασιμότητα, γιατί είμαστε ΠΑΣΟΚ και δεν μας επιτρέπεται να βολευόμαστε με μία δεύτερη θέση στις εκλογές», είπε, υπογραμμίζοντας πως το κόμμα έχει «συναίσθηση της ιστορικής του ευθύνης».

Στο ίδιο πλαίσιο, συνέδεσε τον στόχο της νίκης με την ανάγκη θεσμικής και πολιτικής αποκατάστασης, λέγοντας ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να γίνει κυβέρνηση «για την πλήρη διαλεύκανση» των υποθέσεων των υποκλοπών, των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά και για να οδηγήσει το πολιτικό σύστημα «σε συνταγματική αναθεώρηση». «Αρνούμαι να δεχθώ ότι θα αφήσουμε τον Μητσοτάκη να κυβερνήσει τρίτη φορά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο βήμα του 4ου Τακτικού Συνεδρίου ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας 

Συνεχίζοντας την παρέμβασή του, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι, παρά τα «δύο αφηγήματα» που κυριαρχούν στο πολιτικό σκηνικό, «η πραγματικότητα είναι μία» και γι’ αυτό το ΠΑΣΟΚ, «ως κόμμα ευθύνης και εξουσίας», οφείλει να θέσει ως καθαρό εκλογικό στόχο «τη νίκη του» και «την καλύτερη επίδοση που το καθιστά σε ρόλο». Όπως είπε, το κόμμα πρέπει να απευθύνεται «αδιαμεσολάβητα σε όλους τους πολίτες», καθώς «δεν είναι αιχμάλωτοι των προηγούμενων επιλογών τους», διευκρινίζοντας ότι το προσκλητήριο αφορά εξίσου πολίτες που ψήφισαν ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ.

Ο κ. Βενιζέλος τόνισε ακόμη ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να διασφαλίσει «την προγραμματική και πολιτική του αυτονομία», κάτι που, όπως είπε, πρέπει να συνοδεύεται από «ενότητα, σοβαρότητα, βαρύτητα προσώπων και θέσεων», καθώς «ο ελληνικός λαός και γνωρίζει και παρακολουθεί». Ως προγραμματικές προτεραιότητες έθεσε «την αναστήλωση των θεσμών», «την αποκατάσταση των κρατικών λειτουργιών», «τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής», «την αναπτυξιακή συστράτευση και συμπερίληψη, με σεβασμό στην εργασία», αλλά και την «επικαιροποίηση και εξειδίκευση στρατηγικής εθνικής ασφάλειας ευρύτατης αποδοχής». Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε με νόημα ότι η συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση «έχει νόημα μόνο όταν προηγείται ο σεβασμός του Συντάγματος».

Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, παρεμβαίνοντας στην Ολομέλεια του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, συνεχάρη αρχικά τον Νίκο Ανδρουλάκη για τη «στιβαρή» ομιλία του, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στο αποτύπωμα που άφησε στο κόμμα η περίοδος της οικονομικής κρίσης. Όπως είπε, «το ΠΑΣΟΚ ακόμη και σήμερα υφίσταται τις ασυμμετρίες που προκάλεσε η δεκαετία της οικονομικής κρίσης, γιατί ανέλαβε δυσανάλογα μεγάλο βάρος», για να προσθέσει με έμφαση ότι «το ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι περήφανο γι’ αυτό».

Στρέφοντας τα πυρά του στην κυβέρνηση, έκανε λόγο για «συγκεντρωτική και μονοπρόσωπη διακυβέρνηση Μητσοτάκη», η οποία, όπως ανέφερε, «κάνει σκοπίμως πράξη την τεχνική της σύγκρουσης», δηλαδή «το τελείως αντίθετο από αυτό που πρέπει να κάνει μία κυβέρνηση» σε σχέση με τη συζήτηση και τη συνεννόηση με την αντιπολίτευση. Παράλληλα, αναφέρθηκε στα Τέμπη ως «τραγικό γεγονός» και μίλησε για «συγκάλυψη κυβερνητικών ευθυνών», ενώ πρόσθεσε πως «μετά ήρθε ο ΟΠΕΚΕΠΕ», κάνοντας λόγο συνολικά για «λειτουργική αδυναμία του κράτους», «προκλητική διόγκωση των ανισοτήτων» και για μια Ελλάδα που παραμένει «ουραγός στις ευρωπαϊκές κατατάξεις». «Η χώρα, φοβούμαι, υπνοβατεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο βήμα ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος 

Στο κλείσιμο της παρέμβασής του, ο Γιώργος Παπανδρέου έστρεψε τα πυρά του στο βασικό, όπως είπε, αφήγημα με το οποίο η ΝΔ θα προσέλθει στις επόμενες εκλογές, προειδοποιώντας ότι «θα μας μιλήσει για σταθερότητα και ασφάλεια», αλλά «μην παρασυρθεί κανείς». Κατά τον πρώην πρωθυπουργό, αυτή η «σταθερότητα της αδικίας» δεν προστατεύει την κοινωνία, αλλά «αποδυναμώνει τον πολίτη». Όπως υποστήριξε, η αληθινή ασφάλεια είναι «ασφάλεια δικαιωμάτων, δημοκρατίας και δικαίου», ενώ δεν ταυτίζεται με «την αναζήτηση σωτήρων κάθε τέσσερα χρόνια», αλλά με μια κοινωνία όπου «η φωνή του καθενός ακούγεται δυνατά και ουσιαστικά» και όπου ο φόβος για τον διπλανό δίνει τη θέση του στην αλληλεγγύη και στην κοινή δράση.

Στην ίδια γραμμή, επικαλέστηκε σύγχρονους διανοητές και οικονομολόγους για να στηρίξει το πολιτικό του σκεπτικό, σημειώνοντας ότι ο Piketty και ο Zucman προειδοποιούν πως «χωρίς φορολογική δικαιοσύνη και συμμετοχικό σοσιαλισμό η δημοκρατία αδειάζει από νόημα», ενώ οι Acemoglu και Robinson δείχνουν, όπως είπε, την ανάγκη για «συμπεριληπτικούς θεσμούς» που θα γκρεμίσουν «τους μηχανισμούς που απομυζούν τους πολλούς για τους λίγους».

Επανερχόμενος και στον Κορνήλιο Καστοριάδη, ανέφερε ότι αν δεν θέλουμε «τη βαρβαρότητα», οφείλουμε να ξαναγίνουμε «αυτοθεσπίζουσα κοινωνία», που δεν ετεροκαθορίζεται «ούτε από εσωτερικούς ούτε από εξωτερικούς προστάτες», αλλά «συμμετέχει, διεκδικεί, αποφασίζει και νομοθετεί για τον εαυτό της». «Αυτό ας είναι το νέο μας κοινωνικό συμβόλαιο», είπε, προσθέτοντας ότι αυτός είναι «ο νέος μας πατριωτισμός». Και κατέληξε με το πολιτικό του μήνυμα: «Το ΠΑΣΟΚ δεν επιστρέφει για να διαχειριστεί καλύτερα αυτό που υπάρχει. Επιστρέφει για να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί η χώρα», ώστε «η λέξη Δημοκρατία να γίνει ξανά επικίνδυνη για τα κατεστημένα και λυτρωτική για τους πολλούς».

Στιγμιότυπα από το 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ 

Ο Γιώργος Παπανδρέου ζήτησε επίσης να αναγνωριστεί συνταγματικά και ένα νέο άρθρο για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Όπως είπε, κάθε σύστημα ΤΝ «οφείλει να υπηρετεί το κοινό καλό», ενώ πρέπει να υπάρξει ρητή απαγόρευση «κοινωνικής βαθμολόγησης, μαζικής ψηφιακής επιτήρησης και αλγοριθμικής στρέβλωσης εκλογικών διαδικασιών». «Αν δεν ρυθμίσουμε την ΤΝ τώρα, θα τη ρυθμίζουν οι ολιγάρχες που την κατέχουν», προειδοποίησε. Παράλληλα, ζήτησε ενίσχυση της ανεξαρτησίας και της πολυφωνίας των ΜΜΕ, λέγοντας πως «ο πολίτης έχει δικαίωμα σε ενημέρωση που δεν του πουλάει αφεντικά».

Ο πρώην πρωθυπουργός πρότεινε ακόμη τη συνταγματική κατοχύρωση της «Διαύγειας», την ενίσχυση της αποκέντρωσης και την αναθεώρηση του άρθρου 29 για περισσότερη εσωκομματική δημοκρατία, διαφάνεια και λογοδοσία προς τα μέλη. Κλείνοντας, χαρακτήρισε τη «Βίβλο Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων» όχι «κομματικό πρόγραμμα», αλλά «πρόταση συνεννόησης των προοδευτικών δυνάμεων και πολιτών του τόπου», προσθέτοντας ότι αυτή πρέπει να αποτελέσει «τον πυρήνα κάθε κυβερνητικής συνεργασίας» και της πρότασης του ΠΑΣΟΚ στις επόμενες εκλογές. «Η Βίβλος δεν εξυπηρετεί κομματικά συμφέροντα. Εξυπηρετεί τη δημοκρατία», ανέφερε.

Στον τρίτο άξονα της πρότασής του, ο Γιώργος Παπανδρέου έδωσε έμφαση στην εμβάθυνση της δημοκρατίας στην ψηφιακή εποχή, μιλώντας για «τις πιο πρωτοποριακές προτάσεις». Μεταξύ αυτών περιέγραψε νέο άρθρο για τη «διαβουλευτική - συμμετοχική δημοκρατία», με μόνιμες κληρωτές συνελεύσεις πολιτών, συμμετοχικούς προϋπολογισμούς και ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης για κάθε νομοσχέδιο. «Η Βουλή θα πρέπει να αιτιολογεί δημόσια γιατί δεν ακολουθεί τις γνώμες των πολιτών», ανέφερε, παραπέμποντας σε παραδείγματα όπως η Ιρλανδία, η Ισλανδία, η Ταϊβάν και η Γαλλία.

Ο Γιώργος Παπανδρέου έδωσε όνομα στην πρότασή του για τη συνταγματική αναθεώρηση, μιλώντας για μια «Βίβλο Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων» με τρεις βασικούς άξονες. Στον πρώτο άξονα έθεσε στο επίκεντρο τον εθνικό πλούτο και τις επόμενες γενιές, προτείνοντας συνταγματική προστασία της δημόσιας ακίνητης περιουσίας. Όπως είπε, «αιγιαλοί, δάση, βυθοί και δημόσια γη δεν μπορούν να πουληθούν», ενώ το Υπερταμείο θα πρέπει να μετασχηματιστεί «από παθητικό διαχειριστή πωλήσεων σε δημοκρατικά και εθνικά ελεγχόμενο Εθνικό Αναπτυξιακό Θεσμό».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη διαγενεακή δικαιοσύνη, ζητώντας να κατοχυρωθεί ρητά στο άρθρο 24 «το δικαίωμα των μελλοντικών γενεών σε υγιές, καθαρό, κλιματικά σταθερό περιβάλλον». Στη συνέχεια πέρασε στον δεύτερο άξονα, αυτόν της κοινωνικής δικαιοσύνης, επισημαίνοντας ότι «το ΑΕΠ δεν μετράει τη μοναξιά, τη στεγαστική αγωνία, την κατάθλιψη των νέων, ούτε αν ο οικογενειάρχης μπορεί να πληρώσει τους λογαριασμούς πριν το τέλος του μήνα». Πρότεινε, μάλιστα, παράλληλα με κάθε Προϋπολογισμό, να κατατίθεται υποχρεωτικά και «Έκθεση Κοινωνικής Ευημερίας».

Στο ίδιο πλαίσιο, πρότεινε ισχυρότερη κατοχύρωση του «δικαιώματος στην κατοικία» και του «δικαιώματος στην ενέργεια», με το κράτος να αναλαμβάνει δεσμευτική υποχρέωση για μετάβαση στις ΑΠΕ και για ενεργειακή αυτονομία της χώρας. «Ούτε τα LNG ούτε η Chevron θα μας προστατεύσουν», είπε με νόημα, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα, με «τον ήλιο, τον άνεμο, τη γεωθερμία και τη γεωγραφία της», μπορεί να απελευθερωθεί από κρίσιμες εξαρτήσεις. Παράλληλα, έθεσε και ζήτημα «δημοκρατικής παιδείας», ζητώντας η κριτική σκέψη, η ενεργός συμμετοχή και ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα να γίνουν «βασικός πυρήνας του εκπαιδευτικού σκοπού», γιατί «η δημοκρατία δεν κληρονομείται, καλλιεργείται».

Την ανάγκη συσπείρωσης και ενότητας των δημοκρατικών δυνάμεων έθεσε από το βήμα του 4ου Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ ο Γιώργος Παπανδρέου, τονίζοντας ότι «δεν αντέχει ούτε ο λαός ούτε η χώρα τη διακυβέρνηση της ΝΔ». Όπως είπε, το ΠΑΣΟΚ «μπορεί και πρέπει να διαμορφώσει το πλαίσιο και τις προϋποθέσεις» για αυτή τη συνεργασία, «με όποιο οργανωτικό τρόπο μπορεί να προκύψει».

Υπογράμμισε ότι καταθέτει στο Συνέδριο «πρόταση δημοκρατικής, ριζοσπαστικής ανασυγκρότησης της χώρας», κάνοντας λόγο για «πλαίσιο διαλόγου για μια παράταξη μεγάλη, ενωτική και νικηφόρα». «Το ΠΑΣΟΚ δεν επιστρέφει για να διαχειριστεί καλύτερα αυτό που υπάρχει. Επιστρέφει για να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί η χώρα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο πρώην πρωθυπουργός ξεκαθάρισε, μάλιστα, ότι το κόμμα δεν επιδιώκει να γίνει «καλύτερος διαχειριστής του πελατειακού συστήματος», αλλά δύναμη ανατροπής του. «Δεν είμαστε καλύτεροι διαχειριστές του πελατειακού συστήματος. Είμαστε εκείνοι που θέλουν να το ανατρέψουν», είπε, προαναγγέλλοντας ότι στην επόμενη Βουλή θα πρέπει να τεθεί στο τραπέζι μια συνταγματική αναθεώρηση που θα αποτελέσει «το θεσμικό οπλοστάσιο μιας ριζοσπαστικής δημοκρατικής μετάβασης».

Στην ομιλία του, ο Γιώργος Παπανδρέου συνέδεσε την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας με τη δυνατότητα μιας νέας προοδευτικής συνεννόησης. Όπως είπε, το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει «την ενότητα των ευρύτερων δημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων», αλλά «όχι στη βάση μιας ψεύτικης ανάγνωσης της ιστορίας». «Δεν ζητάμε τη συγγνώμη τους», σημείωσε, «ζητάμε κάτι πιο ουσιαστικό: να κατανοήσουμε όλοι τα πραγματικά αίτια». Υποστήριξε, δε, ότι σήμερα «η ίδια αυταρχική, πελατειακή και ληστρική λογική της Δεξιάς ξαναχτυπά» και πως «ο ελληνικός λαός ήδη ξαναπληρώνει τον λογαριασμό». Κατά τον ίδιο, «η παραδοχή της αλήθειας για την οικονομική και θεσμική κρίση» πρέπει να αποτελέσει τη βάση για μια νέα πορεία ενότητας, «όχι συμφερόντων, αλλά αρχών, ριζοσπαστικής, δημοκρατικής, αληθινής».

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρων των εργασιών στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Ο Γιώργος Παπανδρέου επιχείρησε να αποδομήσει το αφήγημα που, όπως είπε, θα επανέλθει έως τις εκλογές γύρω από την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ζητώντας «να πούμε επιτέλους τα πράγματα με το όνομά τους». Ξεκαθάρισε ότι «την κρίση χρεοκοπίας δεν την έφερε το ΠΑΣΟΚ», αλλά «τα τεράστια ελλείμματα της ΝΔ», ενώ υποστήριξε ότι και τα μνημόνια «δεν ήταν αποτέλεσμα διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ», αλλά «αποτέλεσμα χρόνων κατασπατάλησης και λεηλασίας από τη Δεξιά». Στο ίδιο πλαίσιο, απέδωσε την αναξιοπιστία της χώρας στις «στατιστικές αλχημείες και την αδιαφάνεια που υπηρετούσε για χρόνια η ΝΔ».

Ο πρώην πρωθυπουργός επέμεινε και στο θέμα της διαφθοράς, αντιπαραβάλλοντας τις θεσμικές παρεμβάσεις των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ με τη σημερινή κατάσταση. «Η διαφθορά δεν άνθισε επί ΠΑΣΟΚ», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «εμείς φέραμε τη Διαύγεια, την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, τις ανεξάρτητες ελεγκτικές αρχές, την ψηφιακή διαχείριση». Αντίθετα, όπως είπε, «η διαφθορά άνθισε και ανθίζει επί ΝΔ». Δεν παρέλειψε, μάλιστα, να ασκήσει κριτική και προς την παραδοσιακή Αριστερά, λέγοντας ότι «το γνώριζαν και επέλεξαν να το συγκαλύψουν», καθώς «ξέπλυναν τη Δεξιά για να χτυπήσουν το ΠΑΣΟΚ», κάνοντας λόγο για «εύκολο οπορτουνισμό σε βάρος της αλήθειας και τελικά σε βάρος και του λαού».

Συνεχίζοντας την κριτική του, ο Γιώργος Παπανδρέου παρέπεμψε σε μια σειρά υποθέσεων της τελευταίας περιόδου, αναφέροντας χαρακτηριστικά «Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές, συμβουλευτικές αβέρτα για φίλους», για να συμπεράνει ότι οι θεσμοί απαξιώνονται και ότι το «κράτος δικαίου» είναι «έννοια ασύμβατη με τις επιλογές αυτής της κυβέρνησης». «Αυτή είναι η “σταθερότητα” που μας προσφέρουν. Σταθερότητα αδικίας», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας αιχμηρά πως όσοι «καμαρώνουν και ως “ευρωπαίοι”», με τις πολιτικές τους «έχουν απαξιώσει την Ελλάδα και υπονομεύσει τη δύναμη και τη φωνή μας στην Ευρώπη και διεθνώς». Και κατέληξε με τη φράση: «Ρωτήστε την κυρία Κοβέσι».

Στρέφοντας τα πυρά του στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, ο Γιώργος Παπανδρέου υποστήριξε ότι στην Ελλάδα «αυτή η παθολογία έχει πρόσωπο και όνομα», βάζοντας στο στόχαστρο προσωπικά τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνηση της ΝΔ. Όπως είπε, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται ως δύναμη «σταθερότητας και αποτελεσματικότητας», όμως είναι «πολύ αποτελεσματική στο να φροντίζει τους λίγους» και «να ικανοποιεί τις απαιτήσεις εκείνων που έχουν πρόσβαση στο πρωθυπουργικό γραφείο που ελέγχει τη ροή του κοινού πλούτου». Αντίθετα, συνέχισε, «στους πολλούς προσφέρει φόβο και αβεβαιότητα», «επιδόματα αντί για δικαιώματα» και «αυξήσεις με το σταγονόμετρο», ενώ «καλλιεργεί έναν νέο ραγιαδισμό: την προσμονή μήπως κάποιο pass ή κάποιο επίδομα πέσει από ψηλά».

Ο πρώην πρωθυπουργός επέμεινε ιδιαίτερα στο ζήτημα της διαχείρισης των δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων, λέγοντας ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια, τα οποία «έπρεπε να πάνε σε πράσινη, καινοτόμο, περιφερειακή ανάπτυξη», κατευθύνονται «πάλι σε λίγα μεγάλα ολιγαρχικά συμφέροντα». Στο ίδιο πνεύμα ανέφερε ότι «η ενέργεια παραδόθηκε σε λίγες επιχειρηματικές μονάδες», κάνοντας λόγο για απουσία «ενεργειακής δημοκρατίας», ενώ για τις τράπεζες σημείωσε ότι, παρότι «ανακεφαλαιοποιήθηκαν με χρήματα του ελληνικού λαού», σήμερα «αφαιρούν φεουδαρχικούς φόρους για κάθε συναλλαγή» και «το 80% των μερισμάτων τους πηγαίνει σε επενδυτές του εξωτερικού».

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρων των εργασιών στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Στην ομιλία του, ο Γιώργος Παπανδρέου επιχείρησε να περιγράψει τη βαθύτερη κρίση που, όπως είπε, διαπερνά σήμερα τις δημοκρατίες, μεταφέροντας μάλιστα την εμπειρία του από τη Γενεύη, όπου, όπως ανέφερε, προήδρευσε «επιτροπής 130 πρώην ηγετών δημοκρατικών κρατών» με αντικείμενο το γιατί «καταρρέει η εμπιστοσύνη στους θεσμούς». Η απάντηση, κατά τον ίδιο, «έχει πέντε πρόσωπα», με πρώτο την ανισότητα. Επικαλούμενος την Έκθεση Παγκόσμιας Ανισότητας του 2026, σημείωσε ότι «το πλουσιότερο 10% κατέχει το 75% του παγκόσμιου πλούτου», ενώ «το φτωχότερο 50% μόλις το 2%», για να προσθέσει πως «60.000 άνθρωποι, το 0,001% της ανθρωπότητας, έχουν τριπλάσιο πλούτο από τέσσερα δισεκατομμύρια φτωχούς». Κατά τον ίδιο, η κλιματική κρίση «δεν είναι θέμα πλαστικών καλαμακιών», αλλά «θέμα του παγκόσμιου καπιταλιστικού κεφαλαίου».

Ως δεύτερη αιτία υπέδειξε τη μετατροπή του πλούτου σε πολιτική ισχύ. Μίλησε για «λόμπι των ισχυρών», για «χρήμα που διαφθείρει την πολιτική και τη δικαιοσύνη», αλλά και για ολιγάρχες που «αγοράζουν ΜΜΕ, τράπεζες, δομές υγείας και εκπαίδευσης». Έτσι, όπως είπε, «οι ισχυροί μένουν υπεράνω νόμου και ο πολίτης γίνεται αδύναμο θύμα», ενώ από τη δημοκρατία «απομένει η τυπική κάλπη κάθε τέσσερα χρόνια». Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και την ανασφάλεια που παράγουν η κλιματική κρίση, οι πανδημίες, η τεχνητή νοημοσύνη και οι πόλεμοι, προειδοποιώντας ότι μέσα σε αυτό το περιβάλλον οι κοινωνίες αναζητούν «σωτήρες», με αποτέλεσμα, όπως είπε, «αυταρχισμό, διαφθορά, ποδοπατημένα δικαιώματα» και τελικά ενίσχυση της ελίτ.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη «χειραγώγηση της πληροφορίας», κάνοντας λόγο για αλγορίθμους που «μας μαθαίνουν καλύτερα από τους πιο στενούς μας φίλους» και που, για λόγους κέρδους, «προωθούν οργή, διχασμό, μίσος, όχι διάλογο, όχι δημοκρατική διαβούλευση». Σε αυτό το σημείο έφερε ως παράδειγμα το Predator, λέγοντας ότι η χρήση του «για να παρακολουθήσει η κυβέρνηση της ΝΔ τον πρόεδρο του Κινήματός μας είναι απλώς το προοίμιο ενός νέου συστηματικού φακελώματος». Ως πέμπτο στοιχείο της κρίσης περιέγραψε την «κατάλυση κάθε κανόνα», σημειώνοντας ότι σε μια δημοκρατία οι κανόνες υπάρχουν για να προστατεύουν «τον αδύναμο, τον μεροκαματιάρη, τη γυναίκα, τον νέο, τα ΑμεΑ». «Σήμερα η ισχύς υποκαθιστά το δίκαιο», είπε, παραπέμποντας σε πολεμικές συγκρούσεις από την Ουκρανία και τη Γάζα έως το Ιράν, το Σουδάν και το Κονγκό, για να καταλήξει ότι όλα αυτά «δεν είναι ξεχωριστές καταιγίδες», αλλά φαινόμενα με κοινή ρίζα: «εξουσία χωρίς ηθικούς κανόνες, εξουσία χωρίς δημοκρατικό έλεγχο».

Στιγμιότυπα από την έναρξη της δεύτερης ημέρας του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ

Συνεχίζοντας την ομιλία του, ο Γιώργος Παπανδρέου υπογράμμισε ότι η ανθρωπότητα διαθέτει σήμερα «τόσο πλούτο, τόση γνώση, τόσο ισχυρά τεχνολογικά εργαλεία», ώστε να μπορεί «να εξαλείψει τη φτώχεια», «να πετύχει δίκαιη ενεργειακή μετάβαση», «να προστατεύσει το περιβάλλον» και «να χτίσει κόσμο ειρήνης». Αντί, όμως, αυτές οι δυνατότητες να μεταφράζονται «σε πρόοδο για τους πολλούς», όπως είπε, μετατρέπονται «σε ανασφάλεια και απειλή», «σε προνόμια των λίγων» και «σε τεχνολογία για νέους φρικτούς πολέμους».

Έθεσε δε το πολιτικό ερώτημα που, κατά τον ίδιο, βρίσκεται στον πυρήνα των εξελίξεων: «Το ζήτημα δεν είναι το τι μπορούμε να κάνουμε. Το ζήτημα είναι το ποιος αποφασίζει και προς όφελος ποιου».

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρων των εργασιών στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή Φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Με μια βαριά πολιτική και ιδεολογική αναφορά άνοιξε την ομιλία του στο 4ο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ ο Γιώργος Παπανδρέου, επιλέγοντας τη φράση του Κορνήλιου Καστοριάδη «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» για να περιγράψει το δίλημμα της εποχής. Όπως είπε, πρόκειται για μια διατύπωση που είχε χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν, όταν «πολλοί τη νόμισαν υπερβολική», αλλά, όπως σημείωσε, «διαψεύστηκαν».

Ο πρώην πρωθυπουργός εξήγησε ότι το πραγματικό διακύβευμα είναι αν οι κοινωνίες θα κινηθούν προς «μια κοινωνία απελευθέρωσης, δικαιοσύνης, δημοκρατικού ελέγχου» ή αν θα βυθιστούν «σε μια νέα μορφή βαρβαρότητας». Έσπευσε, μάλιστα, να διευκρινίσει ότι δεν μιλά για «επιστροφή στη λίθινη εποχή», αλλά για «κοινωνίες με τεράστια δύναμη, αλλά χωρίς ηθικό και δημοκρατικό έλεγχο πάνω σε αυτή τη δύναμη».

O πρωήν πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Παπανδρέου, στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του κόμματος (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Στο βήμα της Ολομέλειας του 4ου Τακτικού Συνεδρίου ο πρωήν πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Γιώργος Παπανδρέου 

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρων των εργασιών στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ / EUROKINISSI)

Σαφές ήταν και το πολιτικό μήνυμα που έστειλε ο Δημήτρης Μάντζος και για το ενδεχόμενο μετεκλογικών συνεργασιών, ξεκαθαρίζοντας πως «δεν πρόκειται αυτό το κίνημα να συγκυβερνήσει με τη ΝΔ σε όλες τις εκδοχές της» και ότι αυτό «αποτυπώνεται στη στρατηγική του κόμματός μας». «Κανένας κυβερνητικός ρόλος στη ΝΔ», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι το ΠΑΣΟΚ δίνει «διαρκή, μονομέτωπο αγώνα απέναντι στη Δεξιά και τη συντήρηση, όποιες μορφές κι αν πάρει». Όπως είπε, «δεν δίνουμε τόσο επίμονο αγώνα απέναντι στην κυβέρνηση της διαφθοράς, στη Βουλή και αλλού, για να την κρατήσουμε αύριο στη διακυβέρνηση της χώρας». «Είμαστε κίνημα αλλαγής, όχι συμβιβασμών. Δεν είμαστε η εναλλακτική, είμαστε ο άλλος τρόπος», τόνισε.

Απηύθυνε επίσης κάλεσμα «σε κάθε προοδευτικό δημοκράτη πολίτη» να συστρατευθεί με το ΠΑΣΟΚ, απευθυνόμενος και «σε όσους απείχαν, σε όσους δεν πίστεψαν ότι αυτό τους αφορά». «Ενώνουμε δυνάμεις για να γίνουμε πιο πολλοί και πιο δυνατοί, για να προστατεύσει ο δήμος την πολιτική, για να γίνει η πολιτική υπόθεση των πολιτών και όχι των συμφερόντων», ανέφερε, ζητώντας την έγκριση του κειμένου για την εθνική στρατηγική. «Από Δευτέρα να βγούμε να κοιτάξουμε στα μάτια τους συμπολίτες μας και να τους πούμε: “Ναι, γίνεται”. Η αλλαγή είναι δυνατή, η αλλαγή ξεκινά από εδώ, η αλλαγή είμαστε όλοι εμείς. Γιατί αν δεν το κάνουμε εμείς, δεν θα το κάνει κανείς», κατέληξε.

O βουλευτής Επικρατείας Δημήτρης Μάντζος στην Ολομέλεια του 4ου Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Το κείμενο εθνικής στρατηγικής του ΠΑΣΟΚ παρουσίασε από το βήμα του Συνεδρίου ο βουλευτής Επικρατείας του κόμματος Δημήτρης Μάντζος, περιγράφοντας ένα σχέδιο που, όπως είπε, οδηγεί σε «κράτος διαφανές, αξιοκρατικό» και σε «μια κοινωνία συμπεριληπτική, με ίσες ευκαιρίες απέναντι στις ανισότητες».

Ο κ. Μάντζος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο κοινωνικό κράτος, λέγοντας ότι «βρίσκει ξανά την πραγματική του αποστολή, εγγυάται δικαιώματα, παρέχει ασφάλεια», ενώ εξαπέλυσε επίθεση στην κυβερνητική πολιτική, σημειώνοντας πως το ΠΑΣΟΚ λέει «όχι στη δήθεν φιλόπτωχη πολιτική των επιδομάτων της ΝΔ». Παράλληλα, ανέφερε ότι το κόμμα «ενώνει τις φωνές του με όσους ζητούν δίκαιη φορολογία», αλλά και με όσους διεκδικούν «σύγχρονες δημόσιες υπηρεσίες υγείας, ισχυρό ΕΣΥ, ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο, σύγχρονο δημόσιο σχολείο, πολιτικές για στέγαση και ενέργεια, για δίκαιη και βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη σε όλους τους τομείς της παραγωγής».

Η Άννα Διαμαντοπούλου και ο Χάρης Δούκας στην Ολομέλεια του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, στην Ολομέλεια του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του κόμματος (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Μιλώντας στην Ολομέλεια, ο Λευτέρης Καρχιμάκης υποστήριξε ότι διαφορετικά «θα είναι μία ανίσχυρη κυβέρνηση», καθώς, όπως είπε, «η Δεξιά είναι πάντα στο πλευρό των λίγων ισχυρών, όχι στα προβλήματα των πολιτών». Ο συντονιστής Προγράμματος του ΠΑΣΟΚ αντιπαρέβαλε, μάλιστα, το στίγμα μιας «ισχυρής κυβέρνησης» με συγκεκριμένες προγραμματικές δεσμεύσεις, λέγοντας πως αυτή σημαίνει «πρόγραμμα που θα επενδύει στη δημόσια υγεία και παιδεία», ώστε «η τσέπη του καθενός να μην καθορίζει την πρόσβαση» σε βασικά αγαθά. Στο ίδιο πλαίσιο, πρότεινε «ένα δημόσιο κέντρο εξωσωματικής σε κάθε περιφέρεια».

Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην πολιτική προστασία και στην καθημερινότητα, σημειώνοντας ότι «σταθερή κυβέρνηση» είναι εκείνη που «δεν θα μας αφήνει να καιγόμαστε κάθε καλοκαίρι και να πνιγόμαστε κάθε χειμώνα», ενώ υπογράμμισε την ανάγκη για μια πολιτεία «που θα ταυτίζει το ανθρώπινο δίκαιο με το θεσπισμένο δίκαιο». Κλείνοντας, ανέφερε ότι το πρόγραμμα με το οποίο «το Κίνημα και ο πρόεδρος θα δώσουν προοδευτική διέξοδο στις επόμενες εκλογές» είναι και εκείνο «που θα φέρει το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση και τις ανάγκες των πολιτών στην εξουσία», θέτοντας ως κοινό στόχο «να φτιάξουμε μια κοινωνία στο μπόι των αναγκών και των ονείρων μας».

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρων των εργασιών στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή Φωτογραφίες: ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ / EUROKINISSI)

Ο Λευτέρης Καρχιμάκης, μιλώντας στην Ολομέλεια του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, έστειλε σαφές μήνυμα κατά των σεναρίων συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία, επιμένοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι το αριθμητικό εύρος μιας πλειοψηφίας, αλλά το πολιτικό και κοινωνικό της αποτύπωμα. «Όσοι ανησυχούν για το καθαρό “όχι” του ΠΑΣΟΚ σε συνεργασία με τη ΝΔ, να καταλάβουν ότι οι κυβερνήσεις δεν κρίνονται από το εύρος της πλειοψηφίας τους, αλλά από το πόσο θα σκύψουν πάνω από τις ανάγκες των πολιτών», ανέφερε.

Με ομιλίες συνέδρων και την παράλληλη διεξαγωγή θεματικών τραπεζιών συνεχίζονται οι εργασίες της δεύτερης ημέρας του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ στο Τάε Κβο Ντο (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Στο «τραπέζι» για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, ο Νίκος Αλιβιζάτος υπογράμμισε πως το βασικό πρόβλημα είναι η ανεξέλεγκτη ισχύς των κυβερνώντων, ενώ ο γραμματέας τομέα Δικαιοσύνης του ΠΑΣΟΚ, Χρήστος Κακλαμάνης, διερωτήθηκε αν είναι φυσιολογικό να υπάρχει τόση εξουσία στον πρωθυπουργό. «Θεωρώ ότι αυτό το πολιτικό μοντέλο έχει φτάσει στα όρια της αντοχής του. Χρειαζόμαστε ορισμένες τομές. Πρέπει η Βουλή να ισχυροποιηθεί, χρειάζεται πραγματικές ελεγκτικές αρμοδιότητες. Πρέπει οι μειοψηφίες να έχουν παραπάνω ρόλο», τόνισε.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών, Νίκος Παπασπύρου, τόνισε πως «το βασικό ζήτημα που πρέπει να απασχολήσει είναι η θεσμική κατοχύρωση και η διασφάλιση του κράτους δικαίου στη χώρα μας. Το κριτήριο δεν μπορεί να είναι του πολιτικού οπαδού, αλλά του καχύποπτου πολίτη», ενώ η αναπληρώτρια καθηγήτρια Νομικής του ΑΠΘ, Λίνα Παπαδοπούλου επισήμανε πως «λείπει μια τολμηρή πρόταση του ΠΑΣΟΚ που να αγγίζει τα θέματα κράτους και εκκλησίας».

Στην παρέμβασή του, ο καθηγητής του ΕΚΠΑ, Αντώνης Καραμπατζός, επισήμανε με έμφαση «πρέπει να το πούμε ανοιχτά: τι συμβαίνει; Είμαστε μια χώρα εξαίρεση. Τι είπε η Κοβέσι όταν επισκέφθηκε την Ελλάδα για να εξετάσεις τις υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις 717; Ότι δεν μπορεί να προχωρήσει καμία ποινική διαδικασία χωρίς την έγκριση της Βουλής. Αυτό είναι απαράδεκτο. Δεν μπορεί να προχωρήσει καμία ποινική διερεύνηση υπόθεσης με πολιτικό πρόσωπο».

Στιγμιότυπο απο «τραπέζι» για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, την δεύτερη ημέρων των εργασιών στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ (Πηγή Φωτογραφίες: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Στο πλαίσιο του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, κατά την δεύτερη ημέρα των εργασιών, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, στην οποία παρευρέθηκε και ο πρόεδρος του του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης.

«Θα σας πω μια σύντομη κουβέντα. Η αναθεώρηση πρέπει να ερείδεται στα γεγονότα που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Έχουμε προτάσεις που θα τις θέσουμε σε δημόσια διαβούλευση με το πέρας του συνεδρίου. Η πρώτη πρόταση του ΠΑΣΟΚ πάνω στη συνταγματική αναθεώρηση, θα παρουσιάσουμε μια σειρά από άρθρα, όπως θέλουμε να είναι μετά την αναθεώρηση. Αντιλαμβανόμαστε τον ρόλο μας ως την επόμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία», είπε αρχικώς ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής και παρουσίασε μερικές από τις προτάσεις της Χαριλάου Τρικούπη.

Η βουλευτής Λάρισας και υπεύθυνη ΚΤΕ Δικαιοσύνης και Θεσμών του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Ευαγγελία Λιακούλη, επισήμανε πως «σε αυτόν τον κόσμο και σε αυτήν τη χώρα, στο κράτος αυτό που το παρακράτος το νίκησε, η συνταγματική αναθεώρηση δείχνει ότι πρέπει να μπει σε συνταγματικά πλαίσια σοβαρά. Συνταγματική Αναθεώρηση δεν είναι θεσμική ή νομική άσκηση. Είναι πολιτική διαδικασία».

Από την πλευρά της, η γραμματέας Τομέα Θεσμών του ΠΑΣΟΚ και επίκουρη καθηγήτρια Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου ΑΠΘ, Κωνσταντίνα Γεωργάκη, επισήμανε πως «τείνουμε να αντιμετωπίζουμε τη συνταγματική αναθεώρηση ως μια νομική άσκηση. Δεν είναι σωστό. Είναι μια άσκηση δημοκρατικής ανασυγκρότησης».

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, στην αίθουσα Τύπου που έχει στηθεί στο κλειστό γήπεδο Tae Kwon Do, στο Παλαιό Φάληρο, για τις ανάγκες του Συνεδρίου

ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI

Στιγμιότυπο από τη δεύτερη ημέρα των εργασιών του 4^ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, Σάββατο 28 Μαρτίου 2026 (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Ο βουλευτής Μανώλης Χριστολδουλάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στην ταυτότητα και τη λειτουργία του κόμματος, θέτοντας το ερώτημα αν το ΠΑΣΟΚ θέλει να είναι «ένα κόμμα που δίνει αξία στα μέλη του ή ένα κόμμα με φίλους του δίευρου». Ζήτησε ακόμη την «επανασύσταση της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ», ενώ, σε πιο φορτισμένο τόνο, μίλησε για «τη δική μας συμμορία των αοράτων», αναφερόμενος «στους αθέατους, τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους, τη μάνα του 13ωρου». Κλείνοντας, έκανε αναφορά στη Φώφη Γεννηματά, λέγοντας ότι «μας άνοιξε τον δρόμο», και έστειλε μήνυμα ταυτότητας και συνέχειας: «Είμαστε ΠΑΣΟΚ χωρίς αστερίσκους και προϋποθέσεις. Τα όνειρά μας είναι πιο δυνατά από τις αναμνήσεις μας».

Ο Νίκος Χριστοδουλάκης υπογράμμισε ότι «δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε γιατί έχουμε τις αρχές και τις αξίες που δεν έχει κανένας τους», απορρίπτοντας, ωστόσο, μια διεύρυνση με αμιγώς αρνητικούς όρους. «Δεν μπορεί η διεύρυνση να γίνεται με όρους “αντί”, αντιδεξιάς ή αντι-Μητσοτάκη, πρέπει να γίνεται με όρους συνάφειας», σημείωσε, για να προσθέσει πως «για να προχωρήσουμε μαζί, πρέπει να μπορούμε να πούμε τα αυτονόητα». Στο ίδιο πλαίσιο, έβαλε στο τραπέζι και το ιστορικό αφήγημα του κόμματος, λέγοντας ότι «τη χώρα το 2009 τη χρεοκόπησε η κυβέρνηση Καραμανλή» και ότι «η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ σήκωσε μόνη της τον σταυρό, όταν άλλοι έχτιζαν πολιτικές καριέρες».

Ο βουλευτής Μανώλης Χριστοδουλάκης στην Ολομέλεια του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Ο βουλευτής Ανατολικής Αττικής του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης, παρεμβαίνοντας στην Ολομέλεια του 4ου Συνεδρίου του κόμματος, έθεσε ως κεντρικό ζητούμενο τη διεύρυνση της παράταξης, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι αυτή δεν μπορεί να γίνει χωρίς σαφές πολιτικό και αξιακό στίγμα. «Η διεύρυνση της παράταξης είναι αναγκαία», ανέφερε, επιμένοντας ότι το ΠΑΣΟΚ «δίνει μάχη νίκης και όχι μάχη κατάταξης».

Ο Χάρης Δούκας στην αίθουσα του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ. ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI

Σε επίπεδο προτάσεων, ο Νίκος Αλιβιζάτος εισηγήθηκε «ανώτατο δικαστικό συμβούλιο για την προαγωγή όλων των δικαστών, με τη συμμετοχή και εξωδικαστικών», ενώ για τις Ανεξάρτητες Αρχές υποστήριξε ότι πρέπει να προβλεφθεί εναλλακτική διέξοδος όταν δεν καθίσταται δυνατή η απαιτούμενη συνεννόηση. «Πρέπει να προβλέψουμε τη δυνατότητα, αν δεν βρεθεί λύση, να βρούμε ένα άλλο όργανο. Ας είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας», ανέφερε ο συνταγματολόγος. Κλείνοντας, σημείωσε με νόημα ότι «πλειοδοτώ σε μια σειρά από προτάσεις του ΠΑΣΟΚ».

Ο Νίκος Αλιβιζάτος στο «τραπέζι» για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, την δεύτερη ημέρων των εργασιών στο 4ο Τακτικό Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ 

Ο Νίκος Αλιβιζάτος σημείωσε ακόμη ότι η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση οφείλει να αποκτήσει σαφέστερες προτεραιότητες, λέγοντας πως «υπάρχει και θέμα Ελλάδος» και παρατηρώντας ότι «δεν έχετε βάλει ιεράρχηση». Κατά την εκτίμησή του, η κορυφαία θεσμική προτεραιότητα είναι «το κράτος δικαίου», ενώ δεν έκρυψε την ανησυχία του και για τη στάση της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, σημειώνοντας ότι «οι Σοσιαλδημοκράτες και οι φίλοι μας στην Ευρώπη σιωπούν» και πως «πρέπει να πάρουμε την πρωτοβουλία».

Στις 14:30 η ομιλία της Άννας Διαμαντοπούλου στο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ.

Ο συνταγματολόγος Νίκος Αλιβιζάτος (Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Σαφές πολιτικό και θεσμικό στίγμα έδωσε ο συνταγματολόγος Νίκος Αλιβιζάτος, παρεμβαίνοντας στη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, με αιχμή το κράτος δικαίου και τα αντίβαρα στην εκτελεστική εξουσία.

«Το πρόβλημα σήμερα είναι η ανεξέλεγκτη ισχύς των κυβερνώντων», ανέφερε χαρακτηριστικά, σπεύδοντας πάντως να συνδέσει τη συζήτηση και με τις διεθνείς εξελίξεις. Όπως είπε, «ο Τραμπ δεν επιδιώκει απλώς την επέκταση της επιρροής των ΗΠΑ», αλλά «να υποκαταστήσει την κεντρική ιδέα με την οποία κυβερνήθηκε ο κόσμος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δηλαδή το Διεθνές Δίκαιο, με την ισχύ του δυνατού».

Το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και πρώην πρόεδρος της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης / ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI

ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI

ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI

Οι σημερινές εργασίες ξεκίνησαν με θεματική συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται οι τοποθετήσεις του Γιώργου Παπανδρέου στις 12:30, του Ευάγγελου Βενιζέλου στις 13:00, του Παύλου Γερουλάνου στις 13:30 και του Χάρη Δούκα στις 17:00.

Καλημέρα σας από το newsit.gr. Μαζί θα παρακολουθήσουμε τις εργασίες της δεύτερης ημέρας του 4ου Τακτικού Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ - ΚΙΝΑΛ, που ξεκίνησε χθες Παρασκευή και ολοκληρώνεται αύριο Κυριακή στο κλειστό του Tae Kwon Do στο Παλαιό Φάληρο.